I FSK 282/06

I FSK 282/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-04-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Janusz Zubrzycki /przewodniczący/
Maria Dożynkiewicz
Ryszard Mikosz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Sygn. powiązane
FSK 2361/04 - Wyrok NSA z 2005-06-08
I SA/Bk 172/04 - Postanowienie WSA w Białymstoku z 2004-08-18
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie.
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 73, art. 272 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zubrzycki Sędziowie sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Sędzia NSA Ryszard Mikosz (spr.) Protokolant Jan Jaworski po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi B.J. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2005 r., sygn. akt FSK 2361/04 w sprawie ze skargi B.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 2000 r. 1. zmienia wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2005 r., FSK 2361/04 w ten sposób, że uchyla postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 sierpnia 2004 r., sygn. akt I SA/Bk 172/04, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz B.J. kwotę 100 (słownie: sto) zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2004 r., sygn. akt I SA/Bk 172/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę B.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2000 r.
W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że skarżącego wezwano do uiszczenia wpisu od skargi, a przesyłka zwierająca to wezwanie - wobec niemożliwości jej bezpośredniego doręczenia - została, stosownie do art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), złożona w placówce pocztowej w dniu 30 czerwca 2004 r., skąd adresat odebrał ją dnia 12 lipca 2004 r. Odnotował zarazem, że skarżący uiścił wpis w dniu 19 lipca 2004 r. konstatując przy tym, że nastąpiło to po terminie, gdyż zgodnie z przywołanym art. 73 "termin do odebrania wezwania upłynął w dniu 7.07.2004 r., a termin do uiszczenia wpisu liczony od 8.07.2004 r. upłynął w dniu 14.07.2004 r." Skutkowało to, zdaniem Sądu, odrzuceniem skargi na zasadzie art. 220 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
B.J. wniósł od tego postanowienia skargę kasacyjną, którą Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem z dnia 8 czerwca 2005 r., sygn. akt FSK 2361/04.
Skargą nadaną dnia 23 marca 2006 r., skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł o wznowienie postępowania zakończonego tym wyrokiem na podstawie art. 272 § 1 i § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i o uchylenie tego orzeczenia oraz poprzedzającego go postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 sierpnia 2004 r. W uzasadnieniu podkreślono, że oba te rozstrzygnięcia wydano w oparciu o art. 73 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który to przepis został - wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2006 r., sygn. akt P13/05 (OTK-A 2006, nr 2, poz. 20) - uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim ustanawiał siedmiodniowy termin przechowywania pisma w placówce pocztowej, nie wymagając ponownego zawiadomienia adresata o złożeniu tego pisma. Autor skargi zwrócił uwagę, iż w sprawie zastosowano to niekonstytucyjne unormowanie, chociaż skarżący dostosował się do pouczenia zawartego w wezwaniu do uiszczenia wpisu, dokonując żądanej wpłaty w terminie 7 dni (wezwanie odebrał dnia 12 lipca, a wpłata wpisu nastąpiła w dniu 19 lipca 2004 r.).
W skardze wskazano również, iż został zachowany miesięczny termin do jej wniesienia liczony od dnia ogłoszenia wspomnianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2006 r., skoro ogłoszenie to nastąpiło w Dz. U. z 2006 r. Nr 38, poz. 268 z dnia 7 marca 2006 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania.
Takim przepisem na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego jest art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej przywoływana jako P.p.s.a.). W myśl jego § 1 można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Nie budzi przy tym wątpliwości, że podstawą wznowienia może być także fakt zakwestionowania konstytucyjności jednego przepisu, a nie tylko całego aktu normatywnego (por. wyrok Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 9 września 2003 r., sygn. akt II Ca 475/03, OSA 2004, nr 6, poz. 16).
Tego rodzaju sytuacja wystąpiła w rozpatrywanej sprawie w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2006 r., sygn. akt P13/05 (OTK-A 2006, nr 2, poz. 20), którym uznano art. 73 P.p.s.a. za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim ustanawiał siedmiodniowy termin przechowywania pisma w placówce pocztowej, nie wymagając ponownego zawiadomienia adresata o złożeniu tego pisma. Wprawdzie bowiem przepis ów nie stanowił niejako bezpośrednio podstawy wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowienia z dnia 18 sierpnia 2004 r., skoro orzeczeniem tym odrzucono skargę stosownie do art. 220 § 3 P.p.s.a. z uwagi na nieuiszczenie od niej w terminie wpisu, jednak niewątpliwie art. 73 P.p.s.a. zastosowano w sprawie i to w sposób, którego konstytucyjność zakwestionowano w przywołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Pozostaje przecież poza sporem, że to właśnie uwzględnienie przyjętego w nim rozwiązania normatywnego było przesłanką konstatacji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, iż termin do opłacenia wpisu upłynął bezskutecznie, a w konsekwencji, iż ziściła się hipoteza z art. 220 § 3 P.p.s.a. Podzielić zaś trzeba pogląd wyrażony m. in. w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006 r., sygn. akt SK 11/05 (OTK-A 2006, nr 3, poz. 27), w myśl którego przedmiotem kontroli konstytucyjnej może być nie tylko przepis wskazany w petitum rozstrzygnięcia czy w jego uzasadnieniu, ale wszelkie te regulacje, które znajdują zastosowanie przy rozstrzyganiu danej sprawy. Oczywistym przecież jest, iż reguła ta znajduje zastosowanie również w przypadku podstawy wznowienia postępowania z przyczyny wynikającej ze stwierdzenia niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, skoro wznowienie takie stanowi instrument mający na celu rzeczywistą implementację orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w praktyce obrotu prawnego poprzez usunięcie z tego obrotu rozstrzygnięć podjętych w oparciu o akty, których konstytucyjność zakwestionowano.
Nie budzi również wątpliwości, że spełniona została także przesłanka określona w art. 272 § 2 P.p.s.a, gdyż skarżący zachował termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, wynoszący jeden miesiąc od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. W tym kontekście odnotować wypada, że zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego - o ile Trybunał nie wskaże innego terminu, co w wyroku z dnia 28 lutego 2006 r. nie miało miejsca - wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Z kolei w świetle art. 190 ust. 2 ustawy zasadniczej orzeczenia te podlegają niezwłocznemu ogłoszeniu w organie urzędowym, w którym ogłoszony był akt normatywny. Skoro zatem wspomniany wyrok z dnia 28 lutego 2006 r. ogłoszono w Dzienniku Ustaw z 2006 r. Nr 38, poz. 268 z dnia 7 marca 2006 r., to skargę o wznowienie postępowania sądowego nadaną w dniu 23 marca 2006 r. należy uznać za wniesioną w tym terminie.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 282 § 2 P.p.s.a. uwzględnił skargę o wznowienie postępowania i zmienił wyrok z dnia 8 czerwca 2005 r. w ten sposób, że uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 sierpnia 2004 r., pozostawiając tym samym temu Sądowi ocenę kwestii terminowości uiszczenia wpisu w kontekście wniosków wynikających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2006 r.