I FSK 233/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T. sp. j. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję o solidarnej odpowiedzialności skarżącej jako przedstawiciela pośredniego za podatek VAT z tytułu importu towarów. Podatnik rozliczył podatek w deklaracji VAT-7, ale złożył ją po terminie określonym w art. 33a ust. 6 ustawy o VAT. Organy i sąd pierwszej instancji uznały, że zgodnie z art. 33a ust. 8 ustawy o VAT, przedstawiciel pośredni ponosi solidarną odpowiedzialność, a kwestia wzajemnych rozliczeń między podatnikiem a przedstawicielem wykracza poza postępowanie. NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzję, stwierdzając, że Sąd pierwszej instancji oraz organy oparły się na niewystarczającej, literalnej wykładni art. 33a ust. 8 ustawy o VAT. NSA podkreślił, że w sytuacji, gdy podatnik rozliczył podatek w deklaracji, obciążanie przedstawiciela pośredniego solidarną odpowiedzialnością narusza zasady proporcjonalności i neutralności podatkowej, ponieważ prowadzi do podwójnego zapłacenia podatku i uniemożliwia jego odliczenie przez przedstawiciela. Sąd uznał, że stosowanie tego przepisu wymaga konfrontacji z zasadą proporcjonalności, a automatyczna jego aplikacja, choć zgodna z literalnym brzmieniem, jest niezgodna z prawem unijnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania zasad proporcjonalności i neutralności podatkowej przy interpretacji przepisów o odpowiedzialności solidarnej w VAT, zwłaszcza w kontekście przedstawicielstwa celnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji przedstawiciela pośredniego importera w procedurze uproszczonej, gdy podatnik rozliczył podatek, ale z uchybieniem terminu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy art. 33a ust. 8 ustawy o VAT, wprowadzający solidarną odpowiedzialność przedstawiciela pośredniego za podatek VAT z tytułu importu towarów, może być stosowany w sytuacji, gdy podatnik rozliczył ten podatek w deklaracji VAT-7, ale z uchybieniem terminu, a przedstawiciel nie ma możliwości odliczenia zapłaconego podatku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stosowanie art. 33a ust. 8 ustawy o VAT w takiej sytuacji narusza zasady proporcjonalności i neutralności podatkowej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że literalna wykładnia art. 33a ust. 8 ustawy o VAT, prowadząca do obciążenia przedstawiciela pośredniego mimo zapłaty podatku przez podatnika, jest niewystarczająca. W sytuacji, gdy podatek został zapłacony (choć z opóźnieniem) i przedstawiciel nie może go odliczyć, stosowanie tego przepisu prowadzi do podwójnego opodatkowania i narusza zasady proporcjonalności i neutralności podatkowej, które są nadrzędne wobec wykładni literalnej.
Czy przepisy art. 33a ust. 6, 7 i 8 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym w sprawie są zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z zasadami proporcjonalności i neutralności podatkowej?
Odpowiedź sądu
NSA nie rozstrzygnął bezpośrednio o konstytucyjności, ale uznał, że stosowanie tych przepisów w sposób automatyczny, bez uwzględnienia zasady proporcjonalności, może prowadzić do wyników niezgodnych z prawem UE i Konstytucją.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zasada proporcjonalności powinna być punktem odniesienia przy interpretacji art. 33a ust. 8 ustawy o VAT. Ingerencja w dobra majątkowe przedstawiciela importera musi być adekwatna do okoliczności, nie prowadzić do podwójnego zapłacenia podatku i nie naruszać zasady neutralności, gdyż przedstawiciel nie może odliczyć zapłaconego cudzego długu podatkowego.
Przepisy (20)
Główne
u.p.d.o.u. art. 33a § ust. 6
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.d.o.u. art. 33a § ust. 7
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.d.o.u. art. 33a § ust. 8
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.d.o.u. art. 33a § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 42 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 8 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.d.o.u. art. 86 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
lit. b
UKC art. 5 § pkt 6
Unijny kodeks celny
UKC art. 5 § pkt 15
Unijny kodeks celny
UKC art. 5 § pkt 19
Unijny kodeks celny
UKC art. 18 § ust. 1
Unijny kodeks celny
UKC art. 166
Unijny kodeks celny
UKC art. 182
Unijny kodeks celny
Ord. pr. art. 116
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stosowanie art. 33a ust. 8 ustawy o VAT wobec przedstawiciela pośredniego, który zapłacił podatek VAT z tytułu importu, narusza zasady proporcjonalności i neutralności podatkowej. • Literalna wykładnia art. 33a ust. 8 ustawy o VAT, prowadząca do automatycznego obciążenia przedstawiciela, jest niezgodna z prawem UE.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe i WSA prawidłowo zastosowały art. 33a ust. 6, 7 i 8 ustawy o VAT, uznając solidarną odpowiedzialność przedstawiciela pośredniego za podatek VAT z tytułu importu, mimo że podatnik nie dochował terminu. • Kwestia wzajemnych rozliczeń między podatnikiem a przedstawicielem wykracza poza zakres postępowania.
Godne uwagi sformułowania
podatek został zapłacony podwójnie • przedstawiciel importera płaci cudzy podatek, który w żaden sposób nie może być uwzględniony w jego (pośrednika) rozliczeniu podatkowym • zasada proporcjonalności może i powinna być punktem odniesienia • automatyzm stosowania tego przepisu prawa, która jakkolwiek wynika z literalnej wykładni art. 33a ust. 8 ustawy o VAT, to jednak jest niezgodna z prawem unijnym
Skład orzekający
Danuta Oleś
sędzia NSA
Elżbieta Olechniewicz
sprawozdawca
Jan Rudowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania zasad proporcjonalności i neutralności podatkowej przy interpretacji przepisów o odpowiedzialności solidarnej w VAT, zwłaszcza w kontekście przedstawicielstwa celnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedstawiciela pośredniego importera w procedurze uproszczonej, gdy podatnik rozliczył podatek, ale z uchybieniem terminu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności podatkowej przedstawiciela i potencjalnego podwójnego opodatkowania, co ma znaczenie praktyczne dla firm działających w handlu międzynarodowym.
“Czy zapłacenie podatku VAT z importu dwa razy to zgodne z prawem?”
Dane finansowe
WPS: 28 422 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.