I FSK 2261/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-10-07
NSApodatkoweŚredniansa
wstrzymanie wykonaniarygor natychmiastowej wykonalnościprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiOrdynacja podatkowaVATszkodatrudne do odwrócenia skutkiciężar dowodu

NSA odmówił wstrzymania wykonania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w sprawie VAT, ponieważ skarżąca nie wykazała przesłanek znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Skarżąca spółka złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia nadającego rygor natychmiastowej wykonalności decyzji w sprawie podatku VAT. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania, stwierdzając, że spółka nie wykazała wystarczająco przesłanek uzasadniających wstrzymanie, takich jak niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd podkreślił, że ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na wnioskodawcy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek spółki E. sp. z o.o. o wstrzymanie wykonania postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, które nadawało rygor natychmiastowej wykonalności decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za lipiec 2017 r. Wniosek ten został złożony w ramach skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wcześniej oddalił skargę spółki na to postanowienie. Sąd administracyjny, opierając się na utrwalonym orzecznictwie, przypomniał, że wstrzymanie wykonania aktu następuje na wniosek strony i wymaga wykazania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślono, że chodzi o szkody i skutki kwalifikowane, przekraczające normalne następstwa wykonywania aktu. Sąd zaznaczył, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania tych przesłanek, popierając je stosownymi dokumentami, a sąd nie jest zobowiązany do samodzielnego poszukiwania takich okoliczności. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżąca spółka nie uprawdopodobniła należycie istnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Nie wskazano konkretnych zdarzeń ani okoliczności świadczących o uzasadnieniu wniosku, ani nie przedstawiono dokumentów źródłowych. W związku z tym, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., sąd postanowił odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Uzasadnienie

Skarżący nie wykazał przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar wykazania tych kwalifikowanych przesłanek spoczywa na wnioskodawcy i powinien być poparty dokumentami źródłowymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności następuje na wniosek skarżącego, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na wnioskodawcy i wymaga przedstawienia konkretnych zdarzeń oraz dokumentów źródłowych.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 61 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 239b § § 1 i 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej spółki nie wykazała przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Godne uwagi sformułowania

wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu to ona jest zobowiązana do wykazania okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 P.p.s.a. skarżąca w złożonym wniosku nie uprawdopodobniła należycie istnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Skład orzekający

Janusz Zubrzycki

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 61 § 3 P.p.s.a. w kontekście wniosków o wstrzymanie wykonania postanowień nadających rygor natychmiastowej wykonalności, zwłaszcza w sprawach podatkowych. Podkreślenie ciężaru dowodu spoczywającego na wnioskodawcy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego wniosku o wstrzymanie wykonania i braku wykazania przez stronę przesłanek ustawowych. Nie stanowi przełomu, ale utrwala dotychczasową linię orzeczniczą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym – wstrzymania wykonania decyzji. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jest istotna dla praktyków prawa podatkowego ze względu na jasne wskazanie obowiązków strony wnioskującej.

Kiedy sąd wstrzyma wykonanie decyzji? NSA przypomina o ciężarze dowodu dla skarżącego.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 2261/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-10-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Janusz Zubrzycki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
I SA/Gl 1510/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2023-05-12
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki po rozpoznaniu w dniu 7 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia zawartego w skardze kasacyjnej E. sp. z o.o. z siedzibą w J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 maja 2023 r. sygn. akt I SA/GI 1510/22 w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 15 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za lipiec 2017 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 12 maja 2023 r. (sygn. akt I SA/GI 1510/22), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: WSA, Sąd pierwszej instancji) oddalił skargę E. sp. z o.o. z siedzibą w J. (dalej: spółka, skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS) z 15 września 2022 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za lipiec 2017 r.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca sformułowała wniosek na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.) o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Wyjaśnić w pierwszej kolejności należy, że zasadniczo argumentacja prezentowana w uzasadnieniu skargi kasacyjnej koncentruje się wokół naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 239b § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm.; dalej: O.p.), tj. odnosi się do kwestii związanych z nadaniem rygoru natychmiastowej wykonalności. W żaden sposób nie uzasadnia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Stosownie do art. 61 § 1 i 3 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części tego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w art. 61 § 3 P.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. np. postanowienie NSA z 4 lipca 2012 r. II FZ 456/12). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (por. postanowienie NSA z 3 lipca 2014 r., I FZ 197/14).
Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu działa przy tym wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do wykazania okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami źródłowymi. Zadaniem sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku. Nie można przyjąć, że w sytuacji, gdy skarżący nie wskazuje we wniosku ani na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ani tych przesłanek w ogóle nie uzasadnia, to obowiązkiem sądu jest poszukiwanie tych okoliczności (por. postanowienia NSA: z 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09 i 18 marca 2010 r., II FSK 502/09).
Mając na uwadze i podzielając przedstawioną powyżej i ugruntowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnię art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz odnosząc ją do niniejszej sprawy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek skarżącej spółki nie spełnia wyżej wskazanych wymagań. Sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania złożony w trybie przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a. nie jest uprawniony do samodzielnego poszukiwania okoliczności spełniających kryteria przyznania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. To skarżący w celu uzyskania ochrony własnego interesu, występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd administracyjny, powinien wykazać istnienie oraz uzasadnienie ustawowych przesłanek. Twierdzenia skarżącego powinny być przy tym poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 maja 2010 r., II FZ 182/10, z 4 lipca 2012 r., II OSK 1522/12, z 11 października 2012 r., II OZ 877/12, z 11 stycznia 2013 r., II OSK 2895/12, z 15 stycznia 2013 r.: II OSK 3070/12, I FZ 589/12, I GZ 423/12, II GSK 2086/12, z 22 stycznia 2013 r., II GSK 1990/12, z 29 stycznia 2013 r., II FZ 1048/12, z 15 marca 2013 r., II FSK 410/13, z 4 lipca 2013 r., II GZ 323/13; orzeczenia dostępne w CBOSA).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należało, skarżąca w złożonym wniosku nie uprawdopodobniła należycie istnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Strona nie wykazała konkretnego zdarzenia, czy też okoliczności świadczących o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Nie przedstawiła również żadnych dokumentów źródłowych, których analiza doprowadziłaby Sąd do innego wniosku.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI