Orzeczenie · 2025-04-16

I FSK 2492/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-04-16
NSApodatkoweWysokansa
VATzwrot podatkuprzedłużenie terminukontrola podatkowałańcuch dostawoszustwo podatkowepowiązania osobowedecyzja wymiarowaskarga kasacyjna

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2018 r. dla spółki F. sp. z o.o. Organ podatkowy argumentował, że kontrola wykazała podejrzenie oszustwa w podatku VAT związanego z transakcjami zakupu śruty sojowej od podmiotu powiązanego osobowo ze spółką, co uzasadniało przedłużenie terminu zwrotu na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. WSA uznał jednak, że skoro organ zebrał materiał dowodowy i ocenił go jako wskazujący na niemożność odliczenia VAT, powinien wydać decyzję wymiarową, a nie postanowienie o przedłużeniu terminu, które miało charakter blankietowy. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że przedłużenie terminu zwrotu VAT wymaga wyczerpującego uzasadnienia, wskazującego konkretne wątpliwości i podjęte czynności, a nie może stanowić prewencyjnego odroczenia zwrotu. W sytuacji podejrzenia oszustwa organ powinien podjąć działania zmierzające do wydania decyzji wymiarowej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie przedłużenia terminu zwrotu VAT, obowiązek wydania decyzji wymiarowej w przypadku podejrzenia oszustwa, wymogi formalne uzasadnienia postanowień organów podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji przedłużenia terminu zwrotu VAT w kontekście podejrzenia oszustwa podatkowego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ podatkowy może przedłużyć termin zwrotu podatku VAT, powołując się na podejrzenie oszustwa podatkowego w łańcuchu dostaw, bez wydania decyzji wymiarowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w sytuacji gdy organ podatkowy zebrał materiał dowodowy i dokonał jego oceny wskazującej na niemożność odliczenia podatku naliczonego VAT ze spornych transakcji, powinien wydać decyzję wymiarową, a nie postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu podatku VAT.

Uzasadnienie

Przedłużenie terminu zwrotu VAT wymaga wyczerpującego uzasadnienia, wskazującego konkretne wątpliwości i podjęte czynności. Nie może stanowić prewencyjnego odroczenia zwrotu. W przypadku podejrzenia oszustwa organ powinien podjąć działania zmierzające do wydania decyzji wymiarowej.

Czy uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy organ zarzuca brak jednoznacznych wskazań co do dalszego postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż intencje Sądu są klarowne i wynika z nich, że organ powinien był wydać decyzję wymiarową albo dokonać zwrotu podatku, zamiast przedłużać termin jego zwrotu.

Uzasadnienie

Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. tylko w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna. W tej sprawie kontrola taka jest możliwa, a kierunek rozstrzygnięcia zgodny z oczekiwaniami organu nie powoduje automatycznie wadliwości uzasadnienia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną organu.

Przepisy (5)

Główne

u.p.t.u. art. 87 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przedłużenie terminu zwrotu podatku VAT wymaga wyczerpującego uzasadnienia, wskazującego konkretne wątpliwości i podjęte czynności, a nie może stanowić prewencyjnego odroczenia zwrotu. W sytuacji podejrzenia oszustwa organ powinien podjąć działania zmierzające do wydania decyzji wymiarowej.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku musi być sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną. Brak jednoznacznych wskazań co do dalszego postępowania nie zawsze stanowi wadę, jeśli intencje są klarowne.

O.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada zaufania do organów podatkowych.

O.p. art. 124

Ordynacja podatkowa

Normatywna zasada przekonywania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA słusznie uznał, że przedłużenie terminu zwrotu VAT było blankietowe i wymagało wydania decyzji wymiarowej. • Przedłużenie terminu zwrotu VAT wymaga wyczerpującego uzasadnienia, a nie prewencyjnego odroczenia. • Uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że przedłużenie terminu zwrotu VAT było uzasadnione podejrzeniem oszustwa i koniecznością dalszej weryfikacji. • Organ zarzucił WSA naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu braku jednoznacznych wskazań co do dalszego postępowania.

Godne uwagi sformułowania

przedłużenie terminu zwrotu podatku miało charakter blankietowy poprzez prewencyjne odroczenie zwrotu podatku • organ powinien wydać decyzję wymiarową w tym zakresie, a nie postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu podatku VAT • odroczenie zwrotu podatku od towarów i usług powinno być należycie i wyczerpująco uzasadnione • prawna dopuszczalność przedłużenia terminu zwrotu podatku nie może być zatem odczytywana jako blankietowe, prewencyjne upoważnienie do opóźniania realizacji zwrotu

Skład orzekający

Bartosz Wojciechowski

sprawozdawca

Danuta Oleś

przewodniczący

Maja Chodacka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przedłużenia terminu zwrotu VAT, obowiązek wydania decyzji wymiarowej w przypadku podejrzenia oszustwa, wymogi formalne uzasadnienia postanowień organów podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedłużenia terminu zwrotu VAT w kontekście podejrzenia oszustwa podatkowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe mogą nadużywać procedur administracyjnych do opóźniania zwrotu VAT, oraz jak sądy administracyjne reagują na takie praktyki, podkreślając potrzebę merytorycznego rozstrzygania spraw.

Czy organ podatkowy może blokować zwrot VAT "na zapas"? NSA: Nie, jeśli nie ma decyzji wymiarowej!

Dane finansowe

WPS: 96 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst