I FSK 227/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-11-15
NSApodatkoweŚredniansa
VATpodatek od towarów i usługzwrot podatkufakturynienależny zwrotodpowiedzialność solidarnapostępowanie podatkowepostępowanie sądoweskarga kasacyjnaNSA

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że błędy proceduralne dotyczące przesłuchania świadka nie miały istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy podatkowej dotyczącej VAT.

Sprawa dotyczyła uchylenia przez WSA decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie podatku VAT za listopad 1999 r. WSA uznał, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, w tym nieprzesłuchania świadka Pawła H. Dyrektor Izby Skarbowej w skardze kasacyjnej zarzucił WSA błędne ustalenie stanu faktycznego i sprzeczność ustaleń z materiałem dowodowym, argumentując, że Paweł H. nie był kontrahentem w spornych transakcjach i jego przesłuchanie nie miało znaczenia dla sprawy. NSA przychylił się do skargi kasacyjnej, stwierdzając, że wskazane przez WSA uchybienia proceduralne nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ dotyczyły okoliczności niezwiązanych z rozliczeniem VAT za listopad 1999 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. określającą nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w kwocie niższej od zadeklarowanej. Organ orzekł również o solidarnej odpowiedzialności byłych wspólników spółki cywilnej Jana F. i Franciszka F. za zaległość podatkową z tytułu nienależnie otrzymanego zwrotu podatku VAT za listopad 1999 r. wraz z odsetkami. Podstawą decyzji było stwierdzenie, że faktury dotyczące zakupu "tkaniny" nie dokumentowały faktycznej sprzedaży, a działania podatnika zmierzały do nadużycia przepisów prawa podatkowego. WSA uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w tym nieprzesłuchanie świadka Pawła H. i nieprawidłowe wezwanie go na przesłuchanie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej, uchylił wyrok WSA. NSA uznał, że ustalenia faktyczne organów skarbowych, dotyczące nieudokumentowania faktycznej sprzedaży przez faktury, nie były kwestionowane. Stwierdził, że uchybienia procesowe wskazane przez WSA, dotyczące wezwania i przesłuchania Pawła H. na okoliczności dotyczące innych okresów rozliczeniowych, nie mogły mieć istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy podatkowej dotyczącej VAT za listopad 1999 r., ponieważ Paweł H. nie był świadkiem w zakresie tych konkretnych rozliczeń. Tym samym NSA uznał, że WSA naruszył przepisy prawa procesowego, a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania przez WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie przepisów postępowania nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji, jeśli nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję organu podatkowego z powodu nieprzesłuchania świadka. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że świadek ten nie miał zeznawać na okoliczności istotne dla rozliczenia podatku VAT w spornej dacie, a zatem uchybienie proceduralne nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, jest podstawą do uchylenia decyzji.

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.u. art. 19 § 1

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 19 § 2

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

o.p. art. 159 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 113 § 1

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA błędnie ustalił istotny wpływ naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy, gdyż dotyczyły one świadka, który nie miał zeznawać na okoliczności kluczowe dla rozliczenia VAT za listopad 1999 r.

Godne uwagi sformułowania

uchybienia te - abstrahując od ich zasadności merytorycznej - nie mogły mieć żadnego wpływu na wynik tej sprawy

Skład orzekający

Artur Mudrecki

przewodniczący

Janusz Zubrzycki

członek

Krystyna Chustecka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie uchylenia wyroku WSA z powodu błędnego ustalenia istotnego wpływu naruszenia przepisów proceduralnych na wynik sprawy, gdy naruszenie dotyczyło kwestii niezwiązanych z meritum rozstrzygnięcia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd niższej instancji błędnie ocenił wpływ naruszenia proceduralnego na wynik sprawy podatkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczową zasadę postępowania sądowoadministracyjnego: naruszenie przepisów proceduralnych musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy, aby mogło stanowić podstawę do uchylenia decyzji.

Błąd proceduralny, który nie miał znaczenia: NSA wyjaśnia, kiedy naruszenie przepisów prowadzi do uchylenia decyzji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 227/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-11-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Mudrecki /przewodniczący/
Janusz Zubrzycki
Krystyna Chustecka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Gl 920/05 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2005-10-05
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok w części i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 133 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 185 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia NSA Krystyna Chustecka (sprawozdawca), Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Protokolant Iwona Wtulich, po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 października 2005 r. sygn. akt I SA/GL 920/05 w sprawie ze skargi Jana F. i Franciszka F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 31 marca 2005 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach , 2. zasądza od Jana F. i Franciszka F. solidarnie na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 2.550 zł /słownie: dwa tysiące pięćset pięćdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 października 2005 r., I SA/Gl 920/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 31 marca 2005 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w B. z dnia 23 września 2004 r., w której określono nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w kwocie niższej od zadeklarowanej w deklaracji VAT-7. W tej samej decyzji organ orzekł o solidarnej odpowiedzialności byłych wspólników spółki cywilnej "B." Jana F. i Franciszka F. za zaległość podatkową z tytułu nienależnie otrzymanego zwrotu podatku VAT za listopad 1999 r. wraz z odsetkami.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w wyniku przeprowadzonej kontroli skarbowej przez inspektora Urzędu Kontroli Skarbowej stwierdzono nieprawidłowości w zakresie rozliczenia przez S.C. "B." podatku od towarów i usług za listopad 1999 r., gdyż podatnik ujął w rejestrze zakupów i odliczył w deklaracji VAT-7 podatek naliczony wynikający z faktur VAT z 15 listopada 1999 r. oraz faktury VAT z 23 listopada 1999 dotyczących zakupu "tkaniny". Faktury te zostały wystawione przez firmę "K." Robert K. w Ł. i nie dokumentowały faktycznej sprzedaży.
Powołując art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ wskazano, że podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, pod warunkiem otrzymania towaru wykazanego na fakturze, jednocześnie stwierdzono, że na podstawie tego przepisu organ podatkowy może stwierdzić, że takie uprawnienie podatnikowi nie przysługuje.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, iż działania strony zmierzały - poprzez nadużycie przepisów prawa podatkowego - do osiągnięcia korzyści sprzecznych z prawem. Rzeczywistym celem transakcji było bowiem zwiększenie kwot podatku naliczonego, obniżenie podatku należnego i uzyskanie zwrotów nadwyżki podatku naliczonego na rachunek bankowy. Stwierdził także, że skarżącym zapewniono czynny udział w postępowaniu podatkowym. Odnosząc się do zarzutu odrzucenia zeznań świadka oraz nieprawidłowego wezwania świadka z pominięciem wymaganej procedury przewidzianej przepisami Ordynacji, stwierdził, iż materiały zgromadzone w toku postępowania przed organami ścigania mogą stanowić dowód w postępowaniu podatkowym. Zauważył, że materiały te załączono do protokołu kontroli i włączono jako dowody do postępowania kontrolnego i postępowania podatkowego. Organ odwoławczy uznał również, iż niesłuszne są zarzuty prowadzenia postępowania kontrolnego na podstawie upoważnienia, które utraciło ważność.
Rozpoznając skargę wniesioną na powyższą decyzję przez skarżącego, WSA w Gliwicach uchylił decyzję organu drugiej instancji stwierdzając, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdził, że organy podatkowe, nie przesłuchały Pawła H. w charakterze świadka, pomimo złożenia takiego wniosku przez skarżących. Ponadto nie zbadały, czy pismo organu wzywające na przesłuchanie spełniało warunki formalne wezwania. Wskazał również, że organy podatkowe były zdeterminowane wnioskiem skarżących o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka, ponieważ odmowa uwzględnienia wniosku byłaby możliwa tylko, gdy żądanie dotyczyło tezy dowodowej już stwierdzonej na korzyść strony. Sąd nie podzielił pozostałych zarzutów skargi.
W złożonej skardze kasacyjnej, Dyrektor Izby Skarbowej w K. zaskarżył w całości wyrok WSA, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów procesu. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 159 par. 1 pkt 6, art. 187 par. 1 i par. 2, art. 191 Ordynacji w związku z art. 113 par. 1, art. 133, art. 145 par. 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej "p.p.s.a."/ poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego oraz sprzeczność ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, poprzez przyjęcie, że:
- skierowane zostało do Pawła H. wezwanie niezgodne z art. 159 Ordynacji, podczas gdy organ podatkowy nie wzywał Pawła H. w charakterze świadka gdyż nie był on w okresie objętym zaskarżonym wyrokiem kontrahentem Skarżącego.
Uchybienie miało istotny wpływ na wynik postępowania, bowiem stwierdzając w zaskarżonym wyroku WSA, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Jana F. i Franciszka F. stwierdzając, że skarga jest bezzasadna, wniósł o jej oddalenie i utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokując w niniejszej sprawie nie zakwestionował poczynionych w niej przez organy skarbowe ustaleń faktycznych, z których wynika, że podstawą faktyczną podjętego przez nie rozstrzygnięcia było ustalenie, iż w rozliczeniu w podatku od towarów i usług za listopad 1999 r., podatnik ujął w rejestrze zakupów i odliczył w deklaracji VAT-7 podatek naliczony wynikający z faktury dot. zakupu "tkaniny", wystawionej przez firmę "K." Roberta K. z Ł., która to faktura nie dokumentowała jednak faktycznej transakcji sprzedaży. W sprawie tej nie kwestionowano natomiast żadnych transakcji s.c. "B." z Pawłem H., a zatem stwierdzone przez Sąd uchybienia procesowe w dokonaniu jego wezwania w charakterze świadka, na okoliczności dotyczące innych okresów rozliczeniowych, a także nie przesłuchanie go w tym charakterze na te okoliczności, nie mogły mieć istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy przez organy skarbowe, po myśli art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Stąd też w pełni trafny jest zarzut skargi kasacyjnej, że stwierdzone przez Sąd pierwszej instancji uchybienia procesowe, które miały decydować o uchyleniu decyzji organu odwoławczego, nie korelują z poczynionymi w sprawie ustaleniami faktycznymi, bowiem uchybienia te - abstrahując od ich zasadności merytorycznej - nie mogły mieć żadnego wpływu na wynik tej sprawy, skoro P. H. nie był świadkiem na jakiekolwiek okoliczności faktyczne w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług s.c. "B." za listopad 1999 r., na co wskazuje również sprecyzowany w dniu 4 marca 2004 r. wniosek dowodowy skarżących odnośnie okoliczności, na które miał być przesłuchany P. H., w którym nie wnoszono o jego przesłuchania w zakresie rozliczenia w podatku od towarów i usług za ten miesiąc. Tym samym doszło w tej sprawie do niewątpliwego naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 133 par. 1 i art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.
Z tych powodów na podstawie art. 185 par. 1 i art. 203 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ - orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI