I FSK 2334/19

Naczelny Sąd Administracyjny2024-09-25
NSApodatkoweŚredniansa
podatek od towarów i usługVATspółka w likwidacjizawieszenie postępowaniastatus prawnyKRSpostępowanie likwidacyjneNSA

NSA zawiesił postępowanie kasacyjne, ponieważ nie można ustalić statusu prawnego spółki w organizacji, która została wykreślona z rejestru i której postępowanie likwidacyjne trwa od lat.

Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie kasacyjne spółki z o.o. w organizacji w likwidacji. Spółka została wykreślona z rejestru w 2017 r., a postępowanie likwidacyjne, wszczęte w 2017 r., trwało ponad 7 lat bez widocznego postępu. Mimo prób kontaktu, sąd nie mógł ustalić aktualnego statusu prawnego spółki ani jej adresu, co uniemożliwiło dalsze procedowanie.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) postanowił zawiesić postępowanie kasacyjne w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. w organizacji w likwidacji. Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług. NSA podjął działania w celu wyjaśnienia statusu prawnego spółki, zwracając się do sądu rejestrowego. Okazało się, że spółka została prawomocnie wykreślona z rejestru w 2017 r., a postępowanie likwidacyjne, wszczęte uchwałą z 2017 r., nie zostało ujawnione w KRS i trwało ponad 7 lat. Sąd próbował nawiązać kontakt ze spółką i jej likwidatorem, jednak korespondencja nie została odebrana. W związku z brakiem możliwości ustalenia dalszego istnienia spółki i jej aktualnego adresu, a także niewykonaniem przez spółkę obowiązku aktualizacji danych, NSA, na podstawie art. 125 § 1 pkt 3 P.p.s.a., zawiesił postępowanie kasacyjne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie należy zawiesić, jeśli nie można ustalić statusu prawnego strony i jej dalszego istnienia, a strona nie wykonuje obowiązków procesowych.

Uzasadnienie

Sąd zawiesił postępowanie, ponieważ spółka została wykreślona z rejestru, postępowanie likwidacyjne trwało długo bez postępu, a próby kontaktu ze spółką okazały się nieskuteczne. Brak możliwości ustalenia statusu prawnego strony uniemożliwia nadanie sprawie dalszego biegu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zawieszenia postępowania, gdy strona nie wykonuje zarządzeń sądu lub gdy dalsze postępowanie jest niemożliwe z innych przyczyn.

Pomocnicze

k.s.h. art. 170

Kodeks spółek handlowych

Reguluje likwidację spółki w organizacji.

k.s.h. art. 288

Kodeks spółek handlowych

Stosowany odpowiednio do likwidacji spółki w organizacji, nakazuje ogłoszenie sprawozdania likwidacyjnego.

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji w likwidacji prawomocnie wykreślona z rejestru postępowanie likwidacyjne nie jest ujawnione w Krajowym Rejestrze Sądowym znaczny upływ czasu od daty wszczęcia postępowania likwidacyjnego brak wymogu prawnego (przy tym możliwości) zgłoszenia zatwierdzenia sprawozdania likwidacyjnego do Krajowego Rejestru Sądowego brak możliwości ustalenia faktycznego statusu prowadzonego postępowania likwidacyjnego i tym samym dalszego istnienia Spółki nie można nadać sprawie dalszego biegu nie może procedować skargi kasacyjnej podmiotu, co do którego zachodzą istotne wątpliwości co do jego dalszego istnienia

Skład orzekający

Marek Kołaczek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Postępowanie w przypadku spółek w likwidacji, których status prawny jest niejasny, a także obowiązki stron w zakresie współpracy z sądem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki w organizacji w likwidacji, która została wykreślona z rejestru i nie współpracuje z sądem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z postępowaniem sądowoadministracyjnym w przypadku spółek, które formalnie już nie istnieją, ale ich proces likwidacji jest niejasny. Jest to ciekawy przykład zawiłości proceduralnych.

Spółka widmo w sądzie: NSA zawiesza postępowanie z powodu niejasnego statusu prawnego firmy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 2334/19 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-09-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-12-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marek Kołaczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
I SA/Sz 329/19 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2019-09-18
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Zawieszono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 125 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 25 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej C. sp. z o.o. w organizacji w likwidacji z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 września 2019 r. sygn. akt I SA/Sz 329/19 w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. w organizacji w likwidacji z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 5 lutego 2019 r. nr 3201-IOV1.4103.45.2018.4; IOV1.7.4103.32.2018/A w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od maja do września 2014 r. postanawia zawiesić postępowanie kasacyjne.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 18 września 2019 r. sygn. akt I SA/Sz 329/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę C. sp. z o.o. w organizacji w likwidacji z siedzibą w S. (dalej jako: Spółka, Skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Szczecinie z dnia 5 lutego 2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od maja do września 2014 r.
Z wyrokiem tym nie zgodziła się Spółka, wywodząc od niego skargę kasacyjną za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika.
W przedsięwzięciu czynności mających na celu rozpoznanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zarządzeniem z 17 stycznia 2024 r. mając na względzie konieczność wyjaśnienia statusu prawnego Spółki zwrócił się do właściwego sądu rejestrowego. W odpowiedzi nadesłano pełne akta rejestrowe spółki, z których wynika m.in., że spółka w organizacji została prawomocnie wykreślona z rejestru 13 czerwca 2017 r., zaś postępowanie likwidacyjne toczy się na podstawie uchwały nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników C. sp. z o.o. w organizacji z siedzibą w S. z 6 lipca 2017 r. Postępowanie likwidacyjne dot. Spółki nie jest ujawnione w Krajowym Rejestrze Sądowym, a wnioski o wpisy w tym zakresie były oddalane.
Mając na względzie znaczny upływ czasu od daty wszczęcia postępowania likwidacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny zarządzeniem z 19 kwietnia 2024 r. zwrócił się do pełnomocnik Spółki o udzielenie informacji w zakresie statusu prowadzonego postępowania likwidacyjnego, na co pełnomocnik odpowiedział informacją o odwołaniu pełnomocnictwa z 23 sierpnia 2021 r. W związku z tym, z analogicznym zapytaniem o stan postępowania likwidacyjnego zwrócono się do Spółki na ostatni ujawniony w aktach adres (zarządzenie z 28 maja 2024 r.), a także na adres ujawnionego w aktach rejestrowych likwidatora spółki (zarządzenie z 1 sierpnia 2024 r.), przy czym do tego ostatniego pod rygorem zawieszenia postępowania na zasadzie art. 125 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Obie przesyłki zostały uznane za doręczone odpowiednio z upływem 17 czerwca 2024 r. i 24 września 2024 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie kasacyjne należało zawiesić na zasadzie art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Skarżąca kasacyjnie w niniejszym postępowaniu jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji w likwidacji. Prawomocnym postanowieniem z 14 lipca 2014 r., sygn. XI GNs 2/14 Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie uchylono postanowienie referendarza sądowego z 10 lipca 2013 r. i dokonany na jego podstawie wpis i oddalono wniosek o rejestrację w Krajowym Rejestrze Sądowym C. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. Apelacja od tego postanowienia została oddalona. Następnie 13 czerwca 2017 r. prawomocnie dokonano wpisu o wykreśleniu spółki z rejestru.
W postanowieniu z 13 czerwca 2017 r. sygn. VIII Ga 169/17 Sąd Okręgowy w Szczecinie w przedmiocie wpisu o wykreślenie Sąd trafnie wskazał, że w doktrynie wyrażany jest pogląd, iż rozwiązanie umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie oznacza ustania stosunku prawnego, powstałego na skutek zawarcia umowy spółki. Przede wszystkim nadal trwa odpowiedzialność za zobowiązania spółki, o ile takowe powstały, a także istnieje obowiązek zwrotu wkładów wspólnikom. Rozwiązanie umowy spółki z o.o. należy traktować jako zdarzenie wszczynające proces rozwiązania spółki z o.o. w organizacji. Zastosowanie znajdzie więc art. 170 k.s.h.
Likwidatorzy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji zobowiązani więc są do sporządzenia sprawozdania likwidacyjnego, które to podlegać będzie zatwierdzeniu przez zgromadzenie wspólników, dopiero z dniem zatwierdzenia tego sprawozdania spółka z o.o. w organizacji w likwidacji ulegnie rozwiązaniu. Na mocy art. 288 k.s.h., stosowanego zgodnie z art. 170 § 2 k.s.h., tj. odpowiednio, uznać należy, że likwidatorzy powinni ogłosić sprawozdanie likwidacyjne w siedzibie spółki, natomiast nie składają go do sądu rejestrowego, ponieważ spółka nie była wpisana do rejestru [por. Kodeks spółek handlowych. Komentarz, red. Zbigniew Jara, legalis - Wydanie 14, rok 2017 i powołana tam literatura]. W taki sposób winna przebiegać likwidacja Skarżącej. Wykreślenie spółki z rejestru nie stoi na przeszkodzie przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego, jak już wyżej wskazano odbywa się bowiem ono w trybie art. 170 k.s.h., który w § 2 do likwidacji spółki w organizacji nakazuje stosować odpowiednio przepisy dotyczące likwidacji spółki. Takie postępowanie likwidacyjne wszczęto uchwałą nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników C. sp. z o.o. w organizacji z siedzibą w S. z 6 lipca 2017 r.
Mając na uwadze powyższe i brak wymogu prawnego (przy tym możliwości) zgłoszenia zatwierdzenia sprawozdania likwidacyjnego do Krajowego Rejestru Sądowego, konieczne było na obecnym etapie postępowania ustalenia statusu prowadzonego postępowania likwidacyjnego. Szczególnie istotne w tym zakresie jest to, że prawomocne postanowienie w zakresie odmowy wpisu spółki do rejestru zapadło już w 2014 r., a w 2017 r. prawomocnie wpisano wykreślenie Spółki z KRS. Postępowanie likwidacyjne Skarżącej spółki z o.o. w organizacji w likwidacji gdyby było dalej prowadzone, to na chwilę obecną trwałoby już ponad 7 lat, natomiast zatwierdzenie sprawozdania likwidacyjnego przesądziłoby o utracie podmiotowości prawnej strony tutejszego postępowania, którą to okoliczność Sąd winien ustalić z urzędu.
Celem ustalenia faktycznego statusu prowadzonego postępowania likwidacyjnego i tym samym dalszego istnienia Spółki Naczelny Sąd Administracyjny podjął liczne próby kontaktu ze Skarżącą, począwszy od pełnomocnika, któremu jak się okazało odwołano pełnomocnictwo w 2021 r. Dalej podjęto próby kontaktu bezpośrednio ze Spółką na jedyny podany w sprawie adres korespondencyjny (tożsamy z ostatnim ujawnionym w KRS), a także bezpośrednio ze wskazaną w 2017 r. w aktach rejestrowych Spółki likwidatorką. Korespondencja ta nie została odebrana i została zwrócona do Sądu po dwukrotnej awizacji. Przesyłka do likwidatorki zawierała przy tym adnotację o konieczności udzielenia informacji pod rygorem zawieszenia postępowania na podst. art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Stwierdzić zatem należało, że na skutek braku aktualnego adresu Skarżącej i tym samym wskutek niewykonania przez Skarżącą zarządzeń nie można nadać sprawie dalszego biegu na zasadzie art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, wskutek wypowiedzenia pełnomocnictwa ustanowionemu uprzednio pełnomocnikowi, brak podejmowania korespondencji pod wskazanym adresem, a także niewykonania przez Skarżącą obowiązku z art. 70 § 1 p.p.s.a. nie może stwierdzić, czy Skarżąca spółka z o.o. w organizacji w likwidacji uległa rozwiązaniu przez zakończenie postępowania likwidacyjnego wszczętego w 2017 r., a której odmówiono wpisu do rejestru już w 2014 r., czyli dziesięć lat temu. Skarżąca jako inicjująca postępowanie kasacyjne winna w tych okolicznościach szczególnie sumiennie realizować obowiązek aktualizacji swoich danych adresowych z art. 70 § 1 p.p.s.a.,
Tutejszy Sąd podjął liczne czynności mające na celu ustalenie aktualnego adresu korespondencyjnego Skarżącej, jednak wszelkie próby kontaktu okazały się nieskuteczne. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zatem procedować skargi kasacyjnej podmiotu, co do którego zachodzą istotne wątpliwości co do jego dalszego istnienia.
Wobec braku przesłanek do umorzenia postępowania na obecnym etapie, zasadne jest zawieszenie postępowania kasacyjnego na zasadzie art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI