Orzeczenie · 2023-10-12

I FSK 2262/19

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-10-12
NSApodatkoweWysokansa
VATnadpłatazwrot podatkuoprocentowanieTSUEOrdynacja podatkowanależyta starannośćprawo UEzasada efektywnościzasada równoważności

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu od wyroku WSA we Wrocławiu, który uchylił decyzję w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2011 r. na korzyść Powiatu L. Organ zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności błędną wykładnię i zastosowanie art. 78 § 5 pkt 2 Ordynacji podatkowej (O.p.). Kluczowym zarzutem było uznanie przez WSA, że podatnik dochował należytej staranności przy składaniu wniosku o zwrot nadpłaty po upływie 30 dni od publikacji orzeczenia TSUE, co według organu powinno skutkować niezastosowaniem przepisu o oprocentowaniu. Organ argumentował również, że poprzedni wyrok WSA nie rozstrzygnął kwestii oprocentowania, a podatnik powinien był odliczać podatek na bieżąco. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż poprzedni wyrok nie przesądził o zasadach oprocentowania nadpłaty, a kwestia staranności podatnika została już rozstrzygnięta na jego korzyść. NSA podkreślił, że opóźnienie w zwrocie nadpłaty wynikało z działań organów podatkowych, a nie z winy podatnika. W związku z tym, zastosowanie art. 78 § 5 pkt 2 O.p. w sposób ograniczający oprocentowanie naruszałoby zasady efektywności i równoważności prawa unijnego. Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo NSA, które dopuszcza modyfikację krajowych procedur w celu zapewnienia zgodności z prawem UE. NSA uznał również za niezasadny zarzut dotyczący przedawnienia, wskazując, że kwestia ta nie została wprost rozstrzygnięta w poprzednim wyroku, a Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że proste zastosowanie przepisów naruszałoby zasady prawa UE.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie prawa podatnika do oprocentowania nadpłaty VAT, nawet w przypadku złożenia wniosku po terminie, gdy opóźnienie wynika z działań organów, oraz interpretacja zasad efektywności i równoważności prawa UE w kontekście krajowych procedur podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z orzeczeniem TSUE i opóźnieniami w działaniach organów podatkowych.

Zagadnienia prawne (4)

Czy art. 78 § 5 pkt 2 Ordynacji podatkowej, ograniczający oprocentowanie nadpłaty powstałej na skutek orzeczenia TSUE do 30 dni od publikacji sentencji, powinien być stosowany, gdy wniosek o zwrot nadpłaty złożono po tym terminie, ale opóźnienie wynikało z działań organów podatkowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w szczególnych okolicznościach sprawy, gdy opóźnienie w zwrocie nadpłaty wynikało z działań organów podatkowych, a nie z winy podatnika, zastosowanie art. 78 § 5 pkt 2 O.p. w sposób ograniczający oprocentowanie naruszałoby zasady efektywności i równoważności prawa unijnego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż opóźnienie w zwrocie nadpłaty wynikało z działań organów podatkowych, a nie z winy podatnika. W związku z tym, zastosowanie art. 78 § 5 pkt 2 O.p. w sposób ograniczający oprocentowanie naruszałoby zasady efektywności i równoważności prawa unijnego, co uzasadniało przyznanie oprocentowania w szerszym zakresie.

Czy poprzedni wyrok WSA w tej samej sprawie przesądził o kwestii zasad oprocentowania nadpłaty na gruncie art. 78 § 5 pkt 2 O.p. i czy organ podatkowy oraz WSA były związane tym rozstrzygnięciem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, poprzedni wyrok WSA nie rozstrzygnął o zasadach oprocentowania nadpłaty, koncentrując się na prawie podatnika do skutecznego złożenia korekty deklaracji.

Uzasadnienie

NSA analizując treść poprzedniego wyroku WSA stwierdził, że jego przedmiotem była skuteczność korekty deklaracji, a nie zasady oprocentowania nadpłaty. Wypowiedź sądu dotycząca art. 78 § 5 pkt 2 O.p. była jedynie wskazaniem kontekstu dla zastosowania art. 74 pkt 1 O.p., a nie rozstrzygnięciem w sprawie oprocentowania.

Czy podatnik dochował należytej staranności przy składaniu wniosku o zwrot nadpłaty VAT po upływie 30 dni od publikacji orzeczenia TSUE, a jeśli nie, czy miało to znaczenie dla zastosowania art. 78 § 5 pkt 2 O.p.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w kontekście sprawy, podatnik został uznany za działającego starannie, a kwestia ta została przesądzona w poprzednim wyroku WSA. Nawet jeśli wniosek złożono po terminie, opóźnienie wynikało z działań organów, co uzasadniało przyznanie oprocentowania.

Uzasadnienie

NSA uznał, że kwestia staranności działania podatnika została przesądzona w poprzednim wyroku WSA, który stwierdził, że podatnik był wystarczająco starannym, a opóźnienie w złożeniu wniosku nie wynikało z jego winy. W związku z tym, zarzut organu dotyczący braku staranności był niezasadny.

Czy organ podatkowy prawidłowo zastosował art. 70 § 1 O.p. (przedawnienie) w kontekście odliczenia podatku naliczonego z faktur z lat 2007-2010, złożonych w korekcie w 2016 r. na podstawie orzeczenia TSUE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 70 § 1 O.p. był niezasadny, ponieważ kwestia prawa do odliczenia VAT naliczonego została przesądzona w poprzednim wyroku WSA na korzyść podatnika, a proste zastosowanie przepisów naruszałoby zasady prawa UE.

Uzasadnienie

NSA uznał, że kwestia prawa do odliczenia VAT naliczonego została przesądzona w poprzednim wyroku WSA, który uznał skuteczność korekty deklaracji. Sąd podkreślił, że proste zastosowanie przepisów krajowych w tej sytuacji naruszałoby podstawowe zasady podatku od towarów i usług, co zostało potwierdzone przez TSUE.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu.

Przepisy (26)

Główne

O.p. art. 78 § § 5 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Przepis ten określa zasady oprocentowania nadpłaty powstałej na skutek orzeczenia TSUE, ograniczając je do 30 dni od publikacji sentencji orzeczenia TSUE, jeśli wniosek o zwrot nadpłaty został złożony po tym terminie. NSA uznał, że w okolicznościach sprawy, gdy opóźnienie wynikało z działań organów, stosowanie tego przepisu w sposób ograniczający oprocentowanie naruszałoby zasady prawa UE.

Pomocnicze

O.p. art. 77 § § 1 pkt 4

Ordynacja podatkowa

Dotyczy terminu zwrotu nadpłaty (30 dni od złożenia wniosku). Niespełnienie tego terminu przez organ skutkowało naliczeniem odsetek do dnia zwrotu, co było przedmiotem sporu w kontekście art. 78 § 4 O.p.

O.p. art. 78 § § 4

Ordynacja podatkowa

Wyklucza możliwość naliczania odsetek od nadpłaty powstałej na skutek orzeczenia TSUE zgodnie z innymi przepisami, nakazując stosowanie art. 78 § 5 pkt 2 O.p.

ustawa o VAT art. 86 § ust. 10 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dotyczy prawa do odliczenia podatku naliczonego.

ustawa o VAT art. 86 § ust. 13

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dotyczy sytuacji, gdy podatnik nie dochował terminu do odliczenia podatku naliczonego.

ustawa o VAT art. 91 § ust. 7

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dotyczy korekty deklaracji w przypadku zmiany przeznaczenia środka trwałego.

O.p. art. 70 § § 1

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący przedawnienia zobowiązania podatkowego.

O.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 124

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § § 1 pkt 6

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § § 4

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 235

Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 170

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 188

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 133 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA prawidłowo ocenił, że poprzedni wyrok nie rozstrzygnął o oprocentowaniu nadpłaty. • Opóźnienie w zwrocie nadpłaty wynikało z działań organów podatkowych, a nie z winy podatnika. • Zastosowanie art. 78 § 5 pkt 2 O.p. w sposób ograniczający oprocentowanie naruszałoby zasady efektywności i równoważności prawa unijnego. • Kwestia staranności podatnika została przesądzona w poprzednim wyroku WSA na jego korzyść. • Proste zastosowanie przepisów krajowych naruszałoby podstawowe zasady prawa UE.

Odrzucone argumenty

WSA błędnie uznał, że doszło do naruszenia przepisów O.p. i Konstytucji RP. • WSA błędnie uchylił decyzję, przyjmując, że art. 78 § 5 pkt 2 O.p. nie powinien znaleźć zastosowania. • WSA błędnie przyjął, że Skarżącemu należą się odsetki od nadpłaty naliczone do dnia jej zwrotu. • WSA błędnie przyjął, że regulacja dotycząca odsetek od nadpłaty ma charakter pozorny. • Organ nie rozpoznał zarzutu odwołania. • Organy podatkowe i Sąd nie były związane poprzednio wydanym wyrokiem WSA. • NSA uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 86 ust 13 ustawy o VAT w związku z art. 70 § 1 O.p.

Godne uwagi sformułowania

Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym obecnie wyroku stał na stanowisku, że w poprzednim wyroku wydanym w sprawie nie została przesądzona kwestia zasad oprocentowania nadpłaty. • Naczelny Sąd Administracyjny podziela powyższą ocenę, jak również teoretyczne wywody Sądu pierwszej instancji w tym zakresie oparte na orzecznictwie TSUE, w przedmiocie stosowania prawa krajowego przy uwzględnieniu zasad efektywności i równoważności. • dla realizacji standardów wspólnotowych, wynikających z orzeczeń TSUE, w tym w obszarze oprocentowania nadpłat, powstałych na skutek niezgodności prawa krajowego z prawem wspólnotowym, sąd krajowy uprawniony jest do odpowiedniej modyfikacji zastanej procedury krajowej, jeżeli realizacji tych standardów ona nie zapewnia

Skład orzekający

Hieronim Sęk

przewodniczący

Izabela Najda-Ossowska

sprawozdawca

Maja Chodacka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa podatnika do oprocentowania nadpłaty VAT, nawet w przypadku złożenia wniosku po terminie, gdy opóźnienie wynika z działań organów, oraz interpretacja zasad efektywności i równoważności prawa UE w kontekście krajowych procedur podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z orzeczeniem TSUE i opóźnieniami w działaniach organów podatkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia oprocentowania nadpłat VAT w kontekście prawa UE i działań organów podatkowych, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Zwrot VAT po terminie? Sąd: jeśli to wina urzędników, należą się odsetki!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst