I FSK 266/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy Administracyjny wyłączył sędziego od orzekania w sprawie podatkowej ze względu na pokrewieństwo z radną miasta będącego stroną postępowania.
Sędzia NSA Arkadiusz Cudak złożył wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie dotyczącej podatku VAT, powołując się na fakt, że jego żona jest radną Rady Miejskiej w L., które jest stroną postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał wniosek za uzasadniony na podstawie art. 19 P.p.s.a., mimo braku przesłanek do wyłączenia z mocy prawa.
Wniosek o wyłączenie sędziego NSA Arkadiusza Cudaka od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej L.-Miasto na prawach powiatu od wyroku WSA w Łodzi dotyczył sprawy podatku od towarów i usług. Sędzia uzasadnił swój wniosek tym, że jego żona od 2022 roku jest radną Rady Miejskiej w L., a w latach 2014-2023 pełniła funkcję wiceprzewodniczącej tej rady. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując wniosek na posiedzeniu niejawnym, odwołał się do przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w szczególności art. 18 (wyłączenie z mocy prawa) i art. 19 (wyłączenie na wniosek z powodu uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności). Sąd stwierdził, że choć nie zachodzą przesłanki do wyłączenia z mocy prawa, to wniosek sędziego, powołującego się na fakt sprawowania przez jego żonę funkcji radnej miasta będącego stroną postępowania, należy uznać za uzasadniony na podstawie art. 19 P.p.s.a. W konsekwencji, sędzia Arkadiusz Cudak został wyłączony od orzekania w tej sprawie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, na podstawie art. 19 P.p.s.a., jeśli istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego, nawet jeśli nie zachodzą przesłanki do wyłączenia z mocy prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo braku przesłanek z art. 18 P.p.s.a., wniosek sędziego o wyłączenie, oparty na fakcie sprawowania przez jego żonę funkcji radnej miasta będącego stroną postępowania, uzasadnia wyłączenie na podstawie art. 19 P.p.s.a. ze względu na potencjalną wątpliwość co do bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (6)
Główne
P.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sędzia jest wyłączony na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 18 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przypadki wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy.
P.p.s.a. art. 21
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sędzia ocenia, czy może obiektywnie rozpoznać sprawę.
P.p.s.a. art. 22 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka o wyłączeniu sędziego.
P.p.s.a. art. 22 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka o wyłączeniu sędziego.
P.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący sposobu orzekania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek sędziego o wyłączenie ze względu na pokrewieństwo z radną miasta będącego stroną postępowania.
Godne uwagi sformułowania
istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie
Skład orzekający
Małgorzata Niezgódka - Medek
przewodniczący
Izabela Najda-Ossowska
sprawozdawca
Danuta Oleś
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego na podstawie art. 19 P.p.s.a. w sytuacjach nieuregulowanych wprost w art. 18 P.p.s.a., zwłaszcza w kontekście relacji rodzinnych z przedstawicielami samorządu terytorialnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia sędziego na jego wniosek, a nie wyłączenia z mocy prawa. Konieczność indywidualnej oceny każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o wyłączeniu sędziego i znaczenie zachowania pozorów bezstronności, co jest istotne dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości.
“Czy sędzia może orzekać, gdy jego żona jest radną miasta? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 266/20 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2024-02-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-02-19 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Małgorzata Niezgódka - Medek /przewodniczący/ Izabela Najda-Ossowska /sprawozdawca/ Danuta Oleś Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Wyłączenie sędziego Sygn. powiązane I SA/Łd 1125/17 - Wyrok WSA w Łodzi z 2019-10-09 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Wyłączono sędziego Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 19, art. 21 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący M. Niezgódka-Medek, Sędziowie I. Najda-Ossowska (spr.), D. Oleś, , po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku Sędziego NSA Arkadiusza Cudaka o wyłączenie w sprawie ze skargi kasacyjnej L.-Miasto na prawach powiatu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 października 2019 r. sygn. akt I SA/Łd 1125/17 w sprawie ze skargi L.-Miasto na prawach powiatu na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 16 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za 2013 r. oraz stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za 2013 r. postanawia: wyłączyć sędziego NSA Arkadiusza Cudaka od orzekania w tej sprawie. Uzasadnienie Wnioskiem z 14 lutego 2023 r. sędzia NSA Arkadiusz Cudak działając na podstawie art. 19 w zw. z art. 21 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej, jako: P.p.s.a.) - wniósł o wyłączenie od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej L.-Miasto na prawach powiatu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 9 października 2019 r. sygn. akt I SA/Łd 1125/17 w sprawie ze skargi L.-Miasto na prawach powiatu na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 16 października 2017 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2013 r. oraz stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za 2013 r. Sędzia uzasadnił swój wniosek tym, że jego żona, [...] od roku 2022 do chwili obecnej jest radną Rady Miejskiej w L., a w latach 2014-2023 r. pełniła funkcję wiceprzewodniczącej Rady Miejskiej w L.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 18 § 1 P.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 P.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis art. 19 P.p.s.a. reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek zbadania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście istnieje. Wobec braku w tym zakresie kryteriów ustawowych, sąd musi kierować się zasadami doświadczenia życiowego, mając na uwadze fakt, że zgodnie z art. 21 i art. 22 § 2 P.p.s.a., to także do sędziego należy ocena, czy będzie mógł obiektywnie i bez skrępowania rozpoznać sprawę i wydać w niej orzeczenie. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki wyłączenia sędziego NSA Arkadiusza Cudaka z mocy prawa (art. 18 § 1 i 3 P.p.s.a.), jednakże mając na uwadze wniosek samego sędziego, który powołał się na okoliczność, że jego żona jest radną Rady Miejskiej w L. a sprawa dotyczy skargi kasacyjnej Miasta L. należało uznać wniosek za uzasadniony i wyłączyć sędziego Arkadiusza Cudaka od orzekania w sprawie o sygn. akt I FSK 266/20 na podstawie art. 19 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 P.p.s.a. w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI