Orzeczenie · 2023-02-15

I FSK 2162/18

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-02-15
NSApodatkoweWysokansa
VATstawka podatkowausługi gastronomicznedostawa towarówPKWiUTSUEzasada neutralnościzasada konkurencyjnościNSAprawo unijne

Sprawa rozstrzygnęła kwestię prawidłowej stawki podatku od towarów i usług (VAT) dla posiłków sprzedawanych przez restauracje szybkiej obsługi w 2011 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że organy podatkowe błędnie zignorowały przepisy prawa europejskiego i orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) dotyczące rozróżnienia między dostawą towarów a świadczeniem usług. Sąd pierwszej instancji wskazał, że kluczowe jest ustalenie, czy dana czynność stanowi usługę restauracyjną (opodatkowaną stawką 8% VAT), czy dostawę towarów (potencjalnie opodatkowaną stawką 5% VAT), co zależy od okoliczności faktycznych, a nie wyłącznie od klasyfikacji statystycznej PKWiU. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) oddalił skargi kasacyjne zarówno strony skarżącej, jak i Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. NSA oparł swoje rozstrzygnięcie na wcześniejszych wyrokach TSUE i własnym orzecznictwie, które podkreślały, że sprzedaż posiłków w lokalach gastronomicznych szybkiej obsługi może być traktowana jako dostawa towarów (jeśli klient bierze na wynos) lub usługa restauracyjna (jeśli konsumuje na miejscu z wykorzystaniem infrastruktury podatnika). Sąd uznał, że organy podatkowe błędnie stosowały przepisy, co mogło naruszać zasadę konkurencyjności i neutralności VAT. NSA podkreślił również, że organy powinny uwzględniać zasadę zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.), zwłaszcza w kontekście rozbieżnych interpretacji przepisów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie zasad stosowania obniżonej stawki VAT (5% lub 8%) do sprzedaży posiłków w punktach gastronomicznych, w zależności od charakteru czynności (dostawa towaru vs. usługa restauracyjna) i sposobu konsumpcji.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy stanu prawnego i faktycznego z 2011 roku, choć jego wnioski mogą być pomocne w interpretacji przepisów dotyczących VAT na usługi gastronomiczne i dostawę żywności.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sprzedaż posiłków w restauracjach szybkiej obsługi, w tym w systemach "drive in" i "walk through", powinna być traktowana jako dostawa towarów (opodatkowana stawką 5% VAT) czy jako usługa gastronomiczna (opodatkowana stawką 8% VAT)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Kwalifikacja zależy od okoliczności faktycznych: jeśli klient konsumuje posiłek na miejscu z wykorzystaniem infrastruktury podatnika, jest to usługa restauracyjna; jeśli bierze na wynos, jest to dostawa towarów. Sprzedaż w systemie "drive-in" i "walk-through" jest traktowana jako dostawa środków spożywczych.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na orzecznictwie TSUE, które rozróżnia dostawę żywności z usługami wspomagającymi od usług restauracyjnych i cateringowych. Kluczowe jest, czy klient korzysta z infrastruktury podatnika do natychmiastowej konsumpcji. Różne traktowanie podobnych świadczeń narusza zasadę konkurencyjności i neutralności VAT.

Czy organy podatkowe naruszyły zasadę zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.) poprzez nierozpatrzenie wątpliwości podatnika na jego korzyść, mimo istnienia rozbieżnych interpretacji indywidualnych dotyczących stawki VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd uznał, że nierozpatrzenie w sposób pogłębiony podnoszonych przez stronę interpretacji przepisów prawa podatkowego, ograniczając się do stwierdzenia braku ich ochronnego charakteru, stanowiło naruszenie art. 121 § 1 O.p. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że zasada zaufania nie może być tylko postulatem. Choć organy nie są zobowiązane powielać błędnej interpretacji, w sytuacji uzasadnionych oczekiwań podatnika, wynikających z utrwalonej praktyki organów lub interpretacji, zasada ta powinna mieć pierwszeństwo przed zasadą legalizmu, zwłaszcza gdy podatnik działał w dobrej wierze.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargi kasacyjne A.B. oraz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Przepisy (15)

Główne

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 7 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 8 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 41 § ust. 2a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług

O.p. art. 121 § par 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 2a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14k

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14m § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § § 1 pkt 4 i 6 i § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwalifikacja czynności jako dostawa towarów lub usługa restauracyjna powinna uwzględniać przepisy unijne i orzecznictwo TSUE, a nie tylko klasyfikację PKWiU. • Naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych przez organy pierwszej instancji, które nie rozpatrzyły wątpliwości podatnika na jego korzyść w świetle rozbieżnych interpretacji.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe błędnie uznały, że przepisy prawa europejskiego i orzecznictwo TSUE dotyczące kwalifikacji czynności jako dostawy towarów lub świadczenia usług pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia. • Organy podatkowe nie naruszyły przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Godne uwagi sformułowania

"Na wysokość stawki VAT nie ma wpływu to, czy w świetle orzecznictwa TSUE ich sprzedaż na terytorium kraju będzie traktowana jako świadczenie usług, czy też dostawa towarów, gdyż ustawodawca przy określaniu zakresu stosowania obniżonej stawki posłużył się klasyfikacją statystyczną." • "w pierwszej kolejności, w oparciu o przepisy prawa podatkowego należy rozstrzygnąć, czy w sprawie mamy do czynienia ze świadczeniem usług, czy też z dostawą towarów" • "zasada neutralności sprzeciwia się temu, aby towary lub usługi podobne, które są konkurencyjne wobec siebie, były traktowane odmiennie z punktu widzenia VAT." • "zasada zaufania do organów podatkowych powinna mieć pierwszeństwo przed zasadą legalizmu."

Skład orzekający

Artur Mudrecki

sprawozdawca

Małgorzata Niezgódka - Medek

przewodniczący

Marek Kołaczek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zasad stosowania obniżonej stawki VAT (5% lub 8%) do sprzedaży posiłków w punktach gastronomicznych, w zależności od charakteru czynności (dostawa towaru vs. usługa restauracyjna) i sposobu konsumpcji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego i faktycznego z 2011 roku, choć jego wnioski mogą być pomocne w interpretacji przepisów dotyczących VAT na usługi gastronomiczne i dostawę żywności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego związanego ze stawkami VAT na jedzenie, z odwołaniem do orzecznictwa TSUE i zasad prawa unijnego, co jest interesujące dla prawników i przedsiębiorców.

VAT na jedzenie: Kiedy 5%, a kiedy 8%? NSA wyjaśnia zasady dla restauracji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst