I FSK 2328/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za lipiec i sierpień 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. określił A. P. kwotę zobowiązania podatkowego, uznając faktury od spółek S. Sp. z o.o., A. sp. z o.o. i W. sp. z o.o. za nierzetelne, ponieważ podmioty te nie dysponowały towarem jak właściciel, co uniemożliwiało obniżenie podatku należnego o podatek naliczony na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie utrzymał decyzję w mocy, odrzucając zarzuty przedawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. P., podzielając ustalenia organów podatkowych co do braku rzeczywistych transakcji i świadomości podatnika. NSA w wyroku z 11 stycznia 2024 r. oddalił skargę kasacyjną. Sąd kasacyjny uznał, że zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych są niezasadne, wskazując na skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia w związku z postępowaniem karnym skarbowym oraz na prawidłowe doręczenia zawiadomień. NSA potwierdził również, że podatnik nie wykazał należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów i powinien był mieć świadomość udziału w oszustwie podatkowym. W konsekwencji, faktury od wskazanych spółek nie uprawniały do odliczenia podatku naliczonego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odliczenia VAT naliczonego od faktur od nierzetelnych kontrahentów, zasady przedawnienia zobowiązań podatkowych, skuteczne doręczenia w postępowaniu podatkowym.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym podatnikowi przypisano świadomość udziału w oszustwie podatkowym. Interpretacja przepisów o przedawnieniu może być stosowana w podobnych sprawach dotyczących zawieszenia biegu terminu.
Zagadnienia prawne (4)
Czy faktury wystawione przez podmioty, które nie dysponowały towarem i nie prowadziły faktycznej działalności gospodarczej, mogą stanowić podstawę do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, faktury takie nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych i nie uprawniają do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że podatnik powinien mieć świadomość, iż jego kontrahenci nie dysponują towarem i nie prowadzą faktycznej działalności, co oznacza, że faktury nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Brak należytej staranności i dobrej wiary wyklucza możliwość odliczenia VAT naliczonego.
Czy bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego został skutecznie zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania karnego skarbowego zostało skutecznie doręczone podatnikowi przed upływem terminu przedawnienia, co spowodowało zawieszenie biegu terminu. Późniejsze zakończenie postępowania karnego nie miało wpływu na skuteczność zawieszenia.
Czy doręczenie zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia na adres zamieszkania podatnika, mimo posiadania przez niego innego adresu do korespondencji w CEIDG, jest skuteczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, doręczenie na adres zamieszkania zgłoszony organowi i widniejący w CEIDG jako adres zamieszkania i prowadzenia działalności jest skuteczne, zwalniając organ z obowiązku doręczania na inny adres.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że podatnik VAT ma obowiązek aktualizować swoje dane, w tym adresy, poprzez zgłoszenia aktualizacyjne do naczelnika urzędu skarbowego. Organ podatkowy nie jest zobowiązany do posiłkowania się danymi z CEIDG w zakresie adresów do doręczeń, jeśli podatnik nie dopełnił tych obowiązków. Doręczenie zastępcze na adres zamieszkania było skuteczne.
Czy brak doręczenia zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia ustanowionemu pełnomocnikowi, który został ustanowiony po doręczeniu zawiadomienia podatnikowi, wpływa na skuteczność zawieszenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak doręczenia zawiadomienia pełnomocnikowi, który został ustanowiony po doręczeniu zawiadomienia podatnikowi, nie wpływa na skuteczność zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że żaden przepis prawa nie nakłada na organy obowiązku ponownego doręczania zawiadomienia pełnomocnikowi, jeśli zostało ono już skutecznie doręczone podatnikowi przed ustanowieniem pełnomocnictwa.
Przepisy (10)
Główne
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podatek naliczony wynikający z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych, nie podlega odliczeniu.
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Faktury, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, nie uprawniają do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa o podatku od towarów i usług
lit. a - faktury wystawione przez podmioty nieuprawnione do wystawiania faktur.
O.p. art. 70 § 1
Ordynacja podatkowa
Określa termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.
O.p. art. 70 § 6
Ordynacja podatkowa
pkt 1 - zawieszenie biegu terminu przedawnienia w przypadku wszczęcia postępowania karnego skarbowego.
O.p. art. 70 § 6
Ordynacja podatkowa
pkt 4 - zawieszenie biegu terminu przedawnienia w przypadku doręczenia decyzji o zabezpieczeniu.
O.p. art. 70 § 7
Ordynacja podatkowa
pkt 1 - określenie momentu wznowienia biegu terminu przedawnienia po zakończeniu postępowania karnego skarbowego.
O.p. art. 70 § 7
Ordynacja podatkowa
pkt 4 - określenie momentu wznowienia biegu terminu przedawnienia po wydaniu decyzji wymiarowej.
O.p. art. 70c
Ordynacja podatkowa
Obowiązek poinformowania strony o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.
Pomocnicze
O.p. art. 150 § 4
Ordynacja podatkowa
Zasada zastępczego doręczenia korespondencji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktury od nieuczciwych kontrahentów nie uprawniają do odliczenia VAT naliczonego. • Sprawa nie uległa przedawnieniu z uwagi na skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia. • Doręczenia zawiadomień o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia były skuteczne.
Odrzucone argumenty
Zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu z uwagi na brak skutecznego doręczenia zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia pełnomocnikowi. • Zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu z uwagi na wadliwe doręczenie zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia na niewłaściwy adres. • Umorzenie postępowania karnego skarbowego unicestwia skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia. • Brak dwukrotnego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy. • Niewłaściwe prowadzenie postępowania dowodowego i wybiórcza ocena materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych • podatnik powinien mieć świadomość udziału w oszustwie podatkowym • nie podjął jakichkolwiek wiarygodnych działań zmierzających do weryfikacji swoich kontrahentów • nie zachowała przy tym wystarczających środków ostrożności • bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego uległ zawieszeniu • doręczenie na ww. adres zamieszkania zwalniało organ podatkowy od doręczenia korespondencji na inny adres • odpowiedzialność administracyjna, w tym podatkowa, jest odpowiedzialnością innego rodzaju niż odpowiedzialność karno-skarbowa
Skład orzekający
Bartosz Wojciechowski
przewodniczący sprawozdawca
Dominik Mączyński
członek
Zbigniew Łoboda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odliczenia VAT naliczonego od faktur od nierzetelnych kontrahentów, zasady przedawnienia zobowiązań podatkowych, skuteczne doręczenia w postępowaniu podatkowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym podatnikowi przypisano świadomość udziału w oszustwie podatkowym. Interpretacja przepisów o przedawnieniu może być stosowana w podobnych sprawach dotyczących zawieszenia biegu terminu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu oszustw podatkowych VAT i interpretacji przepisów dotyczących odliczenia VAT oraz przedawnienia. Pokazuje, jak ważne jest zachowanie należytej staranności w relacjach biznesowych.
“Czy faktury od 'słupów' pozbawią Cię prawa do odliczenia VAT? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.