I FSK 2342/21

I FSK 2342/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Janusz Zubrzycki /przewodniczący/
Ryszard Pęk
Włodzimierz Gurba /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Gd 485/21 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2021-06-23
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia NSA Ryszard Pęk, Sędzia WSA del. Włodzimierz Gurba (sprawozdawca), Protokolant Adam Goliasz, po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 485/21 w sprawie ze skargi L.T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 16 lutego 2021 r. nr 2201-IEW-2.4253.132-150.2021 w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od L.T. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Zaskarżonym wyrokiem z 23 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 485/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, (dalej jako "WSA", "Sąd pierwszej instancji"), działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), oddalił skargę L.T. (dalej: "Strona", "Skarżący", "Podatnik", "Kasator") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 16 lutego 2021 r., w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji.
Wskazany wyrok i inne orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej zwanej też CBOSA, pod adresem "orzeczenia.nsa.gov.pl".
2.1. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Zaskarżonym postanowieniem DIAS, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 220 § 2, art. 239, art. 239b § 1 pkt 2 oraz art. 239b § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm., dalej jako O.p.), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. (dalej: "NUS", "organ pierwszej instancji") z 8 grudnia 2020 r. w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji NUS z 7 grudnia 2020 r., którą określono stronie zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2014 r. do lipca 2015 r. W uzasadnieniu wskazano, że NUS określił stronie zobowiązanie podatkowe za miesiące od stycznia do grudnia 2014 r. i od stycznia do lipca 2015 r. w łącznej wysokości 448.109,00 zł.
DIAS stwierdził, że NUS prawidłowo dokonał oceny zaistniałego w sprawie stanu faktycznego. W opinii organu odwoławczego, wypełnienie przesłanki zawartej w treści art. 239b § 1 pkt 2 O.p. potwierdza zgromadzony materiał dowodowy, z którego wynika, że Strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, który korzystałby z pierwszeństwa zaspokojenia. Z poczynionych ustaleń wynika bowiem, że jedynym składnikiem majątku strony jest nieruchomość (której jest współwłaścicielem) o wartości szacunkowej około 230.000 zł, obciążona hipoteką umowną w kwocie 172.500 zł.
W rozpatrywanej sprawie uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania przez Stronę, o którym mowa www. przepisie art. 239b § 2 O.p., DIAS upatruje w niskim dochodzie wykazanym w zeznaniach rocznych PIT-37 i PIT-36L za lata 2017-2019. Z powyższego wynika, w opinii organu odwoławczego, że Strona nie dysponuje środkami finansowymi, z których możliwe będzie uregulowanie zobowiązań wynikających z decyzji NUS z 7 grudnia 2020 r. Nadto DIAS podkreślił, że wobec Strony prowadzone były w przeszłości kilkukrotnie postępowania egzekucyjne z wniosku wierzyciela Wojewody Pomorskiego na podstawie tytułów wykonawczych.
2.2. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący zarzucił naruszenie art. 239b § 1 pkt 4 O.p.
2.3. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
2.4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalając skargę wskazał, że NUS, wydając postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, powołał się na zaistnienie przesłanki określonej w art. 239b § 1 pkt 2 O.p. WSA podzielił stanowisko organów, że w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 2 O.p., tj. strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokość zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że wykazane w zaskarżonej decyzji zarówno niskie dochody Skarżącego za lata 2017 – 2019 w zestawieniu z kwotą zaległości podatkowej w łącznej wysokości 476.102 zł, a także kilkukrotne postępowania egzekucyjne we wniosku wierzyciela - Wojewody Pomorskiego wskazują na uprawdopodobnienie niewykonania przez Skarżącego zobowiązania, o którym mowa w art. 239b § 2 O.p.
Zwrócono także uwagę, że NUS, wydając postanowienie z 8 grudnia 2020 r. ,powołał przesłankę, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 2 O.p., a nie - jak wskazał Skarżący - przesłankę unormowaną w art. 239b § 1 pkt 4 ww. ustawy, tj. okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. W ocenie WSA z akt sprawy wynika, że 21 listopada 2019 r. Skarżący został zawiadomiony w trybie art. 70c w związku z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. pismem Naczelnika US z 5 listopada 2019 r. o zawieszeniu 30 października 2019 r. biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2014 r. do lipca 2015 r. W związku z powyższym - na dzień wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej - okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego był dłuższy niż 3 miesiące.
3.1. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł Skarżący, żądając uchylenia w całości zaskarżonego wyroku oraz przekazania sprawy w całości do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz zasądzenia na rzecz strony Skarżącej od strony przeciwnej zwrotów kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucono naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 239b § 1 i art. 239b § 2 O.p. poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie.
3.2. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zwrot kosztów postępowania, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
4.1. Zgodnie z art. 183 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, określone w § 2 powołanego przepisu, co pozwoliło na rozpoznanie sprawy w zakresie wyznaczonym zarzutami skargi kasacyjnej i stosownie do art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. – przedstawienie w odniesieniu do tych zarzutów motywów rozstrzygnięcia. Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio P.p.s.a.).
4.2. Wspomnieć należy, że według art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Mając na uwadze tę szczególną regulację w stosunku do art. 141 § 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, orzekając o oddaleniu skargi kasacyjnej, mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych zarzutów.
5. Skarga kasacyjna okazała się niezasadna.
6. W skardze kasacyjnej Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 239b § 1 i art. 239b § 2 O.p. poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie. Podnosząc zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. nie wskazano, jakie przepisy prawa materialnego miałoby zostać przez WSA naruszone. Z kolei formułując zarzut naruszenia art. 239b § 1 O.p. Skarżący nie precyzuje, który z czterech punktów tego paragrafu miał zostać naruszony.
Uzasadnienie podstaw kasacyjnych wskazuje, że Skarżący doszukuje się naruszenia art. 239b § 1 pkt 4 O.p
Tak uzasadniony zarzut skargi kasacyjnej jest jednak niezrozumiały i chybiony. Wszak organy wydając zaskarżone postanowienie oparły się na przesłance unormowanej w art. 239b § 1 pkt 2 w związku z art. 239b § 2 O.p., a nie na tej normowanej w art. 239b § 1 pkt 4 tej ustawy, dotyczącej sytuacji, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.
Dla Naczelnego Sądu Administracyjnego jest niezrozumiałe uzasadnienie w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisu art. 239b § 1 pkt 4 w związku z § 2 O.p., gdy przepis art. 239b § 1 pkt 4 O.p. nie był stosowany przez organy podatkowe jako podstawa postanowienia nadającego rygor natychmiastowej wykonalności, a więc przepis ten nie mógł zostać naruszony.
7. Niemniej jednak, w skardze kasacyjnej postawiono zarzuty naruszenia art. 239b § 1 i art. 239b § 2 O.p. poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, jakkolwiek uzasadnienie skargi kasacyjnej zupełnie nie przystaje do treści przepisów mających zastosowanie w sprawie. Zarzuty kasacyjne są chybione.
8.1. W myśl art. 239b § 1 pkt 2 O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, który korzystałby z pierwszeństwa zaspokojenia.
8.2. Zaistnienie przesłanki wynikające z art. 239b § 1 pkt 2 O.p. potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, z którego wynika, jak słusznie zauważył WSA, że Strona nie posiada majątku, na którym organ mógłby ustanowić hipotekę lub zastaw skarbowy. Powyższe ustalono na podstawie informacji z Centralnej Ewidencji Pojazdowi Kierowców oraz informacji widniejących w Elektronicznym Rejestrze Ksiąg Wieczystych. Z analizy wskazanych baz danych wynikało, że jedynym składnikiem majątku Skarżącego na dzień wydania postanowienia w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej była nieruchomość (współwłasność) o wartości szacunkowej około 230.000 zł, obciążona hipoteką umowną w kwocie 172.500 zł.
9.1. Zgodnie z art. 239b § 2 O.p., do nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest też uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Uprawdopodobnienie nie może być jednak utożsamiane z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie ze wskazaniem określonych faktów pozwalających na przyjęcie, iż zachodzi uzasadniona obawa (przypuszczenie), że zobowiązanie takie nie zostanie wykonane, z czym zasadnie zgodził się WSA w zaskarżonym wyroku.
9.2. W rozpoznawanej sprawie uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania przez Skarżącego odnosi się przede wszystkim do braku dostatecznych środków finansowych, z których możliwe byłoby uregulowanie zobowiązań wynikających z decyzji wymiarowej NUS z 7 grudnia 2020 r. WSA zgodził się z organami, że wykazane w zaskarżonym postanowieniu niskie dochody Skarżącego za lata 2017-2019 w zestawieniu z wysoką kwotą zaległości podatkowej oraz wobec stosunkowo niewielkiej wartości nieruchomości Podatnika, dodatkowo obciążonej hipoteką na prawie całą wartość nieruchomości, uprawniają do uzasadnionych obaw, że Skarżący nie będzie w stanie wykonać zobowiązania wynikającego z decyzji.
Prawdopodobieństwo niewykonania decyzji wymiarowej wzmacnia ustalenie organu, że w przeszłości wobec Skarżącego prowadzone były postępowania egzekucyjne z wniosku wierzyciela Wojewody Pomorskiego w Gdańsku. Skarżący ewidentnie już miał i mieć może problemy z wywiązywaniem się z należnych od niego powinności publicznoprawnych, co niewątpliwie rzutuje na uprawdopodobnienie przesłanki z art. 239b § 2 Op.
10. Reasumując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA miał podstawy w ustalonym przez organy podatkowe stanie faktycznym sprawy, aby przyjąć udowodnienie przesłanki, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 2 O.p. oraz przyjąć za uprawdopodobnioną okoliczność, o której mowa w art. 239b § 2 O.p. Skarżący nie potrafił zanegować żadnych ustaleń faktycznych w tym zakresie. Przedstawiona w uzasadnieniu skarżonego wyroku wykładnia wskazanych przepisów i ocena co do ich zastosowania, w ustalonych realiach faktycznych niniejszej sprawy, jest prawidłowa.
11. Mając to na uwadze, należy uznać nietrafność zarzutów kasacyjnych dotyczących naruszenia wynikowo przepisu 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Skargę Podatnika należało oddalić, co czyni skarżony wyrok.
12. Ponieważ zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, oddalając skargę kasacyjną.
13. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych - tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265) w wysokości stanowiącej 100% stawki podstawowej, z tej racji, że organ reprezentował pełnomocnik, który nie występował przed sądem pierwszej instancji, co odpowiada kwocie 480 zł.
Włodzimierz Gurba Janusz Zubrzycki Ryszard Pęk
Sędzia WSA (del.) Sędzia NSA Sędzia NSA
[pic][pic]