I FSK 247/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-03-25
NSApodatkoweŚredniansa
wstrzymanie wykonaniapodatek VATskarga kasacyjnasąd administracyjnyochrona tymczasowaznaczna szkodatrudne do odwrócenia skutkileczeniechoroba nowotworowa

NSA wstrzymał wykonanie decyzji podatkowej ze względu na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody skarżącemu, związanej z kosztownym leczeniem syna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę P. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą podatku VAT. W skardze kasacyjnej P. S. wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji, powołując się na pogarszającą się sytuację życiową, zdrowotną i finansową, w tym chorobę nowotworową syna i konieczność finansowania jego leczenia. Naczelny Sąd Administracyjny uznał wniosek za zasadny, wstrzymując wykonanie decyzji na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a.

Sprawa dotyczy wniosku P. S. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy w przedmiocie podatku od towarów i usług, po tym jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił jego skargę na tę decyzję. Skarżący kasacyjnie argumentował, że wykonanie decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki, w szczególności ze względu na jego pogarszającą się sytuację życiową, zdrowotną i finansową, a zwłaszcza konieczność finansowania kosztownego leczenia syna chorego na nowotwór. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując wniosek w świetle art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, że skarżący uprawdopodobnił istnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podkreślił, że przesłanki te muszą być rygorystycznie ocenione, a w tym przypadku okoliczności związane z chorobą syna i leczeniem przemawiają za uwzględnieniem wniosku. Wstrzymanie wykonania decyzji nie pozbawi Skarbu Państwa środków, a w przypadku niekorzystnego rozstrzygnięcia, decyzja zostanie wykonana.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został uwzględniony.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący uprawdopodobnił istnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i powstania sytuacji, w której brak będzie możliwości przywrócenia pierwotnego stanu rzeczy lub wynagrodzenia szkody, ze względu na okoliczności związane z chorobą nowotworową syna i koniecznością kosztownego leczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (2)

Główne

P.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków związanych z kosztownym leczeniem syna chorego na nowotwór.

Godne uwagi sformułowania

za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.

Skład orzekający

Sylwester Golec

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., zwłaszcza w kontekście sytuacji życiowej i zdrowotnej strony."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wniosku o wstrzymanie wykonania, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Konkretne okoliczności faktyczne (choroba syna) mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne podchodzą do wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji w sytuacjach kryzysowych, łącząc rygorystyczne przepisy proceduralne z elementami ludzkimi i społecznymi.

Sąd wstrzymał decyzję podatkową. Kluczowa okazała się choroba syna.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 247/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-03-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Sylwester Golec /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
I SA/Bd 204/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2023-06-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Golec po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku P. S. w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 204/23 w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 21 maja 2019 r., nr 0401-IOV.4103.226.2017 w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, grudzień 2012 r. postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 20 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 204/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę P. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z 21 maja 2019 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik i grudzień 2012 r.
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku, zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w R., z uwagi na zachodzące niebezpieczeństwo spowodowania dla skarżącego kasacyjnie trudnych do odwrócenia skutków.
W ocenie pełnomocnika skarżącego, za uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, przemawia pogarszająca się sytuacja życiowa, zdrowotna, rodzinna i finansowa skarżącego, a w szczególności choroba nowotworowa syna skarżącego. Podkreślono, iż wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do znacznego ograniczenia możliwości finansowania kosztownego leczenia małoletniego syna skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634) powoływanej dalej jako P.p.s.a., sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Z powyższego przepisu wynikają dwa rodzaje obowiązków. Z jednej strony wskazany przepis obciąża wnioskodawcę ciężarem uprawdopodobnienia przesłanek w nim określonych. Z drugiej zaś nakłada na sąd obowiązek dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 61 § 3 P.p.s.a. (zob. postanowienia NSA z 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05, z 16 listopada 2010 r., I FZ 433/10, z 23 września 2014 r., II GZ 518/14; CBOSA).
Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest spełnienie przez stronę przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379).
Rozpoznając tego rodzaju wniosek należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Oznacza to zatem, że o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że analiza powołanych przez skarżącego we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności daje podstawę do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 P.p.s.a., umożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący uprawdopodobnił, iż wykonanie zaskarżonej decyzji, spowodowałoby niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody i powstania sytuacji, w której brak będzie możliwości przywrócenia pierwotnego stanu rzeczy, czy też wynagrodzenia ewentualnej szkody. Okoliczności związane między innymi z chorobą nowotworową syna skarżącego i koniecznością prowadzenia leczenia oraz terapii przemawiają za tym, iż wniosek jest zasadny. Twierdzenia skarżącego zostały poparte stosownymi dokumentami.
Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie pozbawi Skarbu Państwa wpływu środków do budżetu, gdyż w przypadku niekorzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia decyzja zostanie wykonana.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie 61 § 3 w zw. z 193 P.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że we wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej skarżący postulował wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w R., jednakże dla skuteczności wspomnianej ochrony wystarczające będzie wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, skoro decyzja organu pierwszej instancji zasadniczo nie podlega wykonaniu jako decyzja nieostateczna, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI