Orzeczenie · 2025-05-29

I FSK 2191/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-05-29
NSApodatkoweWysokansa
VATpodatek od towarów i usługnieważność decyzjidoręczenieskarga kasacyjnapostępowanie administracyjneprawo podatkoweNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu. Decyzja ta odmawiała wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2011 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 2 O.p. i art. 249 § 1 pkt 1 O.p., twierdząc, że decyzja ostateczna, której dotyczył wniosek o stwierdzenie nieważności, nie została mu skutecznie doręczona. Wskazywał, że doręczenie zastępcze dorosłemu domownikowi pełnomocnika było nieuprawnione, a zatem termin pięciu lat do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności nie rozpoczął biegu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że kwestia skutecznego doręczenia decyzji z dnia 16 listopada 2015 r. nie może być badana w obecnym postępowaniu, ponieważ została ona prawomocnie rozstrzygnięta w poprzednich postępowaniach dotyczących odwołania od tej decyzji i przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wyroki WSA z 2017 r. w tych sprawach, zgodnie z art. 170 P.p.s.a., wiążą strony i inne sądy. Skarżący nie podniósł zarzutu naruszenia art. 170 P.p.s.a., a jego przekonanie o błędnym stanowisku sądu pierwszej instancji nie mogło doprowadzić do zignorowania prawomocnych orzeczeń.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ważność zasady związania prawomocnymi orzeczeniami sądów administracyjnych (art. 170 P.p.s.a.) w kontekście ponownego badania kwestii już rozstrzygniętych, nawet w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy kwestia doręczenia była już przedmiotem prawomocnego rozstrzygnięcia w poprzednich postępowaniach.

Zagadnienia prawne (2)

Czy kwestia skutecznego doręczenia decyzji ostatecznej może być badana w postępowaniu o stwierdzenie jej nieważności, jeśli została ona prawomocnie rozstrzygnięta w poprzednich postępowaniach dotyczących odwołania od tej decyzji lub przywrócenia terminu do jego wniesienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kwestia skutecznego doręczenia decyzji ostatecznej nie może być badana w postępowaniu o stwierdzenie jej nieważności, jeśli została ona prawomocnie rozstrzygnięta w poprzednich postępowaniach.

Uzasadnienie

NSA oparł się na art. 170 P.p.s.a., zgodnie z którym prawomocne wyroki sądów administracyjnych wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale także inne sądy i organy państwowe. Skoro poprzednie wyroki WSA rozstrzygnęły kwestię doręczenia (lub jego braku) i odmówiły przywrócenia terminu, to nie można ponownie badać tej kwestii w postępowaniu o stwierdzenie nieważności.

Czy doręczenie zastępcze decyzji administracyjnej dorosłemu domownikowi pełnomocnika strony jest skuteczne i może rozpocząć bieg terminu do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji?

Odpowiedź sądu

Sąd nie badał tej kwestii bezpośrednio w tym postępowaniu, ponieważ uznał, że została ona już prawomocnie rozstrzygnięta w poprzednich postępowaniach.

Uzasadnienie

Skarżący podnosił zarzut wadliwego doręczenia zastępczego decyzji ostatecznej dorosłemu domownikowi pełnomocnika. Jednakże NSA stwierdził, że ta kwestia była już przedmiotem prawomocnych wyroków WSA z 2017 r., które oddaliły skargi strony w sprawach dotyczących odwołania i przywrócenia terminu. Zgodnie z art. 170 P.p.s.a., te prawomocne orzeczenia wiążą sąd w obecnym postępowaniu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną R. L. od wyroku WSA w Opolu.

Przepisy (9)

Główne

P.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawomocne wyroki sądów administracyjnych wiążą strony, sąd, który je wydał, inne sądy i organy państwowe.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 145 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 249 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocne wyroki sądów administracyjnych z 2017 r. (III SA/Wa 400/17 i III SA/Wa 401/17) dotyczące kwestii doręczenia decyzji ostatecznej i odmowy przywrócenia terminu do odwołania, wiążą sąd w obecnym postępowaniu na podstawie art. 170 P.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Decyzja ostateczna, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności, nie została skutecznie doręczona skarżącemu, co uniemożliwiało rozpoczęcie biegu terminu do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności. • Doręczenie zastępcze decyzji administracyjnej dorosłemu domownikowi pełnomocnika strony było nieuprawnione.

Godne uwagi sformułowania

kwestia skutecznego doręczenia decyzji z dnia 16 listopada 2015 r. nie może podlegać badaniu w niniejszym postępowaniu • wyrokami tymi, w myśl art. 170 P.p.s.a., związane są nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe • subiektywne przekonanie strony w tym zakresie nie może doprowadzić do zignorowania treści dwóch prawomocnych wyroków sądów administracyjnych

Skład orzekający

Maja Chodacka

członek

Małgorzata Niezgódka - Medek

sprawozdawca

Ryszard Pęk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność zasady związania prawomocnymi orzeczeniami sądów administracyjnych (art. 170 P.p.s.a.) w kontekście ponownego badania kwestii już rozstrzygniętych, nawet w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy kwestia doręczenia była już przedmiotem prawomocnego rozstrzygnięcia w poprzednich postępowaniach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje, jak prawomocne orzeczenia sądowe mogą zamykać drogę do dalszego kwestionowania decyzji, nawet jeśli strona uważa, że pierwotne doręczenie było wadliwe. Pokazuje znaczenie zasady związania prawomocnością orzeczeń.

Prawomocność wyroku zamyka usta? NSA o badaniu doręczenia decyzji VAT.

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst