Orzeczenie · 2022-11-23

I FSK 2182/19

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2022-11-23
NSApodatkoweWysokansa
VATodliczenie podatku naliczonegoproporcja odliczeniastwierdzenie nieważności decyzjirażące naruszenie prawaOrdynacja podatkowapostępowanie podatkoweskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki M. sp. z o.o. (obecnie A. sp. z o.o.) od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu. Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z 2012 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2007 r. do grudnia 2008 r. Spółka zarzucała Sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, twierdząc, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z rażącym naruszeniem przepisów dotyczących VAT i Ordynacji podatkowej. W szczególności wskazywano na nieprawidłowe ustalenie proporcji odliczenia VAT, naruszenie przepisów o postępowaniu z uwagi na pominięcie pełnomocnika oraz wydanie decyzji nieznajdującej oparcia w prawie. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że podnoszone przez spółkę kwestie dotyczące odliczenia podatku naliczonego i proporcji stanowiły przedmiot rozbieżności interpretacyjnych, co wyklucza stwierdzenie rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest trybem nadzwyczajnym i wymaga wykazania oczywistych wad prawnych, a nie sporów interpretacyjnych. NSA odniósł się również do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów proceduralnych, wskazując na brak ustanowienia pełnomocnictwa w postępowaniu zakończonym decyzją z 2012 r. oraz zarzutów naruszenia zasad pogłębiania zaufania i przekonywania, uznając je za bezzasadne. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona, a spółka obciążona kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej, zwłaszcza w sprawach VAT i rozliczeń podatku naliczonego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z rozliczeniami VAT za lata 2007-2008 oraz trybem nadzwyczajnym wzruszenia decyzji ostatecznej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wydanie decyzji podatkowej z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności w trybie nadzwyczajnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, o rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie w sytuacji, gdy treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z przepisem, a nie w przypadku sporów interpretacyjnych.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest trybem nadzwyczajnym i wymaga wykazania oczywistych wad prawnych. Rozbieżności interpretacyjne przepisów, nawet między organami, nie stanowią rażącego naruszenia prawa.

Czy pominięcie pełnomocnika strony w postępowaniu podatkowym, mimo jego ustanowienia, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli pełnomocnictwo nie zostało formalnie złożone w konkretnym postępowaniu, organ nie miał obowiązku jego uwzględniania.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że spółka nie złożyła pełnomocnictwa w postępowaniu zakończonym decyzją z 2012 r., w przeciwieństwie do postępowania dotyczącego innego okresu. Brak formalnego ustanowienia pełnomocnika wyklucza naruszenie przepisów proceduralnych w tym zakresie.

Czy niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego powinny być rozstrzygane na korzyść podatnika zgodnie z art. 2a Ordynacji podatkowej, a ich nieuwzględnienie stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, różnice w interpretacji przepisów nie zawsze oznaczają niedające się usunąć wątpliwości, a samo zastosowanie art. 2a Ordynacji podatkowej nie jest przesłanką rażącego naruszenia prawa.

Uzasadnienie

NSA uznał, że sporne przepisy prawa materialnego można było zinterpretować, a różnice w interpretacji nie świadczą automatycznie o istnieniu niedających się usunąć wątpliwości. Ponadto, kwestia zastosowania art. 2a Ordynacji podatkowej sama w sobie nie stanowi rażącego naruszenia prawa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną spółki.

Przepisy (17)

Główne

Ordynacja podatkowa art. 247 § 1 pkt 3

Ordynacja podatkowa

Rażące naruszenie prawa, jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji, ma miejsce tylko wtedy, gdy treść decyzji jest w oczywistej sprzeczności z przepisem, a nie w przypadku sporów interpretacyjnych.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

ustawa o VAT art. 90 § 2 i 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepisy dotyczące proporcji odliczenia podatku naliczonego, których interpretacja była przedmiotem sporu.

ustawa o VAT art. 86 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepis dotyczący odliczenia podatku naliczonego.

Ordynacja podatkowa art. 169 § 1

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący powiadamiania o wszczęciu postępowania podatkowego.

Ordynacja podatkowa art. 79 § 1

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący wszczęcia postępowania podatkowego.

Ordynacja podatkowa art. 145 § 2

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący doręczania pism w toku postępowania.

Ordynacja podatkowa art. 120 § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada, że organy działają na podstawie przepisów prawa.

Ordynacja podatkowa art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada pogłębiania zaufania do organów podatkowych.

Ordynacja podatkowa art. 124

Ordynacja podatkowa

Zasada przekonywania.

Ordynacja podatkowa art. 2a

Ordynacja podatkowa

Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika.

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach.

p.p.s.a. art. 204 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach.

p.p.s.a. art. 207 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach.

ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 3 w zw. z ust. 1

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Rażące naruszenie prawa materialnego (art. 90 ust. 2 i 3 w zw. z art. 6 pkt 3 i art. 86 ust. 1 ustawy o VAT) przez organ pierwszej instancji. • Naruszenie przepisów proceduralnych (art. 169 § 1 w zw. z art. 79 § 1 oraz art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej) poprzez pominięcie pełnomocnika strony. • Naruszenie art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji nieznajdującej oparcia w przepisach prawa. • Naruszenie art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie sprzecznych rozstrzygnięć i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania. • Naruszenie art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie odniesienia się do argumentacji strony. • Rażące naruszenie art. 2a Ordynacji podatkowej poprzez rozstrzyganie wątpliwości na korzyść organu.

Godne uwagi sformułowania

O rażącym naruszeniu prawa nie może być mowy w sytuacji, gdy możliwe jest dokonanie różnych interpretacji przepisu prawa, z których każda jest uzasadniona. • Rażące naruszenie prawa będzie miało miejsce, gdy w stanie prawnym, który nie budzi wątpliwości co do jego rozumienia, zostanie wydana decyzja, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów. • Formułując swoją ocenę zarówno Sąd pierwszej instancji, jak i organ podatkowy, prawidłowo odwołały się do rozbieżności w wykładni przepisów, których rażące naruszenie zarzuca organowi podatkowemu autor skargi kasacyjnej.

Skład orzekający

Elżbieta Olechniewicz

sprawozdawca

Jan Rudowski

przewodniczący

Zbigniew Łoboda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej, zwłaszcza w sprawach VAT i rozliczeń podatku naliczonego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z rozliczeniami VAT za lata 2007-2008 oraz trybem nadzwyczajnym wzruszenia decyzji ostatecznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji 'rażącego naruszenia prawa' w postępowaniu podatkowym, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Pokazuje, jak trudno jest wzruszyć ostateczne decyzje podatkowe w trybie nadzwyczajnym.

Kiedy 'rażące naruszenie prawa' nie jest rażące? NSA wyjaśnia granice wzruszania decyzji podatkowych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst