Orzeczenie · 2022-12-14

I FSK 2353/18

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2022-12-14
NSApodatkoweWysokansa
VATrygor natychmiastowej wykonalnościOrdynacja podatkowazaległość podatkowabrak majątkuzbywanie majątkupostępowanie podatkoweskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez I. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej. Skarżąca kwestionowała prawidłowość ustaleń organów podatkowych, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne rozłożenie ciężaru dowodu oraz dowolną ocenę dowodów. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, przypomniał, że decyzji nieostatecznej można nadać rygor natychmiastowej wykonalności, gdy strona nie posiada majątku wystarczającego na zabezpieczenie zobowiązania i organ uprawdopodobni, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo wykazały, iż skarżąca nie dysponuje majątkiem pozwalającym na ustanowienie hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, a także że zbywała majątek znacznej wartości. Sąd podkreślił, że dla nadania rygoru nie jest wymagane dokładne ustalenie stanu majątkowego, lecz jedynie uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania. W ocenie NSA, zarzuty skargi kasacyjnej, w tym dotyczące ciężaru dowodu, były bezzasadne, ponieważ podatnik ma obowiązek współdziałania z organem i wskazania majątku, jeśli kwestionuje istnienie przesłanek do nadania rygoru. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, w szczególności przesłanek z art. 239b Ordynacji podatkowej, oraz zakresu ciężaru dowodu w postępowaniu podatkowym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku majątku i zbywania go przez podatnika w kontekście zaległości podatkowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ podatkowy prawidłowo nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, gdy strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, a organ uprawdopodobnił, że zobowiązanie nie zostanie wykonane?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy prawidłowo nadał rygor natychmiastowej wykonalności, ponieważ uprawdopodobnił, że strona nie posiada majątku wystarczającego na zabezpieczenie zobowiązania i istnieje ryzyko niewykonania zobowiązania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dla nadania rygoru natychmiastowej wykonalności wystarczające jest uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania i wykazanie braku majątku pozwalającego na zabezpieczenie, a nie dokładne ustalenie stanu majątkowego. Podatnik ma obowiązek współdziałania i wskazania majątku, jeśli kwestionuje te przesłanki.

Jaki jest zakres obowiązku organu podatkowego w zakresie ustalania stanu faktycznego i dowodowego w postępowaniu o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Obowiązek organu podatkowego w zakresie ustalania stanu faktycznego i dowodowego nie jest absolutny i nie zwalnia podatnika z obowiązku współdziałania oraz przedstawienia dowodów na swoją korzyść.

Uzasadnienie

Zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ obowiązek wyjaśnienia sprawy, ale nie oznacza to nieograniczonego poszukiwania dowodów przez organ ani zwolnienia podatnika z obowiązku współdziałania. Ciężar dowodu spoczywa także na podatniku, który powinien wskazać majątek, jeśli kwestionuje istnienie przesłanek do nadania rygoru.

Czy zbywanie przez podatnika majątku znacznej wartości, nawet jeśli było związane z zaprzestaniem działalności gospodarczej, może stanowić przesłankę do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zbywanie majątku znacznej wartości, które skutkuje brakiem majątku wystarczającego na zabezpieczenie zobowiązania, może stanowić przesłankę do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że działania podatniczki polegające na zbyciu nieruchomości i pojazdów, mimo że mogły być związane z zakończeniem działalności, doprowadziły do sytuacji, w której nie posiadała ona majątku wystarczającego na pokrycie zaległości podatkowych, co uzasadniało nadanie rygoru.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej.

Przepisy (16)

Główne

o.p. art. 239b § 1 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Przesłanka nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, gdy strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia.

o.p. art. 239b § 2

Ordynacja podatkowa

Wymóg uprawdopodobnienia przez organ podatkowy, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej oparta na naruszeniu przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej.

o.p. art. 180 § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu prowadzącego postępowanie do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.

o.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

o.p. art. 121

Ordynacja podatkowa

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

o.p. art. 124

Ordynacja podatkowa

Zasada przekonywania.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 204 § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Określenie wysokości opłat za czynności radców prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo uprawdopodobniły brak majątku strony i ryzyko niewykonania zobowiązania. • Zbywanie majątku znacznej wartości przez stronę stanowi przesłankę do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. • Ciężar dowodu w zakresie wykazania posiadania majątku spoczywa również na podatniku.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez organy podatkowe, w tym błędne rozłożenie ciężaru dowodu. • Dowolna ocena dowodów przez organy. • Niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego przez organy.

Godne uwagi sformułowania

organ podatkowy nie miał obowiązku nieograniczonego ustalenia, czy skarżąca faktycznie będzie w stanie zrealizować zobowiązanie podatkowe. • Wystarczające jest wykazanie, że nie posiada on takiego majątku, który z uwagi na swoją wartość umożliwiałby ustanowienie na nim hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, a ponadto, że stan ten uprawdopodobnia niewykonanie zobowiązania. • zasada prawdy obiektywnej (...) nie zwalnia ona strony od współudziału w realizacji tego obowiązku. • ciężar dowodu spoczywa także na podatniku.

Skład orzekający

Marek Kołaczek

przewodniczący-sprawozdawca

Hieronim Sęk

członek

Adam Nita

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, w szczególności przesłanek z art. 239b Ordynacji podatkowej, oraz zakresu ciężaru dowodu w postępowaniu podatkowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku majątku i zbywania go przez podatnika w kontekście zaległości podatkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania podatkowego – nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, co ma bezpośrednie przełożenie na sytuację finansową podatnika. Wyjaśnia zasady dotyczące ciężaru dowodu i uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Czy sprzedaż majątku oznacza utratę prawa do odwołania? NSA wyjaśnia zasady nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej.

Dane finansowe

WPS: 509 632 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst