Orzeczenie · 2022-11-22

I FSK 2184/21

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2022-11-22

NSApodatkoweWysokansa

VATart. 108 ust. 1dobra wiarazasada neutralnościzasada proporcjonalnościsprzedaż majątkufakturyskarżącyorgan podatkowyskarga kasacyjna

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję organu w części dotyczącej określenia kwoty podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT za styczeń i sierpień 2016 r. Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za okres od marca 2015 r. do października 2016 r. Organ pierwszej instancji uznał, że strona nie prowadziła faktycznie działalności gospodarczej w zakresie handlu, a jedynie ponosiła wydatki i dokonywała sprzedaży majątku, co miało być elementem procederu oszustwa VAT. W związku z tym zakwestionowano prawo do odliczenia podatku naliczonego i nałożono obowiązek zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT od wystawionych faktur sprzedaży (m.in. samochodu i kasy fiskalnej). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, częściowo uwzględniając skargę, uchylił decyzję organu w zakresie określenia kwoty podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT za styczeń i sierpień 2016 r. Sąd uznał, że choć sprzedaż telefonów była fikcyjna, to sprzedaż samochodu i kasy fiskalnej, udokumentowana fakturami, mogła być dokonana w dobrej wierze przez stronę, która pierwotnie sądziła, że działa jako podatnik VAT. W ocenie WSA, stosowanie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT w odniesieniu do tych transakcji wykraczałoby poza konieczny zakres i naruszałoby zasadę neutralności podatku oraz proporcjonalności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że art. 108 ust. 1 ustawy o VAT ma charakter sankcyjny i jego stosowanie musi być zgodne z zasadami proporcjonalności i neutralności, które są standardami unijnymi. NSA uznał, że w sytuacji, gdy strona działała w dobrej wierze przy sprzedaży majątku, a transakcje te faktycznie miały miejsce, zastosowanie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT mogłoby naruszać te zasady, zwłaszcza że inne zastosowanie mogłoby prowadzić do naruszenia zasady proporcjonalności i neutralności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Uzasadnienie stosowania zasady proporcjonalności i neutralności podatku VAT przy egzekwowaniu sankcji z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, zwłaszcza w kontekście sprzedaży majątku przez osoby fizyczne działające w dobrej wierze.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży majątku przez osobę fizyczną, która pierwotnie uważała się za podatnika VAT, a organ zakwestionował jej status podatkowy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy stosowanie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT w przypadku sprzedaży majątku przez osobę fizyczną, która działała w dobrej wierze i pierwotnie uważała się za podatnika VAT, jest dopuszczalne, gdy narusza to zasady proporcjonalności i neutralności podatku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, stosowanie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT w takich okolicznościach może naruszać zasady proporcjonalności i neutralności podatku VAT.

Uzasadnienie

Art. 108 ust. 1 ustawy o VAT ma charakter sankcyjny. Jego stosowanie musi być zgodne z zasadami proporcjonalności i neutralności, które są standardami unijnymi. W przypadku sprzedaży majątku przez osobę działającą w dobrej wierze, która pierwotnie uważała się za podatnika, zastosowanie tej sankcji może być nadmierne i naruszać te zasady.

Czy sprzedaż majątku prywatnego (samochodu, kasy fiskalnej) przez osobę fizyczną, która nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT, może być podstawą do zastosowania art. 108 ust. 1 ustawy o VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ale z uwzględnieniem zasad proporcjonalności i neutralności, zwłaszcza gdy sprzedaż następuje w dobrej wierze.

Uzasadnienie

Choć organ może zakwestionować status podatnika VAT, to sankcyjne stosowanie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT wymaga oceny, czy nie narusza to zasad unijnych, szczególnie gdy transakcja faktycznie miała miejsce, a sprzedający działał w dobrej wierze.

Czy sąd administracyjny prawidłowo ocenił stan faktyczny i zastosował prawo materialne, w tym art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, w kontekście zarzutów naruszenia przepisów postępowania (art. 141 § 4 P.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 191 O.p.)?

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji wnikliwie odniósł się do argumentów i prawidłowo ocenił stan faktyczny oraz zastosował prawo.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA wnikliwie odniósł się do argumentów, powołał się na dobrą wiarę skarżącego i prawidłowo ocenił, że inne zastosowanie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT mogłoby naruszać zasady proporcjonalności i neutralności. Ocena ustaleń faktycznych przez WSA spełniła wymogi art. 141 § 4 P.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku WSA w Warszawie.