Orzeczenie · 2024-10-22

I FSK 282/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-10-22
NSApodatkoweWysokansa
VATnadpłataoprocentowaniezwrot podatkuOrdynacja podatkowaTSUEwykładnia prounijnakoszty postępowania

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie od wyroku WSA w Rzeszowie, który uchylił decyzje organów podatkowych odmawiające Gminie J. wypłaty oprocentowania od niezwróconej w terminie części nadpłaty podatku od towarów i usług oraz zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Gmina złożyła korekty deklaracji VAT, co skutkowało stwierdzeniem nadpłat, które zostały zwrócone, jednak bez należnego oprocentowania. Gmina wniosła o zwrot niezwróconej części nadpłaty wraz z oprocentowaniem, powołując się na przepisy Ordynacji podatkowej, w tym art. 78a O.p. Organy podatkowe odmówiły wypłaty dodatkowego oprocentowania, twierdząc, że przepisy dotyczące nadpłat wynikających z orzeczeń TSUE są specyficzne i wykluczają stosowanie ogólnych przepisów o oprocentowaniu. Sąd pierwszej instancji uznał, że od niewypłaconej w terminie części należności głównej należy się oprocentowanie na zasadach ogólnych, wskazując na art. 78 § 3 pkt 3 lit. c O.p. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że ograniczenia wynikające z art. 78 § 5 pkt 2 O.p. nie obejmują sytuacji, gdy wypłata należności głównej wraz z oprocentowaniem następuje po terminie lub gdy kwota zwrotu nie pokrywa całości należności wraz z oprocentowaniem. W takich przypadkach od niewypłaconej kwoty należności głównej przysługuje oprocentowanie na podstawie art. 78 § 3 pkt 3 lit. c O.p. NSA odwołał się również do wyroku TSUE w sprawie C-322/22, który potwierdził, że ograniczenie oprocentowania nadpłaty do 30 dni po publikacji wyroku TSUE może naruszać zasadę skuteczności prawa unijnego, jeśli utrudnia podatnikom dochodzenie ich praw.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie prawa do oprocentowania nadpłat VAT zwróconych po terminie, zwłaszcza gdy wynika to z orzeczeń TSUE, oraz interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście prawa unijnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji nadpłat VAT powstałych w wyniku orzeczeń TSUE i opóźnień w ich zwrocie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy od niewypłaconej w terminie części należności głównej (nadpłaty VAT lub zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym) przysługuje oprocentowanie na zasadach ogólnych, nawet jeśli nadpłata powstała w wyniku orzeczenia TSUE i przekroczono terminy określone w art. 78 § 5 pkt 2 O.p.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, od niewypłaconej kwoty należności głównej przysługuje oprocentowanie na podstawie art. 78 § 3 pkt 3 lit. c O.p., nawet jeśli nadpłata powstała w wyniku orzeczenia TSUE i wypłata nastąpiła po terminie.

Uzasadnienie

Ograniczenia wynikające z art. 78 § 5 pkt 2 O.p. nie obejmują sytuacji, gdy wypłata należności głównej wraz z oprocentowaniem obliczonym na podstawie tego przepisu następuje po terminie lub gdy kwota zwrotu nie pokrywa całości należności wraz z oprocentowaniem. W takich przypadkach od niewypłaconej kwoty należności głównej przysługuje oprocentowanie na podstawie art. 78 § 3 pkt 3 lit. c O.p., zgodnie z wykładnią prounijną.

Czy polskie przepisy ograniczające oprocentowanie nadpłaty do 30 dni po publikacji wyroku TSUE, nawet w przypadku opóźnienia w wypłacie, są zgodne z zasadą skuteczności prawa unijnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie ograniczenie może naruszać zasadę skuteczności prawa unijnego, jeśli utrudnia podatnikom dochodzenie ich praw, zwłaszcza gdy nie byli oni stroną sporu lub dowiedzieli się o wyroku z opóźnieniem.

Uzasadnienie

TSUE w wyroku C-322/22 uznał, że państwa członkowskie są zobowiązane do usuwania sprzecznych z prawem skutków naruszenia prawa Unii i do ustanowienia takich zasad proceduralnych, które nie uniemożliwią ani nadmiernie nie utrudnią korzystania z uprawnień przyznanych przez prawo Unii. Ograniczenie oprocentowania nadpłaty do 30 dni po publikacji wyroku TSUE może być niezgodne z tą zasadą.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie.

Przepisy (12)

Pomocnicze

O.p. art. 74

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 78 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 78 § 3

Ordynacja podatkowa

lit. c - dotyczy oprocentowania nadpłaty w przypadku niezachowania terminu zwrotu.

O.p. art. 78 § 4

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 78 § 5

Ordynacja podatkowa

pkt 2 - określa sposób naliczania oprocentowania od dnia powstania nadpłaty do 30 dnia od dnia publikacji orzeczenia TSUE.

O.p. art. 78a

Ordynacja podatkowa

dotyczy sposobu zaliczenia zwróconej kwoty na poczet kwoty nadpłaty i kwoty oprocentowania.

u.VAT art. 87 § 7

Ustawa o podatku od towarów i usług

P.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 209

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Od niewypłaconej w terminie części należności głównej (nadpłaty VAT lub zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym) przysługuje oprocentowanie na zasadach ogólnych (art. 78 § 3 pkt 3 lit. c O.p.), nawet jeśli nadpłata powstała w wyniku orzeczenia TSUE i przekroczono terminy określone w art. 78 § 5 pkt 2 O.p. • Ograniczenia wynikające z art. 78 § 5 pkt 2 O.p. nie wyłączają prawa do oprocentowania za okres po terminie zwrotu, gdy wypłata nastąpiła z opóźnieniem lub nie pokryła całości należności wraz z oprocentowaniem. • Polskie przepisy ograniczające oprocentowanie nadpłaty do 30 dni po publikacji wyroku TSUE mogą naruszać zasadę skuteczności prawa unijnego.

Odrzucone argumenty

Przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące nadpłat wynikających z orzeczeń TSUE wyczerpująco regulują tę kwestię i nie pozwalają na stosowanie ogólnych przepisów o oprocentowaniu (art. 78 § 3 pkt 3 lit. c O.p.) do kwot zwróconych po terminie. • Zastosowanie art. 78a O.p. nie zmienia zasad naliczania oprocentowania określonych w art. 78 § 5 pkt 2 O.p.

Godne uwagi sformułowania

ograniczenie wynikające z tego przepisu nie obejmuje już sytuacji, w której wypłata należności głównej wraz z oprocentowaniem obliczonym na podstawie przepisu art. 78 § 5 pkt 2 O.p. następuje po upływie przewidzianego do tego terminu bądź kwota dokonanego zwrotu nie pokrywa nadpłaty i zwrotu VAT wraz z oprocentowaniem. • W każdej z tych dwóch sytuacji od niewypłaconej kwoty należności głównej przysługuje oprocentowanie. • sądy administracyjne w Polsce dokonując kontroli legalności decyzji administracyjnych i indywidualnych interpretacji podatkowych, powinny na co dzień stosować wykładnię zgodną z przepisami prawa unijnego, tj. przyjazną temu prawu. • sądy powinny nadawać jego normom krajowym takie znaczenie, jakie zapewni mu zgodność z prawem unijnym.

Skład orzekający

Artur Mudrecki

sprawozdawca

Janusz Zubrzycki

przewodniczący

Włodzimierz Gurba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa do oprocentowania nadpłat VAT zwróconych po terminie, zwłaszcza gdy wynika to z orzeczeń TSUE, oraz interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście prawa unijnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nadpłat VAT powstałych w wyniku orzeczeń TSUE i opóźnień w ich zwrocie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia finansowego dla samorządów i przedsiębiorców – oprocentowania nadpłat VAT. Wykładnia prounijna i odniesienie do orzecznictwa TSUE podnoszą jej wartość.

Gmina wygrała z fiskusem o odsetki od nadpłaty VAT. NSA potwierdza prawo do oprocentowania po terminie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst