I FSK 2305/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) dotyczącą określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług oraz zabezpieczenia jej na majątku podatnika. Kluczowym zarzutem w skardze kasacyjnej było naruszenie przepisów o postępowaniu, w szczególności art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne uznanie przez WSA, że wadliwe doręczenie decyzji organu pierwszej instancji (NUS) bezpośrednio stronie, zamiast jej ustanowionemu pełnomocnikowi, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko skarżącej, odwołując się do uchwały NSA (sygn. akt I FPS 4/21), zgodnie z którą brak skutecznego doręczenia powoduje, że pismo nie wchodzi do obrotu prawnego i nie rozpoczyna biegu termin do wniesienia środka zaskarżenia. Sąd uznał, że decyzja NUS nie została skutecznie doręczona, co oznaczało niedopuszczalność odwołania do DIAS. W związku z tym, DIAS powinien był wydać postanowienie o niedopuszczalności odwołania, a nie merytoryczną decyzję. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i stwierdził nieważność decyzji DIAS z uwagi na jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa, wskazując, że organ pierwszej instancji jest zobligowany do prawidłowego doręczenia swojej decyzji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących doręczenia decyzji organów podatkowych i ich wpływu na obrót prawny oraz dopuszczalność środków zaskarżenia.
Dotyczy sytuacji, gdy strona ma ustanowionego pełnomocnika.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wadliwe doręczenie decyzji organu pierwszej instancji stronie zamiast jej pełnomocnikowi, skutkuje brakiem wejścia decyzji do obrotu prawnego i niedopuszczalnością odwołania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wadliwe doręczenie decyzji organu pierwszej instancji stronie zamiast jej pełnomocnikowi skutkuje tym, że decyzja nie wchodzi do obrotu prawnego, nie rozpoczyna biegu termin do wniesienia środka zaskarżenia, a organ odwoławczy powinien wydać postanowienie o niedopuszczalności odwołania.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do uchwały NSA (I FPS 4/21), zgodnie z którą brak skutecznego doręczenia powoduje, że pismo nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Ocena skuteczności doręczenia ma charakter zero-jedynkowy i każde naruszenie przepisów dotyczących doręczenia ma wpływ na wynik sprawy.
Czy organ odwoławczy może wydać merytoryczną decyzję, gdy odwołanie zostało wniesione od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego z powodu wadliwego doręczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może wydać merytorycznej decyzji w sytuacji, gdy odwołanie zostało wniesione od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego z powodu wadliwego doręczenia. Powinien wydać postanowienie o niedopuszczalności odwołania.
Uzasadnienie
Wadliwe doręczenie decyzji organu pierwszej instancji skutkuje tym, że nie wchodzi ona do obrotu prawnego. W takiej sytuacji organ odwoławczy, zamiast merytorycznego rozstrzygnięcia, powinien stwierdzić niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Przepisy (10)
Główne
O.p. art. 145 § § 2
Ordynacja podatkowa
Decyzja organu pierwszej instancji powinna być doręczona pełnomocnikowi strony, a nie bezpośrednio stronie. Wadliwe doręczenie skutkuje brakiem wejścia decyzji do obrotu prawnego.
O.p. art. 228 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy stwierdza niedopuszczalność odwołania, jeżeli zostało wniesione z naruszeniem przepisów o właściwości lub terminie.
Pomocnicze
O.p. art. 212
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 219
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 233
Ordynacja podatkowa
Postępowanie odwoławcze jest oparte na zasadzie skargowości i może być uruchomione jedynie w wyniku skutecznej czynności procesowej strony.
O.p. art. 247 § § 1 pkt 3
Ordynacja podatkowa
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji przez WSA.
P.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku przez NSA.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji przez NSA.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania sądowego za pierwszą instancję.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwe doręczenie decyzji organu pierwszej instancji stronie zamiast pełnomocnikowi skutkuje brakiem wejścia decyzji do obrotu prawnego i niedopuszczalnością odwołania.
Godne uwagi sformułowania
brak skutecznego doręczenia powoduje, że nie powstają żadne skutki materialnoprawne ani procesowe będące następstwem prawidłowego doręczenia • orzeczenie nie wchodzi do obrotu prawnego w rozumieniu art. 212 O.p. w zw. z art. 219 O.p. • nie rozpoczyna swojego biegu termin do wniesienia środka zaskarżenia • organ podatkowy nie może konwalidować tej wadliwej czynności • ocena skuteczności doręczenia ma charakter 'zero-jedynkowy'
Skład orzekający
Janusz Zubrzycki
sprawozdawca
Małgorzata Niezgódka - Medek
przewodniczący
Zbigniew Łoboda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczenia decyzji organów podatkowych i ich wpływu na obrót prawny oraz dopuszczalność środków zaskarżenia."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy strona ma ustanowionego pełnomocnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla prawidłowości postępowania podatkowego jest formalne doręczenie decyzji, nawet jeśli strona jest reprezentowana przez profesjonalistę. Podkreśla znaczenie procedury i może być przestrogą dla organów podatkowych.
“Błąd w doręczeniu decyzji podatkowej: dlaczego nawet profesjonalny pełnomocnik nie zawsze chroni przed wadliwością postępowania?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.