I FSK 707/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uwzględnił żądania sędziów o wyłączenie ich ze składu orzekającego w sprawie dotyczącej oceny niezawisłości i bezstronności innego sędziego.
Dwóch sędziów NSA, Piotr Niczyporuk i Piotr Przybysz, złożyło wnioski o wyłączenie ich ze składu orzekającego w sprawie dotyczącej zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Mariusza Goleckiego. Argumentowali, że podobnie jak sędzia Golecki, zostali powołani na stanowisko sędziego NSA na podstawie uchwał KRS ukształtowanej po zmianach z 2017 r., co mogło budzić wątpliwości co do ich bezstronności. Dodatkowo, jeden z sędziów wskazał na bliską znajomość z sędzią Goleckim, a drugi na udział w tej samej procedurze konkursowej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał te argumenty za zasadne i wyłączył obu sędziów ze składu.
Sprawa dotyczyła żądań sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, Piotra Niczyporuka i Piotra Przybysza, o wyłączenie ich ze składu orzekającego w postępowaniu dotyczącym zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Mariusza Goleckiego. Postępowanie to zostało zainicjowane w związku ze skargą kasacyjną spółki M. sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, dotyczącego podatku od towarów i usług. Sędziowie Niczyporuk i Przybysz argumentowali, że ich powołanie na stanowisko sędziego NSA nastąpiło na podstawie uchwał Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na zasadach określonych w ustawie z dnia 8 grudnia 2017 r. Wniosek o zbadanie niezawisłości sędziego Goleckiego opierał się na zarzucie wadliwości procesu nominacyjnego przy udziale tej Rady. Sędzia Niczyporuk dodatkowo wskazał na bliską znajomość z sędzią Goleckim, a sędzia Przybysz na udział w tej samej procedurze konkursowej. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, że okoliczności podane przez wnioskujących sędziów mogły wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. Sąd podkreślił, że ocena sędziego co do możliwości obiektywnego rozpoznania sprawy jest kluczowa, a dostrzeżenie potencjalnych wątpliwości przemawia na rzecz wyłączenia. W związku z tym, NSA postanowił wyłączyć sędziów Piotra Niczyporuka i Piotra Przybysza ze składu orzekającego w tej sprawie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że podane przez sędziów powody wyłączenia, w tym sposób ich powołania na stanowisko sędziego NSA oraz ewentualne relacje osobiste lub udział w tej samej procedurze konkursowej, mogły budzić uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności, co uzasadnia uwzględnienie ich żądań.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (6)
Główne
p.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 5a
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Dotyczy trybu badania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego.
p.p.s.a. art. 22 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania o wyłączeniu sędziego.
p.p.s.a. art. 22 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania o wyłączeniu sędziego.
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa
Przepisy dotyczące kształtowania składu KRS, które były podstawą zarzutów.
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa zmieniająca zasady kształtowania składu KRS, która była podstawą zarzutów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędziowie zostali powołani na stanowisko sędziego NSA na podstawie uchwał KRS ukształtowanej na zasadach określonych w ustawie z dnia 8 grudnia 2017 r., co mogło budzić wątpliwości co do ich bezstronności. Bliska znajomość jednego z sędziów z sędzią, którego niezawisłość była badana. Udział jednego z sędziów w tej samej procedurze konkursowej na wolne stanowisko sędziowskie, co sędzia, którego niezawisłość była badana.
Godne uwagi sformułowania
istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie Dostrzeżenie przez sędziego możności powstania uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności należy traktować jako argument przemawiający na rzecz wyłączenia go od udziału w sprawie
Skład orzekający
Hieronim Sęk
przewodniczący
Marek Kołaczek
członek
Arkadiusz Cudak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wyłączania sędziów w NSA, zwłaszcza w kontekście wątpliwości związanych z nominacjami sędziowskimi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z badaniem niezawisłości sędziego, a nie meritum sprawy podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z niezawisłością i bezstronnością sędziów, co jest istotne dla prawników i środowiska prawniczego, choć nie dotyczy meritum sprawy podatkowej.
“Dwóch sędziów NSA wyłączonych z orzekania w sprawie o niezawisłość kolegi.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 707/22 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-03-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-05-12 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Hieronim Sęk /przewodniczący/ Marek Kołaczek Arkadiusz Cudak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Wyłączenie sędziego Sygn. powiązane III SA/Wa 83/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-10-12 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Wyłączono sędziów Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 19 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hieronim Sęk, Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (spr.), Sędzia NSA Marek Kołaczek, po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej żądania sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Piotra Niczyporuka oraz żądania sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Piotra Przybysza o wyłączenie ze składu wyznaczonego do rozpoznania wniosku o zbadanie spełnienia przez sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Mariusza Goleckiego wymogów niezawisłości i bezstronności w trybie art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w sprawie ze skargi kasacyjnej M. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 83/21, w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 6 listopada 2020 r., nr 1401-IOV-2.4103.40.2020.APW, w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik i listopad 2014 r. oraz styczeń 2015 r. postanawia: 1) wyłączyć sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Piotra Niczyporuka ze składu wyznaczonego w sprawie I FSK 707/22 do zbadania spełnienia przez sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Mariusza Goleckiego wymogów niezawisłości i bezstronności w trybie art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, 2) wyłączyć sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Piotra Przybysza ze składu wyznaczonego w sprawie I FSK 707/22 do zbadania spełnienia przez sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Mariusza Goleckiego wymogów niezawisłości i bezstronności w trybie art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Uzasadnienie Pismami z 3 marca 2025 r. sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego Piotr Niczyporuk oraz sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego Piotr Przybysz, na podstawie art. 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", złożyli żądania o wyłączenie ze składu wyznaczonego do zbadania spełnienia przez sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Mariusza Goleckiego wymogów niezawisłości i bezstronności w trybie art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. — Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267, ze zm.), dalej "p.u.s.a.". W uzasadnieniu żądań sędzia Piotr Niczyporuk i sędzia Piotr Przybysz argumentowali, że podobnie jak sędzia Mariusz Golecki zostali powołani na stanowisko sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie uchwał Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na zasadach określonych w ustawie z dnia 12 maja 2011 r. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3). Wniosek skarżącej o zbadanie spełnienia przez sędziego Mariusza Goleckiego wymogów niezawisłości i bezstronności w trybie art. 5a p.u.s.a. opiera się zaś zarzucie wadliwości procesu nominacyjnego sędziów przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany ww. ustawą zmieniającą z 8 grudnia 2017 r. Sędzia Piotr Niczyporuk podniósł również w swoim wniosku fakt bliskiej znajomości z sędzią Mariuszem Goleckim, a sędzia Piotr Przybysz — fakt brania udziału w tej samej procedurze konkursowej na wolne stanowisko sędziowskie w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, co sędzia Mariusz Golecki. W ocenie sędziego Piotra Niczyporuka i sędziego Piotra Przybysza w tych warunkach uznać należy, że zaistniały przesłanki do zastosowania instytucji prawnej wyłączenia sędziego na jego wniosek, co niewątpliwie może się przyczynić do usunięcia nawet potencjalnych wątpliwości odnośnie ich bezstronności w przedmiotowej sprawie, a z perspektywy procesowej będzie przeciwdziałać rozpoznaniu sprawy w warunkach nieważności postępowania ze względu na ukształtowanie składu sądu sprzecznie z przepisami ustawy lub zapobiec wznowieniu postępowania z tej przyczyny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Żądania sędziego Piotra Niczyporuka oraz sędziego Piotra Przybysza o wyłączenie od rozpoznawania wniosku o zbadanie spełnienia przez sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Mariusza Goleckiego wymogów niezawisłości i bezstronności w trybie art. 5a p.u.s.a. zasługują na uwzględnienie. Podstawą wniosku o wyłączenie sędziego jest art. 19 p.p.s.a., który stanowi, że sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Brzmienie ww. przepisu wskazuje, że z woli ustawodawcy to do sędziego należy ocena, czy będzie mógł obiektywnie i bez skrępowania rozpoznać sprawę i wydać w niej orzeczenie. Dostrzeżenie przez sędziego możności powstania uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności należy traktować jako argument przemawiający na rzecz wyłączenia go od udziału w sprawie, z zastrzeżeniem sytuacji, w których okoliczności wskazywałyby, że żądanie może wynikać z niechęci do orzekania w konkretnej sprawie lub podane fakty jasno wybiegałyby poza krąg mogących usprawiedliwiać obiektywną obawę braku bezstronności (analogicznie postanowienie Sądu Najwyższego z 13 maja 2022 r., sygn. akt II CSKP 989/22, LEX nr 3345668). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podane w żądaniach sędziego Piotra Niczyporuka oraz sędziego Piotra Przybysza przyczyny wyłączenia od udziału w sprawie nie należą do ww. sytuacji, w związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że żądania te powinny zostać uwzględnione. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 § 1 i § 2 w związku z art. 19 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Marek Kołaczek Hieronim Sęk Arkadiusz Cudak sędzia NSA sędzia NSA sędzia NSA
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI