I FSK 1927/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej VAT, uznając zarzuty naruszenia przepisów postępowania za nieuzasadnione.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora IAS odmawiającą stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji w sprawie podatku VAT za 2013 rok. Skarżący zarzucał rażące naruszenie prawa przez wydanie decyzji po upływie terminu przedawnienia. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz przepisów Ordynacji podatkowej, za nieuzasadnione i nieskuteczne.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną I. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie. Decyzja ta odmawiała stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2013 r. Skarżący argumentował, że decyzja ta rażąco narusza prawo, gdyż została wydana po upływie terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, a bieg terminu nie został zawieszony. Sąd pierwszej instancji uznał, że organ podatkowy prawidłowo ocenił, iż nie zachodzi przesłanka rażącego naruszenia prawa. Skarga kasacyjna podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 1 § 1 i § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151, art. 141 § 4 P.p.s.a., a także art. 120 i art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem wysoce sformalizowanym i wymaga precyzyjnego wskazania podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienia. Stwierdzono, że zarzuty dotyczące przepisów ustrojowych (art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a., art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a.) są nieskuteczne, podobnie jak zarzuty naruszenia przepisów wynikowych (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a.). Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. również uznano za bezzasadny, gdyż uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji spełniało wymogi formalne. W odniesieniu do zarzutów dotyczących działania organów podatkowych, NSA wskazał, że przepisy art. 120 i art. 233 § 1 pkt 1 o.p. nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej i nie pozwoliły na weryfikację prawidłowości odczytania intencji skarżącego co do wniosku z 25 lutego 2022 r. Ponadto, autor skargi kasacyjnej nie wskazał przepisów regulujących tryb stwierdzenia nieważności decyzji, co uniemożliwiło kontrolę merytoryczną sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Organ podatkowy może zainicjować dwa odrębne postępowania nadzwyczajne, jeśli pismo strony zawiera potencjalnie dwa żądania, nawet jeśli tytuł pisma sugeruje tylko jedno z nich.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji uznał, że organ podatkowy prawidłowo zinterpretował pismo strony jako zawierające potencjalnie dwa żądania (stwierdzenia nieważności i wznowienia postępowania), co uzasadniało zainicjowanie dwóch odrębnych postępowań nadzwyczajnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (13)
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 70 § § 6 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 247 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 o.p. oraz art. 120 o.p. Naruszenie art. 120 i art. 233 § 1 pkt 1 o.p. w kontekście interpretacji wniosku strony.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem prawnym nie jest uprawniony ani do zmiany, ani do uzupełniania tego zakresu przepisy te mają charakter ustrojowy, w sposób najbardziej ogólny i generalny określają zakres sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne przepisy art. 145 § 1 pkt 1 i art. 151 p.p.s.a. są tzw. przepisami wynikowymi art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego, przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Skład orzekający
Jan Rudowski
przewodniczący sprawozdawca
Gabriela Zalewska-Radzik
sędzia
Włodzimierz Gurba
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych skargi kasacyjnej, zasady kontroli sądowej nad decyzjami administracyjnymi, stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Nacisk na formalizm skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności wymogów formalnych skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa. Jednakże, brak nietypowych faktów czy przełomowej interpretacji obniża jej ogólną atrakcyjność.
“Sztuka pisania skargi kasacyjnej: NSA przypomina o kluczowych wymogach formalnych.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 1927/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-01-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-10-18 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Gabriela Zalewska-Radzik Jan Rudowski /przewodniczący sprawozdawca/ Włodzimierz Gurba Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane III SA/Wa 742/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-05-31 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 141 § 4, art. 174, art. 176 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jan Rudowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Gabriela Zalewska-Radzik, Sędzia del. WSA Włodzimierz Gurba, po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej I. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 742/23 w sprawie ze skargi I. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 20 stycznia 2023 r., nr 1401-IOV-5.613.7.2022.ASu w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2013 r. oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie 1. Wyrokiem z 31 maja 2023 r., III SA/Wa 742/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. S. (dalej: "skarżący", "strona") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 20 stycznia 2023 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2013 r. 2. Jak wskazano w uzasadnieniu orzeczenia, istotą sporu w sprawie jest zasadność odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, która – w ocenie skarżącego – rażąco narusza prawo, tj. została wydana po upływie terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2013 r., ponieważ jego bieg nie został zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1540, dalej: "o.p."). Oddalając skargę sąd pierwszej instancji uznał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w sposób uzasadniony ocenił, że decyzja ostateczna nie narusza rażąco prawa – nie jest spełniona przesłanka z art. 247 § 1 pkt 3 o.p. Odnosząc się zaś do zarzutów strony w uzasadnieniu wyroku wyjaśniono, że wniosek skarżącego z 1 marca 2022 r. zawierał żądanie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jednak był zatytułowany "Wniosek Strony o wznowienie postępowania" (k. 90-92 akt adm. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności). Dlatego organ podatkowy uznał, że pismo to zawiera w istocie potencjalnie dwa żądania: stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej i wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną i w konsekwencji organ podatkowy zainicjował czynności nie w jednym (jak uważa strona), lecz w dwóch postępowaniach nadzwyczajnych (pełny tekst uzasadnienia orzeczenia dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej: "CBOSA"). 3. Od powyższego orzeczenia skarżący wniósł skargę kasacyjną żądając jego uchylenia w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono, na podstawie art. 174 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. u. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej "p.u.s.a.") w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. przez wadliwe wykonanie funkcji kontrolnej w zakresie zgodności z prawem decyzji wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 20 stycznia 2023 r., nr 1401-lOV-5.613.2.2022.ASu przez wydanie orzeczenia, którego nie poprzedziła wszechstronna kontrola działań organu podatkowego, który to organ swoimi działaniami naruszył drastycznie przepisy procedury podatkowej wydając wskazaną wyżej decyzję o odmowie wszczęcia postępowania i w efekcie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z dnia 30 maja 2019 r. nr 1401-lOV-4.4103.32.2079.MCz; naruszenie przez sąd pierwszej instancji norm generalnych wskazanych wyżej w opisanym zakresie, doprowadziło do naruszenia następujących przepisów postępowania a mianowicie: 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 o.p. oraz art. 120 o.p., przez jego błędne zastosowanie (utrzymanie w mocy decyzji I instancji), podczas gdy sprawa zainicjowana przez stronę wnioskiem o wznowienie postępowania, po wydaniu decyzji w I instancji w dniu 13 lipca 2022 r. nie została zakończona a decyzja organu ll instancji nie stała się decyzją ostateczną; po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej w sprawie dokonywano czynności prawnych, które przybierały formę postanowień w datach, które byty niemal zbieżne z datą wydania decyzji i zobowiązujące stronę do dokonania określonych czynności także po dacie wydania decyzji; aprobowanie przez sąd pierwszej instancji takich działań organu podatkowego i usprawiedliwianie ich jako zgodnych z prawem, narusza niewątpliwie wskazane przepisy postępowania, bowiem wydanie decyzji przez organ podatkowy kończy postępowanie w danej instancji a decyzja, po jej prawidłowym doręczeniu stronie, wchodzi do obrotu prawnego rozstrzygając o prawach i obowiązkach strony; nie jest dopuszczalnym wydanie decyzji w sytuacji, gdy organ żąda w wyznaczonym terminie od strony dokonania określonych czynności faktycznych lub prawnych i nie czekając na reakcję strony, wydaje decyzję; taka decyzja jest decyzją samowolną, która nie zawiera elementów, bo siłą rzeczy takich elementów nie może zawierać, które winna zawierać na skutek działania organu w stosunku do strony i reakcji tejże na żądanie organu; również z powyższych względów, już po wydaniu decyzji, nie jest możliwym wydawanie przez organ podatkowy aktów wpadkowych organu, typu postanowienie (w niniejszej sprawie było to orzeczenie merytoryczne, kończące postępowanie w sprawie), gdyż wcześniej wydana decyzja traci swój charakter jako aktu władczego organu rozstrzygającego o prawach i obowiązkach strony. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. 4.1. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych) chyba, że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Nie ujawniono także podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2009 r., II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40). Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio p.p.s.a.). 4.2. Przechodząc do oceny zarzutów skargi kasacyjnej - mając w szczególności na uwadze sposób ich skonstruowania - Naczelny Sąd Administracyjny przypomina, że skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem prawnym dla wzruszenia rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Zatem, skarga kasacyjna musi spełniać wszystkie ustawowe wymogi, a w szczególności formalnoprawne przewidziane w art. 176 w zw. z art. 174 p.p.s.a. Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1); naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). W myśl art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna przytoczyć podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez sąd pierwszej instancji zarzuca skarga kasacyjna. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu. Do zachowania formy skargi kasacyjnej nie wystarczy wymienienie podstaw skargi kasacyjnej, ale konieczne jest także uzasadnienie podniesionej podstawy skargi przez wskazanie, które przepisy ustawy zostały naruszone i na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym razie ocena skargi kasacyjnej nie jest w ogóle możliwa. Podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje wyrok sądu pierwszej instancji w zakresie oznaczonym skargą kasacyjną i nie jest uprawniony ani do zmiany, ani do uzupełniania tego zakresu. Zatem nie ma kompetencji dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to bowiem powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony. Należy bowiem podkreślić, że przy sporządzaniu skargi kasacyjnej wprowadzono tzw. przymus adwokacki (art. 175 § 1 p.p.s.a.), aby nadać temu środkowi odwoławczemu charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymogi dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia jako istotnych elementów konstrukcji skargi kasacyjnej. Przypomnienie tych podstawowych zasad formułowania zarzutów skargi kasacyjnej konieczne było z uwagi na braki, jakie w tym zakresie stwierdzono we wniesionym w niniejszej sprawie do Naczelnego Sądu Administracyjnego środku odwoławczym. 4.3. Nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. Odnosząc się do naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. przede wszystkim należy przywołać ich treść. Z pierwszego z nich wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Drugi zaś przewiduje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Zauważyć zatem wypada, że wskazane przepisy mają charakter ustrojowy, w sposób najbardziej ogólny i generalny określają zakres sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne. Zawarte w nim unormowania nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, albowiem sądy administracyjne realizują swoje ustawowe kompetencje w ramach wykonywania kontroli legalności administracji publicznej na podstawie i w trybie szeregu konkretnych, określonych przepisów prawa, które w przypadku zarzutu ich naruszenia, winny być wskazane w skardze kasacyjnej z towarzyszącym temu sprecyzowaniem i umotywowaniem, do jakiego przekroczenia bądź niedopełnienia prawa doszło i na czym ono polegało. W przypadku zatem, gdy strona chce zarzucić niewłaściwą kontrolę skargi, przepis ten musi zostać powołany w połączeniu z przepisami, które Sąd mógł naruszyć w toku sprawowania tej kontroli (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2019 r., I OSK 1598/17, publik. CBOSA). Zarzut niedostatecznego rozważenia zarzutów skargi nie może być podnoszony poprzez powołanie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 23 sierpnia 2019 r., I OSK 2541/17, publik. CBOSA). Wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem strony skarżącej nie może być utożsamiane z uchybieniem art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 15 maja 2019 r., I OSK 3649/18, publik. CBOSA). Z kolei do naruszenia art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. mogłoby dojść, gdyby Sąd nie dokonał kontroli stanowiącego przedmiot skargi aktu, zastosowałby inny rodzaj oceny niż zgodność z prawem odwołując się np. do zasad słuszności czy współżycia społecznego względnie wyszedłby poza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego rozpoznając skargę na akt lub czynność niepoddane jego kognicji, ewentualnie zastosował środki ustawie nieznane (por. wyrok NSA z 5 lutego 2020 r., I OSK 2014/19, publik. CBOSA). W niniejszej sprawie żadna z takich sytuacji w nie zaistniała. Tym samym postawiony zarzut kasacyjny należało uznać za nieskuteczny. 4.4. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. stwierdzić należy, że są to przepisy o charakterze wynikowym i ich naruszenie wiąże się z naruszeniem innych przepisów procesowych, w przypadku art. 151 p.p.s.a. także z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Wskazując zatem na ich naruszenie należy powołać je łącznie z innymi przepisami, które zostały przez organy lub sąd pierwszej instancji naruszone, a w wyniku uchybienia tym przepisom doszło do naruszenia omawianych przepisów wynikowych (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a.). Przepisy te nie mogą zatem stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. W orzecznictwie NSA prezentowany jest jednolity pogląd, że przepisy art. 145 § 1 pkt 1 i art. 151 p.p.s.a. są tzw. przepisami wynikowymi, regulują sposób rozstrzygnięcia i bez stwierdzenia naruszenia innych przepisów, w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania, zarzuty nie są trafne (por. wyroki NSA: z 11 marca 2015 r., I OSK 2383/14; z 4 marca 2015 r., II GSK 78/14; z 30 czerwca 2015 r., II FSK 1442/13; z 30 czerwca 2015 r., II FSK 1443/13; publik. CBOSA). 4.5. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Prawidłowo skonstruowane uzasadnienie daje rękojmię, że sąd administracyjny dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Pozwala poznać przesłanki podjęcia rozstrzygnięcia oraz prześledzić tok rozumowania sądu. Uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji ma przy tym charakter informacyjny względem stron postępowania sądowoadministracyjnego, stanowiąc dla nich niezbędną płaszczyznę dla należytego wywiedzenia zarzutów skargi kasacyjnej, a ponadto umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżone orzeczenie, co jest niezbędne dla przeprowadzenia prawidłowej kontroli instancyjnej. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie prawa i gdy w ramach przedstawiania stanu sprawy sąd pierwszej instancji nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010/3 poz. 39, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r. II FSK 568/08, publik. CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w świetle wskazanej uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r. przyjmuje się, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego, przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ponadto, aby zarzut taki mógł stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej, wskazana wada uzasadnienia musi być na tyle istotna, że może to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku. W rozpoznanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził takich naruszeń. Przeciwnie, uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymaganiom stawianym przez art. 141 § 4 p.p.s.a., w szczególności zawiera zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a także wypowiedź co do wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia zarzutów skargi. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zawarł stanowisko co do oceny stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu kontrolę instancyjną. Zasadność merytorycznego stanowiska sądu pierwszej instancji nie może być zaś skutecznie podważana zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzut naruszenia tego przepisu nie może więc sprowadzać się do polemiki z przedstawionym w uzasadnieniu stanowiskiem sądu pierwszej instancji. Mając powyższe na względzie, należało uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. za bezzasadny. 4.6. W zakresie natomiast zarzutów procesowych dotyczących działania organów podatkowych autor skargi kasacyjnej powołał jedynie art. 120 i art. 233 § 1 pkt 1 o.p. Pierwszy ze wskazanych przepisów stanowi, że organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. W postępowaniu kasacyjnym zarzut naruszenia art. 120 o.p. nie może stanowić jedynej podstawy prawnej zarzutów kasacyjnych i odnieść pożądanego przez jego autora skutku, jeżeli oderwany jest od skonkretyzowanych i skutecznych na gruncie danej sprawy zarzutów naruszenia stosownych przepisów procesowych i materialnych. W rozpoznawanej sprawie przepis ten powołano jedynie w powiązaniu z art. 233 § 1 pkt 1 o.p., który stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Innymi słowy utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji wskazuje nie tylko na formalne utrzymanie w mocy bytu decyzji organu pierwszej instancji, ale również na to, że treść rozstrzygnięcia organu drugiej instancji jest tożsama z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, co stanowi wynik przeprowadzonego samodzielnie przez organ drugiej instancji postępowania. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej decyzja odwoławcza te warunki spełnia. Zawiera bowiem rozstrzygnięcie, które w części wstępnej tej decyzji wskazuje, jaka decyzja jest przedmiotem odwołania, podaje datę wydania decyzji pierwszoinstancyjnej, wskazuje organ, który ją wydał, podaje numer decyzji pierwszoinstancyjnej, czyli dane które w wystarczający sposób identyfikują decyzję, którą organ odwoławczy utrzymuje w mocy. Zawiera również prawidłowy zakres rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, który w decyzji odwoławczej został utrzymany w mocy. Zdaniem skarżącego organ podatkowy przepis ten naruszył, a w konsekwencji sąd pierwszej instancji wadliwie skontrolował decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, bowiem – jak zdaje się wynikać z uzasadnienia skargi kasacyjnej - pismo strony z 25 lutego 2022 r. dotyczyło wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności. Umknęło uwadze autora skargi kasacyjnej, że do kwestionowania kwalifikacji pisma strony przez organ podatkowy nie służą powołane w zarzutach skargi kasacyjnej art. 120 i art. 233 § 1 pkt 1 o.p. Jak wyjaśniono w części wstępnej niniejszego uzasadnienia wyroku, to strona, poprzez wskazanie podstaw kasacyjnych i sformułowanie zarzutów w odniesieniu do wyroku sądu pierwszej instancji, decyduje o zakresie kontroli instancyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do zastępowania strony w formułowaniu czy precyzowaniu zarzutów skargi kasacyjnej bądź poszukiwaniu ich uzasadnienia. W konsekwencji, wskazane przepisy art. 120 i art. 233 § 1 pkt 1 o.p. nie pozwalały na zweryfikowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny, czy organy podatkowe prawidłowo odczytały intencje skarżącego co do treści wniosku z 25 lutego 2022 r. Ponadto, skarga do sądu pierwszej instancji dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie wydanej w trybie nadzwyczajnym, tzn. uregulowanym w art. 247 i n. o.p. trybie stwierdzenia nieważności decyzji (Dział IV, rozdział 18 o.p.). Tymczasem autor skargi kasacyjnej nie wskazał w sformułowanych zarzutach żadnego z przepisów regulujących tę instytucję Ordynacji podatkowej, co uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu kontrolę zarówno wyroku sądu pierwszej instancji, jak i rozstrzygnięcia organów podatkowych co do istoty sprawy, tj. w zakresie tego, czy w sprawie prawidłowo odmówiono stronie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2013 r. 4.7. Z podanych wyżej przyczyn, wobec braku zasadności zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Włodzimierz Gurba Jan Rudowski Gabriela Zalewska-Radzik
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI