I FSK 2321/19

I SA/Łd 816/18 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2019-06-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-12-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Paweł Kowalski /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Adamczyk
Wiktor Jarzębowski
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I FSK 2321/19 - Wyrok NSA z 2022-11-22
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 900
art. 239 b par. 1 par. 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Protokolant: Specjalista Dorota Choińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi J. U. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej określającej zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2013 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., postanowieniem z [...] 2018 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...] 2018 r., nadające rygor natychmiastowej wykonalności własnej decyzji nieostatecznej z [...] 2018 r. określającej J. U. zobowiązanie podatkowe w podatku VAT poszczególne miesiące 2013 roku.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z [...] 2018 r. wydaną na rzecz J. U., Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. określił zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2013 r., w łącznej kwocie 257 541 zł.
Wspomnianym wyżej postanowieniem z [...] 2018 r., zgodnie z art. 152a § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.), Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. nadał ww. decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, utrzymując w mocy owo postanowienie przypomniał, że organ pierwszej instancji stwierdził, iż w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka wymieniona w art. 239b § 1 pkt 2 o.p., tj. strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia.
Organ odwoławczy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, ustalił, że w serwisie Ksiąg Wieczystych Ministerstwa Sprawiedliwości podatnik nie figuruje jako właściciel żadnej nieruchomości. Z kolei analizując dane zawarte w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, zauważył, że na dzień wydania rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji strona posiadała samochód osobowy Audi, rok produkcji 2012 o szacunkowej wartości 68 000 zł (wg systemu INFO-EKSPERT), którego współwłaścicielem jest A Bank S.A..
Powyższe ustalenia, w ocenie organu odwoławczego potwierdzają fakt, iż zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 2 o.p., bowiem na dzień wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności J. U. nie posiadał majątku o wartości odpowiadającej zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, a które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia.
Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej został również warunek określony w art. 239b § 2 o.p., tj. uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania podatkowego oparto na wykazaniu, że wobec strony prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, obciążają ją znaczne zaległości publiczne oraz nie posiada żadnego majątku w postaci nieruchomości czy też majątku ruchomego. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bowiem, że w dacie nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, wobec strony toczyło się postępowanie egzekucyjne prowadzone na wniosek:
- Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego, a dochodzone należności stanowiły wraz z kosztami upomnienia oraz kosztami egzekucyjnymi łączną kwotę 1071,60 zł;
- Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., a dochodzone należności stanowiły łączną kwotę należności głównej 203 099,63 zł wraz z odsetkami w wysokości 69 721,60 zł.
Wobec powyższego organ stwierdził, że skoro w zakresie innych zobowiązań publicznoprawnych, zaistniała konieczność wszczęcia postępowania egzekucyjnego i zostały wyczerpane wszystkie możliwości dobrowolnej wpłaty, to również w przypadku przedmiotowych zaległości podatkowych istnieje obawa, że kolejna należność nie zostanie wykonana. Innymi słowy, bez nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej zobowiązania podatkowe mogą zostać niewykonane.
Ponadto podatnik nie dysponował majątkiem ruchomym ani też nieruchomym o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowych, co potwierdza obawę istnienia wysokiego prawdopodobieństwa, że zobowiązania określone decyzją z [...] 2018 r. nie zostaną wykonane.
Organ dodał, że strona prowadziła od 4 maja 2009 r. pozarolniczą działalność gospodarczą pod nazwą A, przedmiotem której było świadczenie usług robót budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków. Z dniem 27 sierpnia 2016 r. J. U. zaprzestał wykonywania ww. działalności. Za lata 2012-2017 podatnik złożył zeznania podatkowe, w których wykazał następujące dane:
- za rok 2012 (zeznanie PIT-36L) - dochód w kwocie 16 483,99 zł;
- za rok 2013 (zeznanie PIT-36L) - dochód w kwocie 61 327,64 zł;
- za rok 2014 (zeznanie PIT-36L) - dochód w kwocie 54 308,66 zł;
- za rok 2015 (zeznanie PIT-36L) - dochód w kwocie 325 407,88 zł;
- za rok 2016 (zeznanie PIT-36)- dochód w kwocie 8 714,23 zł;
za rok 2016 (zeznanie PIT-36L) - dochód w kwocie 31 453,74 zł;
- za rok 2017 (zeznanie PIT-37) - dochód w kwocie 13.135,50.
W konsekwencji przedstawionych okoliczności organ stwierdził, że stan majątkowy oraz pogarszająca się sytuacja finansowa podatnika świadczą o tym, że nie dysponuje on odpowiednimi aktywami wystarczającymi na pokrycie posiadanych zaległości podatkowych, a sposób działania strony i brak dobrowolnego regulowania zobowiązań podatkowych, jednoznacznie wskazuje, że jest wysoce prawdopodobne, iż bez nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, zobowiązania wynikające z decyzji z [...] 2018 r. nie zostaną wykonane.
Dodatkowo, w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej obawę niewykonania istniejących zaległości podatkowych potwierdzają również:
- stwierdzone w toku kontroli oraz w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego nieprawidłowości, tj. niezasadne obniżanie podatku należnego o podatek naliczony, ponieważ J. U. wystawiał faktury na sprzedaż usług, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, co podważyło domniemanie rzetelności strony jako podatnika;
- łączna kwota posiadanych zaległości podatkowych, zarówno wynikająca z decyzji w zakresie poszczególnych miesięcy 2013 r. w podatku od towarów i usług, jak i decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r., przekraczająca 400 000 zł należności głównej.
W skardze J. U. zarzucił naruszenie:
1. art. 121 § 1, 122, 187 § 1, 191, 210 § 4 o.p., co doprowadziło do wydania zaskarżonego postanowienia w oparciu o błędnie ustalony, a następnie niezweryfikowany na skutek wniesienia zażalenia, stan faktyczny w przedmiotowej sprawie, w szczególności poprzez:
a) ustalenie stanu faktycznego wyłącznie w oparciu o niczym niepoparte twierdzenia Organu I instancji, które stanowiły podstawę wydania postanowienia z dnia [...] 2018 r., przy jednoczesnym całkowitym pominięciu stanowiska zaprezentowanego przez skarżącego w zażaleniu z dnia [...] 2018 r., co doprowadziło do nieuzasadnionego przyjęcia, iż w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] 2018 r. określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług;
b) całkowite pominięcie zarzutów przedstawionych w zażaleniu z dnia [...] 2018 r. dotyczących nieobiektywnej oceny stanu faktycznego przedstawionej w orzeczeniu organu pierwszej instancji, efektem czego był brak jakiejkolwiek weryfikacji stanu faktycznego przedstawionego w postanowieniu z dnia [...] 2018r. i jego bezrefleksyjne i całkowite podtrzymanie w postanowieniu z dnia [...] 2018 r.;
2. art. 239b § 1 pkt 2 w zw. art. 239b § 2 o.p., poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż skarżący nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, a w wyniku tego uznanie, że zobowiązanie wynikające z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...] 2018 r. nie zostanie wykonane.
W odpowiedz na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 239a o.p., decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Natomiast stosownie do art. 239b § 1 o.p., decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Jednocześnie w art. 239 b § 2 o.p. zastrzeżono, że przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
W kontrolowanej sprawie organ pierwszej instancji powołał wśród prawnych podstaw rozstrzygnięcia jedynie art.239b § 1 pkt 2 o.p, chociaż w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia wskazał także, że w stosunku do skarżącego troczą się postępowania egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych (art.239b § 1 pkt 1 o.p ). Pozwala to na przyjęcie, że przesłanka ta (z art.239b § 1 pkt 1 o.p) jest wskazana dodatkowo, obok pierwszej związanej ze stwierdzeniem ,że strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia.
Na wstępie rozważań sąd uznaje za trafną zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu wykładnię art. 239b o.p.. Jak wcześniej wskazano decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Rację ma organ twierdząc, że podstawą nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest zaistnienie łącznie dwóch przesłanek. Po pierwsze, musi zaistnieć jedna z okoliczności wymienionych w art. 239b § 1 pkt 1-4 o.p. Po drugie, musi być spełniona przesłanka z art. 239b § 2 o.p. Przy czym uprawdopodobnienie wystąpienia danej okoliczności oznacza wykazanie, że zachodzi duże prawdopodobieństwo zmaterializowania się jej.
\W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie już podkreślano, że przyjęcie w treści art. 239b § 2 o.p. pojęcia "uprawdopodobnienie" znajduje również przełożenie na zasady dowodzenia ziszczenia się wskazanej w tym przepisie przesłanki, tj. możliwości niewykonania zobowiązania wynikającego z decyzji (por. wyrok NSA z 8 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 1327/16 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym z treści przytoczonych przepisów wynika, że zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 239b § 1 o.p. organ podatkowy obowiązany jest ustalić przez udowodnienie, natomiast dla wykazania spełnienia warunku określonego w art. 239b § 2 o.p. wystarczy uprawdopodobnienie, które jest środkiem zastępczym dowodu. W ocenie sądu nie budzi wątpliwości, że w niniejszej sprawie ziściła się przesłanka z art. 239b pkt 2 o.p.. W odniesieniu do tej przesłanki organ uprawdopodobnił ,że istotnie istnieje możliwość niewykonania zobowiązań wynikających z decyzji wymiarowej Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...] 2018 r., określającej skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe (od stycznia do grudnia 2013 r.) w łącznej kwocie 257 541 zł, od której strona złożyła odwołanie. Organ pierwszej instancji podejmując postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności ww. decyzji wskazał, iż strona nie dysponuje majątkiem w warunkach opisanych w pkt 2. Akceptował to ustalenie organ odwoławczy, a sąd trafność tego poglądu podziela. Organy bowiem wykazały, że na dzień wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności zobowiązania podatkowe z nieostatecznej decyzji wynosiły 257 541 zł. Tymczasem strona dysponuje tylko majątkiem w postaci samochodu osobowego marki Audi Q5 2,0 kat., rok produkcji 2012 o szacunkowej wartości 68 000 złotych, który jest przedmiotem współwłasności A Bank S.A.. Organ pierwszej instancji ustalił także w oparciu o informacje uzyskane z serwisu Ksiąg Wieczystych MS, że skarżący nie jest właścicielem żadnej nieruchomości. Organy także ustaliły, że skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej pod firmą A, a w 2017 r. zadeklarował dochód w kwocie 13 135,50 zł.
Odnosząc się do zarzutów skargi, iż organy błędnie ustaliły stan faktyczny w zakresie wyznaczonym przesłanką z art.239b § 1 pkt 2 o.p uznać należy, że jest to zarzut nieusprawiedliwiony. Mimo zarzutów błędnych (bo powierzchownych) ustaleń faktycznych i pominięcia twierdzeń zawartych w zażaleniu z [...] 2018 roku, strona ustaleń faktycznych związanych ze spełnieniem przesłanki z art.239b § 1 pkt 2 o.p nie podważyła, przedstawiając stosowne dowody według reguły, iż ciężar argumentowania przeciwnie ją obarczał skoro z nich zamierza uzyskać korzystne dla siebie skutki prawne, a zatem nie może twierdzić, że ustalenie to jest wadliwe nie proponując w zamian żadnych konkretów. Jej stanowisko pozostaje jedynie w sferze gołosłownych twierdzeń. Z tej perspektywy usprawiedliwiona jest ocena organu ,że strona nie dysponuje majątkiem, który z uwagi na jego wartość czyniłby uprawnionym przyjęcie, że umożliwia ustanowienie na nim hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia.
Zdaniem sądu organy także uprawdopodobniły, że ze względu na stan posiadania majątku istnieje realna możliwość niewykonania ciążącego na stronie zobowiązania. W ocenie sądu ziszczenie się już tylko tej przesłanki czyniło uprawnionym nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Niezależnie od okoliczności faktycznych związanych ze ziszczeniem się przesłanki opisanej w art.239b § 1 pkt 2 o.p. i uprawdopodobnieniem w jej świetle, że zobowiązanie określone w nieostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. nie zostanie wykonane, organy powołały także inne okoliczności. Już wyżej wspomnianą przesłankę z art. 239b § 1 pkt 1 o.p – wobec skarżącego toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie należności wobec Głównego Inspektora Transportu Drogowego na łączną kwotę 1 071, 60 zł oraz wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. na kwotę 203 721, 60 zł (należność główna) wraz z odsetkami (69 721, 60 zł). Zasadnie zatem wywodzi Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, że skoro skarżący w zakresie innych zobowiązań publicznoprawnych, nie realizując ich dobrowolnie doprowadził do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, to istnieje uzasadnione przypuszczenie, że kolejna należność (wskazana w nieostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...] 2018 r.) nie zostanie wykonana. Zasadnie także organ odwoławczy wskazał także okoliczności ustalone w trakcie kontroli i postepowania podatkowego, a mianowicie to, że skarżący wystawiał faktury niedokumentujące rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Takie postępowanie istotnie podważa rzetelność skarżącego jako podatnika i pozwala na przyjęcie za prawdopodobne, że zobowiązanie określone w opisanej wyżej decyzji nieostatecznej nie będzie wykonane.
Mając powyższe na uwadze sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych przepisów w skardze, dokonał również kontroli zaskarżonego postanowienia w granicach wyznaczonych mu przez art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).
Z tych wszystkich względów na zasadzie art. 151 p.p.s.a. sąd skargę oddalił.
aj