Orzeczenie · 2025-04-23

I FSK 2462/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-04-23
NSApodatkoweWysokansa
zaświadczenie o niezaleganiuzaległość podatkowanieostateczna decyzjaOrdynacja podatkowaVATpostępowanie podatkowesądy administracyjneskarga kasacyjna

Sprawa dotyczyła odmowy wydania przez organ podatkowy zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach dla spółki O. sp. z o.o. Organ odmówił wydania zaświadczenia, powołując się na istnienie nieostatecznej decyzji wymiarowej stwierdzającej zaległości podatkowe w podatku VAT za lata 2015-2016. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę spółki na tę odmowę. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Główny argument spółki opierał się na twierdzeniu, że nieostateczna decyzja podatkowa, która została zaskarżona, nie może stanowić podstawy do odmowy wydania zaświadczenia, a także na zarzucie naruszenia zasady dwuinstancyjności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za bezzasadne. Sąd podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, organ podatkowy jest związany decyzją od chwili jej doręczenia, a istnienie nieostatecznej decyzji ustalającej zaległość podatkową, nawet jeśli jest ona przedmiotem odwołania, stanowi wystarczającą podstawę do odmowy wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach. Sąd wyjaśnił również, że pojęcie 'postępowania' w kontekście art. 306e § 3 o.p. odnosi się do konkretnych działań organu, a nie do ustrojowej zasady dwuinstancyjności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej możliwości odmowy wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach w przypadku istnienia nieostatecznej decyzji ustalającej zaległość podatkową.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z wydawaniem zaświadczeń podatkowych i interpretacją przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście nieostatecznych decyzji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy istnienie nieostatecznej decyzji ustalającej zaległość podatkową, która została zaskarżona, stanowi wystarczającą podstawę do odmowy wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, istnienie nieostatecznej decyzji ustalającej zaległość podatkową, nawet zaskarżonej, jest wystarczającą podstawą do odmowy wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na ugruntowaną linię orzeczniczą NSA, zgodnie z którą organ podatkowy jest związany decyzją od chwili jej doręczenia, a skutek w postaci obalenia domniemania zgodności z prawem deklaracji podatkowej wywołuje doręczenie decyzji określającej zobowiązanie, nawet jeśli nie jest ona ostateczna. Wniesienie odwołania nie niweczy tego skutku w kontekście wydawania zaświadczeń.

Czy odmowa wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach jest dopuszczalna, gdy postępowanie podatkowe, które miałoby stanowić podstawę odmowy, nie zakończyło się w terminie określonym w art. 306a § 5 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa jest dopuszczalna, ponieważ przepis art. 306e § 3 o.p. nie odnosi się do ustrojowej zasady dwuinstancyjności, lecz do konkretnych działań organu prowadzącego postępowanie. Istnienie nieostatecznej decyzji ustalającej zaległość podatkową jest wystarczające do odmowy wydania zaświadczenia.

Uzasadnienie

Sąd rozróżnił pojęcie 'postępowania' w kontekście art. 306e § 3 o.p. od ustrojowej zasady dwuinstancyjności. Podkreślono, że wniesienie odwołania nie zmienia faktu istnienia zaległości podatkowych stwierdzonych decyzją, która pozostaje w obrocie prawnym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną spółki O. sp. z o.o.

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

o.p. art. 212

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy jest związany decyzją od chwili jej doręczenia.

o.p. art. 306a § par. 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dotyczy terminu zakończenia postępowania podatkowego w kontekście wydawania zaświadczeń.

o.p. art. 306e § par. 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący przesłanek odmowy wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez WSA.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub postanowienia.

o.p. art. 21 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dotyczy ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego.

o.p. art. 51 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dotyczy zaległości podatkowych.

o.p. art. 127

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dotyczy odwołań od decyzji.

o.p. art. 99 § ust. 12

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dotyczy decyzji określającej zobowiązanie podatkowe.

o.p. art. 306a § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dotyczy wydawania zaświadczeń.

o.p. art. 306b § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dotyczy odmowy wydania zaświadczenia.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zasądzenia zwrotu kosztów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie nieostatecznej decyzji ustalającej zaległość podatkową, nawet zaskarżonej, jest wystarczającą podstawą do odmowy wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach. • Organ podatkowy jest związany decyzją od chwili jej doręczenia, a skutek ten nie jest niwelowany przez wniesienie odwołania w kontekście wydawania zaświadczeń.

Odrzucone argumenty

Nieostateczna decyzja podatkowa, która została zaskarżona, nie może stanowić podstawy do odmowy wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach. • Odmowa wydania zaświadczenia jest niedopuszczalna, gdy postępowanie podatkowe nie zakończyło się w terminie określonym w art. 306a § 5 o.p. • Naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego.

Godne uwagi sformułowania

stanowisko to można zatem uznać za ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego • należy odróżnić 'wykonalność decyzji' i możliwość prowadzenia na jej podstawie egzekucji administracyjnej od skutku w postaci obalenia zgodności z prawem złożonej przez podatnika deklaracji podatkowej • nie można się zgodzić z autorem skargi kasacyjnej, że organ nie miał prawa odmówić wydania zaświadczenia, ponieważ postępowanie podatkowe [...] nie zakończyło się w terminie, o którym mowa w art. 306a § 5 o.p. • Dwuinstancyjność postępowania podatkowego jest kategorią o charakterze konstrukcyjnym i ustrojowym [...] zaś w art. 306e § 3 o.p. chodzi nie o takie, ustrojowe rozumienie pojęcia 'postępowanie', lecz o zespół działań procesowych konkretnego organu podatkowego

Skład orzekający

Arkadiusz Cudak

przewodniczący sprawozdawca

Maja Chodacka

członek

Marek Kołaczek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej możliwości odmowy wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach w przypadku istnienia nieostatecznej decyzji ustalającej zaległość podatkową."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z wydawaniem zaświadczeń podatkowych i interpretacją przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście nieostatecznych decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym, które ma bezpośrednie przełożenie na praktykę podatników i organów podatkowych. Interpretacja przepisów dotyczących zaświadczeń i nieostatecznych decyzji jest kluczowa dla zrozumienia praw i obowiązków stron.

Nieostateczna decyzja podatkowa blokuje zaświadczenie o niezaleganiu? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst