I FSK 2333/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję organu dotyczącą podatku od towarów i usług za lata 2015-2016. Spółka M. sp. z o.o. kwestionowała decyzję organu, który zakwestionował prawo do odliczenia podatku naliczonego oraz zastosowanie stawki 0% przy wewnątrzwspólnotowej dostawie oleju rzepakowego, uznając transakcje za fikcyjne i stanowiące element karuzeli podatkowej. WSA uznał, że organy nie wykazały świadomego udziału spółki w oszustwie. NSA nie zgodził się z WSA, podkreślając, że kluczowy jest cały schemat transakcji i rola podatnika w nim. Sąd wskazał, że spółka działała jako 'broker' w schemacie oszustwa, nabywając towar od podmiotów, które nie dysponowały nim faktycznie, a następnie dokonując fikcyjnej wewnątrzwspólnotowej dostawy. NSA zwrócił uwagę na brak należytej staranności spółki w weryfikacji kontrahentów, siedziby firm, pochodzenia towaru oraz na zeznania świadków i prezesa zarządu, które potwierdzały brak wiedzy o rzeczywistych dostawcach i odbiorcach. Sąd uznał, że spółka miała świadomość uczestnictwa w nielegalnych transakcjach lub co najmniej powinna je przewidzieć. W konsekwencji NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę spółki, zasądzając koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie świadomego udziału w karuzeli podatkowej mimo braku bezpośrednich dowodów na oszustwo u kontrahentów, znaczenie należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów w transakcjach międzynarodowych.
Dotyczy specyficznego schematu karuzeli podatkowej z olejem rzepakowym, ale zasady dotyczące świadomości i należytej staranności są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy spółka świadomie uczestniczyła w oszustwie podatkowym typu karuzela podatkowa, nabywając olej rzepakowy na podstawie fikcyjnych faktur i dokonując fikcyjnej wewnątrzwspólnotowej dostawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spółka świadomie uczestniczyła w oszustwie podatkowym typu karuzela podatkowa.
Uzasadnienie
NSA uznał, że spółka działała jako 'broker' w schemacie oszustwa, nabywając towar od podmiotów, które nie dysponowały nim faktycznie, a następnie dokonując fikcyjnej wewnątrzwspólnotowej dostawy. Brak należytej staranności w weryfikacji kontrahentów, siedziby firm, pochodzenia towaru oraz zeznania świadków i prezesa zarządu potwierdziły świadomość spółki lub co najmniej powinność przewidzenia oszustwa.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy, w tym odmowę przesłuchania świadków, w kontekście zarzutów naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że odmowa przesłuchania świadków była niezasadna.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że świadkowie mieli potwierdzić faktyczny obrót olejem, co nie było kwestionowane. Organy podatkowe nie kwestionowały obrotu, lecz jego cel (uzyskanie korzyści podatkowych). Ponowne przesłuchanie świadków nie zmieniłoby ustalonego stanu faktycznego, który był wyczerpujący i jednoznaczny.
Przepisy (16)
Główne
ustawa o VAT art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Zakwestionowanie prawa do odliczenia podatku naliczonego w przypadku transakcji fikcyjnych, które nie wywołują skutków na gruncie VAT.
Pomocnicze
o.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 3 w zw. z ust. 1
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 203 § pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 205 § § 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 2 pkt 7
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka działała jako 'broker' w schemacie karuzeli podatkowej. • Transakcje nabycia i sprzedaży oleju rzepakowego były fikcyjne. • Spółka miała świadomość uczestnictwa w oszustwie podatkowym lub powinna je przewidzieć z uwagi na brak należytej staranności. • Sąd pierwszej instancji błędnie ocenił materiał dowodowy i odmówił przesłuchania świadków, podczas gdy okoliczności były już wystarczająco udowodnione.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA, że organy nie wykazały świadomego udziału spółki w karuzeli podatkowej. • Argumentacja WSA, że odmowa przesłuchania świadków była niezasadna i miała wpływ na wynik sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Istotą, tzw. karuzeli podatkowej jest przepływ towarów albo upozorowanie przepływu towarów pomiędzy podmiotami zarejestrowanymi w różnych państwach UE. • W oszustwie karuzeli podatkowej większość podmiotów w niej uczestniczących nie prowadzi działalności gospodarczej, jedynie ją pozorując, aby podmiotowi, który czerpie zyski z przedsięwzięcia (brokerowi) nie można było przypisać świadomego udziału w procederze. • Wbrew zatem stanowisku Sądu pierwszej instancji dla stwierdzenia uczestnictwa w oszustwie karuzeli podatkowej przesądzającego znaczenia nie mają relację podatnika z podmiotami z którymi ten podmiot bezpośrednio dokonuje transakcji gospodarczych. Istotny jest również cały schemat transakcji oraz rola jaką w tym schemacie przypisana jest podatnikowi. • Spółka miała świadomość uczestnictwa w nielegalnych transakcjach, a conajmniej takie oszustwo winna przewidzieć.
Skład orzekający
Roman Wiatrowski
przewodniczący-sprawozdawca
Arkadiusz Cudak
członek
Agnieszka Jakimowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie świadomego udziału w karuzeli podatkowej mimo braku bezpośrednich dowodów na oszustwo u kontrahentów, znaczenie należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów w transakcjach międzynarodowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego schematu karuzeli podatkowej z olejem rzepakowym, ale zasady dotyczące świadomości i należytej staranności są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy złożonego oszustwa podatkowego (karuzela VAT) i pokazuje, jak sąd drugiej instancji może odwrócić orzeczenie sądu niższej instancji, analizując szerszy kontekst transakcji i rolę podatnika.
“Sąd Najwyższy skazuje spółkę za udział w karuzeli VAT – kluczowa była rola 'brokera' i brak należytej staranności.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.