I FSK 2283/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2012 r. do stycznia 2013 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo skarżącego do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez spółkę z o.o. A., uznając, że nie dokumentują one rzeczywistych usług budowlanych. Wskazano na fikcyjność spółki A. i jej podwykonawców, brak majątku, pracowników oraz niejasne okoliczności związane z jej działalnością. Sąd pierwszej instancji podzielił te ustalenia, odmawiając prawa do odliczenia VAT. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że usługi zostały wykonane. NSA, analizując zebrany materiał dowodowy, potwierdził ustalenia organów i sądu pierwszej instancji. Stwierdzono, że spółka A. nie prowadziła rzeczywistej działalności, a faktury przez nią wystawione były puste. Podobnie oceniono usługi, które skarżący miał wykonać na rzecz E., uznając je za fikcyjne z powodu braku możliwości ich wykonania przez skarżącego we własnym zakresie i braku dowodów na zlecenie ich podwykonawcom. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną, zasądzając koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie stanowiska NSA w zakresie oceny fikcyjnych transakcji VAT, braku prawa do odliczenia podatku naliczonego z pustych faktur oraz konsekwencji dla podatników działających w złej wierze.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego zasady są uniwersalne dla spraw VAT związanych z fikcyjnymi transakcjami.
Zagadnienia prawne (3)
Czy prawo do odliczenia podatku naliczonego może być zakwestionowane, jeśli faktury dokumentują czynności w ogóle niewykonane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawo do odliczenia podatku naliczonego nie przysługuje, jeśli faktury stwierdzają czynności, które w ogóle nie zostały wykonane.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że faktury wystawione przez spółkę A. nie dokumentowały rzeczywistych usług budowlanych, a spółka ta nie prowadziła faktycznej działalności gospodarczej. W takiej sytuacji brak jest podstaw do odliczenia podatku naliczonego na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT.
Czy podatnik, który rozlicza podatek VAT z faktur dokumentujących czynności w ogóle niewykonane, działa w dobrej wierze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sytuacji gdy podatnik posługuje się fakturami stwierdzającymi czynności w ogóle niewykonane, nie można mówić o działaniu w dobrej wierze, gdyż jest on świadomy oszustwa podatkowego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że podatnik świadomy fikcyjności transakcji nie może być uznany za działającego w dobrej wierze. Wymóg badania dobrej wiary nie dotyczy sytuacji, gdy faktury są puste przedmiotowo.
Czy sąd administracyjny drugiej instancji może badać kwestie przedawnienia zobowiązań podatkowych, jeśli nie zostały one podniesione w skardze kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny drugiej instancji jest związany zakresem skargi kasacyjnej i nie może badać kwestii nieobjętych zarzutami, nawet jeśli dotyczą one ważnych zagadnień proceduralnych.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i nie może badać kwestii przedawnienia, które nie zostały podniesione w zarzutach skargi kasacyjnej, nawet jeśli Rzecznik MŚP próbował je wprowadzić do postępowania.
Przepisy (11)
Główne
ustawa o VAT art. 88 § 3a pkt 4 lit. a)
Ustawa o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 108 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Pomocnicze
O.p. art. 70 § 6 pkt 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70c
Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 106 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym art. 25d § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktury wystawione przez spółkę A. nie dokumentują rzeczywistych czynności. • Spółka A. i jej podwykonawcy nie prowadzili rzeczywistej działalności gospodarczej. • Skarżący nie wykazał możliwości wykonania usług budowlanych we własnym zakresie. • Faktury wystawione przez skarżącego na rzecz E. dokumentują fikcyjne usługi. • Brak prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur stwierdzających czynności w ogóle niewykonane.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez organy podatkowe (pominięcie istotnych dowodów, błędne ustalenie stanu faktycznego). • Zarzuty naruszenia prawa materialnego (niewłaściwe zastosowanie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) i art. 108 ust. 1 ustawy o VAT). • Argumentacja Rzecznika MŚP dotycząca dobrej wiary skarżącego i instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego.
Godne uwagi sformułowania
faktury stwierdzające czynności, które w ogóle nie zostały wykonane • podmioty zajmowały się wyłącznie wystawianiem tzw. pustych faktur • brak prawa po stronie skarżącego do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez spółkę z o.o. A. • podatnik od początku zdaje sobie sprawę, że dokonuje oszustwa podatkowego
Skład orzekający
Sylwester Golec
przewodniczący-sprawozdawca
Bartosz Wojciechowski
członek
Elżbieta Olechniewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska NSA w zakresie oceny fikcyjnych transakcji VAT, braku prawa do odliczenia podatku naliczonego z pustych faktur oraz konsekwencji dla podatników działających w złej wierze."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego zasady są uniwersalne dla spraw VAT związanych z fikcyjnymi transakcjami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak szczegółowo sądy analizują dowody w sprawach VAT i jakie są konsekwencje dla podatników, którzy posługują się fikcyjnymi fakturami. Jest to ważna lekcja dla przedsiębiorców.
“Fikcyjne faktury VAT: NSA wyjaśnia, dlaczego nie można odliczyć podatku i co to oznacza dla przedsiębiorców.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.