I FSK 24/08

Naczelny Sąd Administracyjny2009-03-11
NSApodatkoweWysokansa
VATpodatek naliczonypodatek należnykoszty uzyskania przychodupublic relationsstrategiaprawo upadłościoweskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki "G" w sprawie prawa do odliczenia VAT naliczonego od wydatków, które nie zostały uznane za koszt uzyskania przychodu w podatku dochodowym od osób prawnych.

Spółka "G" zaskarżyła wyrok WSA, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Spór dotyczył prawa do odliczenia VAT naliczonego od wydatków na usługi public relations i strategii, które organy podatkowe uznały za nie stanowiące kosztów uzyskania przychodu w podatku dochodowym od osób prawnych. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że skoro wydatki te nie były kosztem uzyskania przychodu, spółka nie miała prawa do odliczenia VAT naliczonego.

Przedmiotem skargi kasacyjnej była sprawa dotycząca prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków poniesionych przez spółkę "G" na usługi public relations oraz opracowanie strategii. Organy podatkowe zakwestionowały te wydatki jako koszty uzyskania przychodu w podatku dochodowym od osób prawnych, co w konsekwencji pozbawiło spółkę prawa do odliczenia VAT naliczonego zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT z 1993 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów. Spółka zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodu oraz prawa upadłościowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując na wadliwość sformułowania zarzutów procesowych oraz na prawomocny wyrok NSA z innej sprawy, który przesądził o tym, że sporne wydatki nie stanowiły kosztów uzyskania przychodów. W związku z tym, spółce nie przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli wydatki te nie stanowią kosztów uzyskania przychodu, podatnik nie ma prawa do odliczenia VAT naliczonego związanego z tymi wydatkami.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT z 1993 r., prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje tylko wtedy, gdy poniesiony wydatek jest kosztem uzyskania przychodu. Skoro prawomocnym wyrokiem ustalono, że sporne wydatki nie były kosztami uzyskania przychodu, spółka nie mogła odliczyć VAT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

ustawa o VAT z 1993 r. art. 25 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.d.o.p. art. 15 § 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

ustawa o VAT z 2004 r. art. 109 § 4

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Ordynacja podatkowa art. 233 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 68 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 21 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 21 § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

ustawa o kontroli skarbowej art. 26 § 1

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej

u.p.d.o.f. art. 23

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Prawo upadłościowe i naprawcze art. 272 § 1

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze

Prawo upadłościowe i naprawcze art. 273

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze

Prawo upadłościowe i naprawcze art. 290 § 1

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze

Prawo upadłościowe i naprawcze art. 290 § 2

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wydatki, które nie zostały uznane za koszt uzyskania przychodu w podatku dochodowym od osób prawnych, nie dają prawa do odliczenia VAT naliczonego. Wadliwe sformułowanie zarzutów skargi kasacyjnej uniemożliwia kontrolę orzeczenia przez NSA.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez WSA. Zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, w tym przepisów prawa upadłościowego. Argumentacja spółki dotycząca związku wydatków z przychodami i możliwością ich zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym sformalizowanym NSA jest związany granicami skargi kasacyjnej nie można domyślać się intencji Skarżącej

Skład orzekający

Małgorzata Niezgódka - Medek

przewodniczący sprawozdawca

Artur Mudrecki

sędzia

Grażyna Jarmasz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że prawo do odliczenia VAT jest ściśle powiązane z możliwością zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodu. Wskazanie na wymogi formalne skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2001 roku (ustawa o VAT z 1993 r.).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowej kwestii w VAT - związku odliczenia z kosztem uzyskania przychodu, a także pokazuje znaczenie prawidłowego formułowania zarzutów w skardze kasacyjnej.

Czy możesz odliczyć VAT od wydatków, które nie są kosztem podatkowym? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 44 069 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 24/08 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-01-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Mudrecki
Grażyna Jarmasz
Małgorzata Niezgódka - Medek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
III SA/Gl 1405/06 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2007-07-19
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 1, art. 3, art. 141, art. 176, art. 183 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
art. 25 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka –Medek (sprawozdawca), Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia NSA del. Grażyna Jarmasz, Protokolant Dariusz Rosiak, po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "G" spółka z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 lipca 2007 r. sygn. akt III SA/Gl 1405/06 w sprawie ze skargi "G" spółka z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 31 lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2001r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od "G" spółka z o.o. w K. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 900 (słownie: dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 lipca 2007 r., sygn. akt III SA/GI 1405/06, mocą którego w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) -zwana dalej P.p.s.a. - oddalono skargę G. sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. Decyzją tą utrzymano w mocy decyzję Urzędu Kontroli Skarbowej w K. określającą Skarżącej za listopad 2001 r. zobowiązanie podatku od towarów i usług w kwocie 44 069 zł oraz dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie 1 541 zł.
Przyczyną powyższego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji było wydanie innej decyzji - w podatku dochodowym od osób prawnych - gdzie na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 54, poz. 654 ze zm.) - zwana dalej u.p.d.o.p. - nie uznano za koszt uzyskania przychodu szeregu wydatków na zakup działań public relations od W. J. prowadzącego firmę P. A. R. i P. R. oraz na zakup "opracowania wstępnych założeń strategii" od firmy A. M. C., A. M. C. spółka cywilna. Z uwagi na fakt, iż zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) - zwana dalej ustawą o VAT z 1993 r. - prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługiwał podatnikowi wówczas, gdy poniesiony wydatek był kosztem uzyskania przychodu, organ pierwszej instancji zakwestionował to prawo w stosunku do spornych zakupów. Ponadto w oparciu o art. 109 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) - zwana dalej ustawą o VAT z 2004 r. - ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe.
Na skutek wniesionego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w K. w oparciu o art. 233 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) - zwana dalej Ordynacją podatkową - w zw. z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r., Nr 8, poz. 65 ze zm.) i art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego, a w pozostałym zakresie utrzymał ją w mocy. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że skoro ostateczną decyzją dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych zakwestionowano sporne wydatki jako koszty uzyskania przychodu, zasadne było w oparciu o art. 10 ust. 2 w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT z 1993 r. podważenie prawa do obniżenia podatku należnego o naliczony związany z poniesieniem wydatków nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów. Organ wskazał, że Spółka pomimo wezwania jej do wykazania związku poniesionego wydatku z osiągniętymi przychodami nie uczyniła tego, jedynie ogólnikowo opisała, na czym polegają usługi public relations. Natomiast wykonawca umowy - właściciel F. P. - wyjaśnił, że świadczył usługi wyłącznie na rzecz H. Ł., które polegały na utrzymywaniu drożnych kanałów informacyjnych z mediami, tworzeniu informacji prasowych i rozsyłaniu jej do dziennikarzy. Analizując kolejny zakwestionowany wydatek "opracowania wstępnych założeń strategii", wynikający z faktury wystawionej przez firmę A. M. C., A. M. C. spółka cywilna organ odwoławczy podniósł, iż z przedłożonych przez skarżącą opracowań wynikało, że strategie te dotyczyły programu naprawczego H. Ł. S.A. i nie miały w żaden sposób związku z przychodami odwołującej się strony.
W zakresie dodatkowego zobowiązania podatkowego decyzja organu pierwszej instancji była natomiast wadliwa, bowiem dodatkowe zobowiązanie podatkowe ustalono po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, czym naruszono art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Spółka zarzuciła naruszenie szeregu przepisów postępowania podatkowego poprzez niepodejmowanie działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, wadliwe zebranie materiału dowodowego oraz poprzez przedstawienie stanu faktycznego sprawy niezgodnie z rzeczywistością. Ponadto strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 25 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust. 1 i 3 i art. 20 ust. 3 ustawy o VAT z 1993 r. Dodatkowo w przypadku nieuwzględnienia tych zarzutów Spółka zarzuciła naruszenie art. 272, art. 273 i art. 290 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm.) - zwana dalej Prawem upadłościowym i naprawczym.
W uzasadnieniu skargi Spółka podkreśliła, że jest dominującym akcjonariuszem H. Ł. S. A. i zawierając umowę z firmą P. w zakresie usług public relations działała w celu maksymalizacji przychodów z tytułu prowizji z umowy agencyjnej zawartej z H. w sytuacji, gdy jej wizerunek ucierpiał wskutek działań G. Z. E. S. A. Z kolei w związku z licznymi kontaktami Handlowymi z H. Ł. S.A. konieczne było opracowanie pogłębionej sytuacji gospodarczej i strategii dla tego podmiotu.
W dalszej kolejności Skarżąca zarzuciła, że organy podatkowe nie uwzględniły w swoim rozstrzygnięciu faktu zawartego przez nią układu z wierzycielami, zatwierdzonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Katowicach z dnia 16 kwietnia 2004 r., sygn. akt X GU 280/03/1, postanowieniem Sądu Rejonowego w Katowicach z dnia 7 czerwca 2004 r. prawomocnie stwierdzającym zakończenie postępowania upadłościowego dłużnika G. Sp. z o.o. oraz postanowieniem tegoż Sądu z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie wykonania układu. Skarżąca podkreśliła, że organ podatkowy nie zgłosił roszczenia w terminie, więc jego należność nie została wprowadzona na listę zobowiązań. W ocenie Skarżącej brak jest podstaw prawnych, by należności o charakterze publicznoprawnym traktować jako uprzywilejowane na gruncie przepisów prawa upadłościowego.
Organ drugiej instancji w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodał, że Spółka nie formułowała wcześniej zarzutów naruszenia prawa upadłościowego i naprawczego, którego przepisy zresztą nie wyłączają możliwości określenia wysokości zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uznał skargi za zasadną. Przede wszystkim podzielił on stanowisko organów podatkowych w zakresie prawa materialnego. Stwierdził, że art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT z 1993 r. wykluczał prawo obniżenia kwoty podatku należnego o naliczony od nabytych przez podatnika usług, którymi rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych na nie wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów u.p.d.o.p. Następnie wyjaśnił, co oznacza pojęcie "rozporządzić" oraz stwierdził, że organ podatkowy chcąc zastosować ten przepis musiał wykazać w sposób nie budzący wątpliwości, że strona nabyła lub wykorzystała towar lub usługę w celu innym, niż prowadzenie działalności albo że wydatek na ich nabycie mieścił się w katalogu z art. 23 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.) - zwana dalej u.p.d.o.f. - lub art. 16 u.p.d.o.p. W niniejszym postępowaniu w ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy, a w szczególności ogólnikowe wyjaśnienie strony o charakterze działań public relations oraz oświadczenie W. J., dawały podstawę do uznania, że sporne koszty dotyczą działalności H. Ł. S. A., a więc nie zostały poniesione w celu uzyskania przychodu z prowadzonej przez Skarżącą działalności. Podobnie należało potraktować opracowania wstępnych założeń strategii przez firmę A. M. C., A. M. C. spółka cywilna. Sąd powołał się w tym miejscu także na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 27 lipca 2006 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 r., od której skargę oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 31 maja 2007 r.
Sąd nie podzielił zarzutów Skarżącej o naruszeniu przez organy podatkowe przepisów postępowania. Stwierdził, że zarzuty te są lakoniczne, a z akt podatkowych nie wynika, by organy takiego naruszenia rzeczywiście się dopuściły. W szczególności w ocenie Sądu w sprawie zebrano wyczerpująco i rozpatrzono cały materiał dowodowy, podatnikowi zapewniono czynny udział w tym postępowaniu, a zaskarżona decyzja zawiera wszelkie przewidziane prawem elementy.
Przechodząc do kwestii układu zawartego przez Skarżącą z wierzycielami Sąd wskazał, że Strona nie podnosiła tej okoliczności w postępowaniu podatkowym, a więc bezpodstawny jest zarzut nieodniesienia się do niej przez organ.
Sąd przytoczył treść art. 272 ust. 1 i art. 290 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego, z których wywnioskował, że układ dotyczy także należności publicznoprawnych dłużnika. Następnie stwierdził, że zaskarżona decyzja jest rozstrzygnięciem o charakterze deklaratoryjnym, dokumentującym jedynie rzeczywistość powstałą z mocy prawa w dniu zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie zobowiązania, zgodnie z art. 21 § 1 pkt 1 w zw. z § 3 Ordynacji podatkowej. Z tego wynika, że potwierdza ona jedynie powstanie wierzytelności przed ogłoszeniem upadłości. Zdaniem Sądu konieczność określenia prawidłowej wysokości zobowiązania jest niezbędna dla ustalenia, jakiej wysokości wierzytelności układ dotyczy. Organ państwa winien jednak respektować zawarty układ na podstawie przepisów Prawa upadłościowego i naprawczego w toku postępowania egzekucyjnego, chyba że określone wierzytelności nie są objęte układem (art. 273 Prawa upadłościowego i naprawczego), albo układ nie wiąże tego wierzyciela (art. 290 ust. 2).
Mając na uwadze powyższe Sąd skargę oddalił.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Spółka reprezentowana przez radcę prawnego zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT z 1993 r. przez wadliwe przyjęcie, że wydatki na zakup usług konsultacyjnych i usług szkolenia medialnego dla zarządu i kierownictwa Spółki G. i tym podobnych usług nie stanowią kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów u.p.d.o.p. i w związku z tym Spółka nie miała prawa obniżyć podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu tych usług.
Następnie Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 § 1 i § 2 P.p.s.a., art. 3 P.p.s.a., art. 141 P.p.s.a. i art. 188 P.p.s.a. poprzez wadliwie ustalenie stanu faktycznego w zakresie braku związku nakładów poniesionych przez Skarżącą w celu maksymalizacji jej przychodów pod kątem przyszłej dywidendy, a także prowizji z tytułu świadczenia usług agenta handlowego, związanych ze szkoleniem i z działaniami public relations, świadczonych przez Firmę Partner oraz kosztów szkolenia medialnego osób nie będących pracownikami podatnika.
W przypadku nieuwzględnienia tych zarzutów Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 272, art. 273 i art. 290 Prawa upadłościowego i naprawczego "skutkującą jego nieważnością w części dotyczącej oddalenia skargi w zakresie nieuwzględnienia 95% procentowego umorzenia zobowiązania na warunkach prawomocnie wykonanego układu z 2004 r. przy wydawaniu decyzji deklaratoryjnej o istnieniu zobowiązania podatkowego za 2001 r.".
Na tej podstawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Spółka skoncentrowała się na zagadnieniu skutków prawnych zawartego przez nią układu z wierzycielami. Stwierdziła, że zaskarżony wyrok został wydany z rażącym naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 21 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej oraz art. 290, art. 272 i 273 Prawa upadłościowego i naprawczego skutkującym jego nieważnością. Następnie Strona poczyniła uwagi ogólne dotyczące tego, na czym polegają poszczególne rodzaje naruszenia prawa, na które powołała się w skardze kasacyjnej. Stwierdziła, że sporna wierzytelność dotycząca okresu sprzed zawarcia układu jest objęta skutkami tego układu pomimo nie ujęcia jej na liście wierzytelności w ramach postępowania upadłościowego.
Przechodząc do kwestii wydatków związanych ze szkoleniem i działaniami public relations Spółka stwierdziła, że zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. istotny jest cel poniesienia wydatku, a więc związek z prowadzoną działalnością i fakt, że wydatek ten wpływa lub może wpływać na wielkość osiągniętego przychodu. Ponieważ wymierne skutki działań marketingowych mogą zaistnieć w odległym czasie, poszukiwanie związku między wydatkiem a konkretnym przychodem jest błędne. Natomiast za koszty uzyskania przychodu należy uznać wszystkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z działalnością gospodarczą.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Wskazał zaistniałe w jego ocenie błędy w sformułowaniu niektórych zarzutów skargi kasacyjnej i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, bowiem nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Jak stanowi art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak pod uwagę z urzędu nieważność postępowania. Co za tym idzie, kwestia ewentualnej nieważności postępowania musi być przez tutejszy Sąd rozpatrzona w pierwszej kolejności, a nie jak oczekuje w skardze kasacyjnej Spółka, dopiero w razie nieuwzględnienia innych jej zarzutów.
Skarżąca upatruje nieważności postępowania w naruszeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (co należy wywnioskować ze sformułowania "w części dotyczącej oddalenia skargi") prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 272, art. 273 i art. 290 Prawa upadłościowego i naprawczego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Spółka doprecyzowała zaś, że naruszenie to nastąpiło także w związku z rażącym naruszeniem art. 21 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej i art. 247 § 1 pkt 3 tej ustawy. Ponieważ Sąd bierze pod uwagę nieważność postępowania z urzędu, mankamenty tego zarzutu polegające na jego alternatywnym sformułowaniu (niewłaściwa wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie), a także na zarzuceniu Sądowi pierwszej instancji naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, których ten nie stosował, nie wykluczają możliwości zajęcia się tą kwestią przez Sąd. Należy stwierdzić, że przesłanki nieważności postępowania zostały enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. W katalogu tym nie mieszczą się okoliczności podniesione przez stronę w skardze kasacyjnej. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził w niniejszej sprawie zaistnienia którejkolwiek ze wskazanych w tym przepisie przesłanek.
Ponieważ strona w skardze kasacyjnej przedstawiła zarówno zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego jak i prawa materialnego, w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów o charakterze proceduralnym. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w zaskarżonym wyroku prawidłowo ustalono stan faktyczny sprawy, można podjąć się oceny, czy prawidłowo zastosowano także prawo materialne.
Skarżąca zarzuciła w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie art. 1 § 1 i § 2 P.p.s.a., art. 3 P.p.s.a., art. 141 P.p.s.a. i art. 188 P.p.s.a. Skarżąca stwierdziła, że naruszenie powyższych przepisów nastąpiło poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzut ten został sformułowany błędnie, co powoduje, że zaskarżone orzeczenie wymyka się w zakresie ewentualnych wad procesowych spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
I tak w pierwszej kolejności należy zauważyć, że strona nie uzasadniła tego zarzutu, wbrew wymogowi z art. 176 P.p.s.a. To powoduje, że zaskarżony wyrok nie może zostać skontrolowany na jego podstawie.
Następnie skarżąca wadliwie przywołała przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, które w jej ocenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach naruszył.
Pierwszy z przywołanych przez stronę przepisów, tj. art. 1 P.p.s.a., nie zawiera paragrafów i choćby ten fakt powoduje, że zarzut jego naruszenia jest wadliwy. Poza tym przepis ten definiuje sprawę sądowoadministracyjną i nie dotyczy stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia Sądu.
Drugi ze wskazanych przepisów, tj. art. 3 P.p.s.a., składa się z szeregu jednostek redakcyjnych - paragrafów i punktów. Naczelny Sąd Administracyjny z uwagi na związanie granicami skargi kasacyjnej nie jest umocowany do tego, by za stronę precyzować zarzuty skargi kasacyjnej. Ponadto w odniesieniu do tego przepisu pozostaje aktualna uwaga poczyniona w odniesieniu do art. 1 P.p.s.a. - przepis ten pozostaje bez związku z podstawą faktyczną wyroku sądu administracyjnego.
Kolejny przepis - art. 141 P.p.s.a. - zawiera cztery paragrafy. Ponieważ strona wskazała go zbyt ogólnie, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny dokonać kontroli uzasadnienia zaskarżonego wyroku pod kątem ewentualnych uchybień dotyczących jego treści. Sąd ten nie może w kontroli instancyjnej wykraczać poza ramy wyznaczone w skardze kasacyjnej.
Ostatni ze wskazanych przepisów, tj. art. 188 P.p.s.a., reguluje kwestię możliwości wydania orzeczenia reformatoryjnego przez Sąd drugiej instancji i tylko do postępowania przed tym sądem się odnosi. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie mógł naruszyć tegoż przepisu, bowiem go nie stosował i stosować nie mógł.
Podsumowując tę część wyroku należy podkreślić, że skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym sformalizowanym i właśnie z uwagi na stawiane jej wymogi musi być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 § 1 - § 3 P.p.s.a.). Zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych jak i ich uzasadnienie powinno być na tyle konkretne, aby nie trzeba się było domyślać intencji Skarżącej. W postępowaniu zainicjowanym skargą kasacyjną obowiązuje bowiem zasada pełnego związania sądu granicami środka odwoławczego (wyłączywszy przypadek nieważności postępowania), co oznacza, że nie może on konkretyzować czy precyzować za stronę zarzutów skargi kasacyjnej. Wadliwie sformułowane podstawy kasacyjnej uniemożliwiają więc dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.
Przechodząc do ostatniego zarzutu Spółki, tj. zarzutu naruszenia prawa materialnego, również ten zarzut nie może wywołać efektu oczekiwanego przez Skarżącą. Jak stanowi art. 170 P.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i inne organy państwowe. Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 11 czerwca 2008 r. w sprawie o sygnaturze II FSK 1673/07 wydał wyrok utrzymujący w mocy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 maja 2007 r., w którym oddalono skargę spółki G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 r. W wyroku tym przesądzono, że sporne w niniejszym postępowaniu wydatki nie stanowiły kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów u.p.d.o.p. To powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie obowiązany jest przyjąć, że przedmiotowa kwestia prawna kształtuje się właśnie tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu i nie może ona podlegać ponownemu badaniu. Stąd też, skoro art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT z 1993 r. uzależniał prawo obniżenia kwoty podatku należnego o naliczony od nabytych przez podatnika usług od możliwości zaliczenia poniesionych na to nabycie wydatków do kosztów uzyskania przychodów, a sporne wydatki za takie koszty nie zostały uznane mocą prawomocnego wyroku, podatnikowi nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o naliczony przy nabyciu tychże usług.
Powyższe okoliczności powodują, że skargę kasacyjną jako niezasadną należało oddalić w oparciu o art. 184 P.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 1 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI