I FSK 2540/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą określenia zwrotu podatku VAT za grudzień 2016 r. dla spółki A Sp. z o.o. Sp. k. Organy podatkowe zakwestionowały prawo spółki do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT oraz wewnątrzwspólnotowe dostawy, zarzucając jej udział w zorganizowanym oszustwie podatkowym (karuzeli podatkowej) w roli brokera. Sąd uznał jednak, że organy nie wykazały istnienia oszustwa ani świadomości skarżącej spółki w tym procederze. Sąd podkreślił, że organy podatkowe nie zebrały wyczerpującego materiału dowodowego i oceniły go z naruszeniem przepisów prawa procesowego, w tym zasady prawdy obiektywnej i zasady zaufania do organów podatkowych. W szczególności, organy nie udowodniły, że skarżąca wiedziała lub powinna była wiedzieć o oszukańczym charakterze transakcji. Sąd odwołał się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wskazując na konieczność wykazania zarówno obiektywnego charakteru oszustwa, jak i subiektywnej świadomości podatnika, a także na domniemanie dobrej wiary po stronie podatnika i ciężar dowodu spoczywający na organie. Sąd zwrócił uwagę na fakt, że wcześniejsze kontrole podatkowe nie wykazały nieprawidłowości w działalności skarżącej spółki ani jej kontrahentów, co powinno być uwzględnione przy ocenie jej dobrej wiary. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie konieczności wykazania przez organy podatkowe oszustwa podatkowego i świadomości podatnika, a także znaczenia dobrej wiary i domniemania jej istnienia po stronie podatnika w sprawach dotyczących prawa do odliczenia VAT.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji oszustwa karuzelowego i interpretacji przepisów VAT w kontekście orzecznictwa TSUE. Wymaga indywidualnej analizy stanu faktycznego w każdej sprawie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego i wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów, zarzucając podatnikowi udział w oszustwie podatkowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy podatkowe nie wykazały oszustwa podatkowego ani świadomości skarżącej spółki w tym procederze, a zebrany materiał dowodowy został oceniony z naruszeniem przepisów prawa procesowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie udowodniły oszukańczego charakteru transakcji ani świadomości skarżącej spółki w tym procederze. Podkreślono domniemanie dobrej wiary podatnika i ciężar dowodu spoczywający na organie, a także znaczenie wcześniejszych kontroli nie wykazujących nieprawidłowości.
Czy organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy i przeprowadziły postępowanie zgodnie z zasadami procesowymi, w tym zasadą prawdy obiektywnej i zaufania do organów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy podatkowe nie wykazały wyczerpującego postępowania dowodowego i oceniły zebrany materiał z naruszeniem przepisów prawa procesowego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził naruszenie zasady prawdy obiektywnej i zaufania do organów, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dowolną ocenę dowodów.
Czy podatnikowi można odmówić prawa do odliczenia podatku naliczonego, jeśli jego kontrahent dopuścił się nieprawidłowości, bez udowodnienia przez organ podatkowy, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o przestępstwie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa prawa do odliczenia jest dopuszczalna tylko w przypadku udowodnienia na podstawie obiektywnych przesłanek, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o przestępstwie popełnionym przez wystawcę faktury lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa TSUE, które wymaga wykazania zarówno obiektywnego charakteru oszustwa, jak i subiektywnej świadomości podatnika, podkreślając domniemanie dobrej wiary i ciężar dowodu po stronie organu.
Przepisy (38)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 180 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 181
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 123 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 194 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.p.t.u. art. 5 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 5 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 5 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 7 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 15 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 86 § 2 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 167
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 168 § lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 178 § lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 88 § 3a pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 13 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 42 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 42 § 3
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 42 § 11
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 41 § 3
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 106m § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 106m § 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
EKPC art. 1
Protokół nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Pomocnicze
Dyrektywa VAT art. 167
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Dyrektywa VAT art. 168 § lit. a
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Dyrektywa VAT art. 178 § lit. a
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Dyrektywa VAT art. 138 § 1
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe nie wykazały oszustwa podatkowego ani świadomości skarżącej w tym procederze. • Zebrany materiał dowodowy został oceniony z naruszeniem przepisów prawa procesowego. • Wcześniejsze kontrole podatkowe nie wykazały nieprawidłowości w działalności skarżącej ani jej kontrahentów. • Ciężar dowodu w zakresie oszukańczego charakteru transakcji spoczywa na organie podatkowym. • Podatnikowi przysługuje domniemanie dobrej wiary.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe podniosły liczne argumenty wskazujące na udział skarżącej w oszustwie podatkowym, w tym sprzeczne zeznania świadków, nietypowe warunki handlowe, powiązania osobowe i adresowe. • Skarżąca nie wykazała należytej staranności w weryfikacji kontrahentów. • Transakcje były szybkie, na duże kwoty, z brakiem ryzyka gospodarczego i w kręgu znanych sobie podmiotów.
Godne uwagi sformułowania
organy nie wykazały, że miało miejsce oszustwo karuzelowe, nie wykazały też, że skarżąca wiedziała lub powinna była wiedzieć, że w oszukańczym procederze bierze udział (dobra wiara). • Argumenty organu w tym zakresie są niespójne, powierzchowne i konstruowane na wyrost, w celu udowodnienia przyjętego z góry założenia, że skarżąca jest nierzetelnym podatnikiem. • podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego, ale bezwzględnie tylko wtedy, gdy podatek ten wynika z tzw. pustych faktur (niedokumentujących rzeczywistego obrotu). • Trybunał Sprawiedliwości uznał, że podatnikowi można odmówić prawa do odliczenia tylko w razie udowodnienia na podstawie obiektywnych przesłanek, że podatnik będący odbiorcą usług lub dostaw stanowiących podstawę prawa do odliczenia wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcje te wiążą się z przestępstwem popełnionym przez dostawcę lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu. • ciężar dowodu na okoliczność oszukańczego charakteru transakcji dokumentowanych fakturą obciąża zasadniczo organ podatkowy, a nie podatnika. • Po stronie nabywcy towarów i usług istnieje zatem domniemanie, że nie ma on świadomości, iż transakcje, których jest odbiorcą, stanowiły część oszustwa podatkowego.
Skład orzekający
Agnieszka Krawczyk
przewodniczący sprawozdawca
Paweł Janicki
sędzia
Grzegorz Potiopa
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności wykazania przez organy podatkowe oszustwa podatkowego i świadomości podatnika, a także znaczenia dobrej wiary i domniemania jej istnienia po stronie podatnika w sprawach dotyczących prawa do odliczenia VAT."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji oszustwa karuzelowego i interpretacji przepisów VAT w kontekście orzecznictwa TSUE. Wymaga indywidualnej analizy stanu faktycznego w każdej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy złożonego oszustwa podatkowego (karuzeli VAT) i stanowi przykład, jak sądowa kontrola może chronić podatników przed nieuzasadnionymi zarzutami organów podatkowych, podkreślając znaczenie dobrej wiary i ciężaru dowodu. Jest to temat ważny dla prawników i przedsiębiorców.
“Sąd: Organy podatkowe nie udowodniły oszustwa VAT. Kluczowa dobra wiara podatnika.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.