Orzeczenie · 2025-01-09

I FSK 2156/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-01-09
NSApodatkoweWysokansa
podatek akcyzowysuszu tytoniowydostawa wewnątrzwspólnotowasprzedaż krajowafikcyjne transakcjesyndyk masy upadłościkontrola podatkowaskarga kasacyjna

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Syndyka Masy Upadłości T. sp. z o.o. w upadłości od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie. Spór koncentrował się na kwestii opodatkowania podatkiem akcyzowym sprzedaży suszu tytoniowego w 2015 roku. Organy podatkowe określiły spółce wysokie zobowiązanie podatkowe, uznając, że sprzedaż suszu tytoniowego podmiotom zagranicznym nie stanowiła dostaw wewnątrzwspólnotowych, lecz sprzedaż krajową podlegającą opodatkowaniu. Spółka argumentowała, że posiadała dokumenty przewozowe CMR potwierdzające odbiór towaru w państwach UE, jednak sądy uznały te dowody za niewiarygodne. WSA w Warszawie stwierdził, że spółka dokonała fikcyjnych dostaw wewnątrzwspólnotowych, a w rzeczywistości była to sprzedaż krajowa mająca na celu uniknięcie opodatkowania. Skarga kasacyjna podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, kwestionując m.in. niewłaściwe zastosowanie art. 9b ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym oraz naruszenie zasady prawdy obiektywnej i in dubio pro tributario. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo, a ustalony stan faktyczny, w tym analiza ładowności pojazdów, czasu transportu i zeznań świadków, uzasadniał przyjęcie, że nie doszło do rzeczywistego przemieszczenia towaru poza terytorium kraju. Sąd podkreślił, że dla zastosowania wyłączenia z opodatkowania konieczne jest, aby sprzedawca był jednocześnie podmiotem dokonującym przemieszczenia suszu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie kryteriów oceny dowodów w sprawach o dostawy wewnątrzwspólnotowe wyrobów akcyzowych, zwłaszcza w kontekście suszu tytoniowego. Potwierdzenie, że ciężar dowodu spoczywa na podatniku, a organy mają prawo kwestionować dowody, jeśli analiza (np. ładowności, czasu transportu) wskazuje na ich nierzetelność.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów o podatku akcyzowym w odniesieniu do suszu tytoniowego i dostaw wewnątrzwspólnotowych. Kluczowe jest ustalenie, kto faktycznie organizował transport i gdzie nastąpiło przekazanie posiadania towaru.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sprzedaż suszu tytoniowego podmiotom zagranicznym, udokumentowana fakturami i listami przewozowymi CMR, stanowi dostawę wewnątrzwspólnotową zwolnioną z podatku akcyzowego, czy też sprzedaż krajową podlegającą opodatkowaniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sprzedaż suszu tytoniowego podmiotom zagranicznym, w sytuacji gdy nie doszło do faktycznego przemieszczenia towaru poza terytorium kraju lub gdy dowody na to przemieszczenie są niewiarygodne (np. ze względu na ładowność pojazdów, czas transportu), stanowi sprzedaż krajową podlegającą opodatkowaniu podatkiem akcyzowym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przedstawione przez spółkę dowody, w tym dokumenty przewozowe i zeznania świadków, nie potwierdzają rzeczywistego przemieszczenia suszu tytoniowego poza granice kraju. Analiza ładowności pojazdów, czasu transportu oraz brak potwierdzenia odbioru towaru przez kontrahentów zagranicznych w miejscach wskazanych w dokumentach, pozwoliła na uznanie transakcji za fikcyjne dostawy wewnątrzwspólnotowe, a w rzeczywistości za sprzedaż krajową.

Czy organy podatkowe i sądy administracyjne prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy i zastosowały przepisy prawa materialnego (w szczególności dotyczące dostaw wewnątrzwspólnotowych i sprzedaży suszu tytoniowego) w sprawie opodatkowania podatkiem akcyzowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy podatkowe i sądy administracyjne prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, stosując właściwe przepisy prawa materialnego. Ustalony stan faktyczny, oparty na wszechstronnej analizie dowodów, uzasadniał opodatkowanie sprzedaży suszu tytoniowego.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że postępowanie dowodowe było prowadzone zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, a ocena dowodów przez organy i WSA była rzetelna i wyczerpująca. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania ustaleń faktycznych ani zastosowania przepisów prawa materialnego, uznając zarzuty skargi kasacyjnej za bezzasadne.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Syndyka Masy Upadłości T. sp. z o.o. w upadłości.

Przepisy (30)

Główne

u.p.a. art. 9b § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatku akcyzowym

W przypadku suszu tytoniowego przedmiotem opodatkowania akcyzą jest sprzedaż suszu tytoniowego innemu podmiotowi niż podmiot prowadzący skład podatkowy lub pośredniczący podmiot tytoniowy. Sprzedaż połączona z dostawą wewnątrzwspólnotową nie podlega opodatkowaniu, jeżeli jest dokonywana przez sprzedającego lub na jego zlecenie.

u.p.a. art. 2 § ust. 1 pkt 8

Ustawa o podatku akcyzowym

Dostawa wewnątrzwspólnotowa to przemieszczenie wyrobów akcyzowych z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego.

u.p.a. art. 2 § ust. 1 pkt 8

Ustawa o podatku akcyzowym

Dostawa wewnątrzwspólnotowa rozumiana jako przemieszczenie wyrobów akcyzowych lub samochodów osobowych z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego.

u.p.a. art. 9b § ust. 1

Ustawa o podatku akcyzowym

Określa przypadki opodatkowania suszu tytoniowego.

u.p.a. art. 9b § ust. 2

Ustawa o podatku akcyzowym

Sprzedaż suszu tytoniowego przez pośredniczący podmiot tytoniowy z jednoczesną dostawą wewnątrzwspólnotową nie stanowi czynności podlegających opodatkowaniu, jeżeli jest dokonywana przez sprzedającego lub na jego zlecenie.

Pomocnicze

u.p.a. art. 2 § ust. 1 pkt 23b

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 1a

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 13

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 99a § ust. 4 pkt 2

Ustawa o podatku akcyzowym

Stawka akcyzy w wysokości 458,64 zł za każdy kilogram suszu tytoniowego.

u.p.a. art. 9a § ust. 2 pkt 1

Ustawa o podatku akcyzowym

Sprzedaż wyrobów tytoniowych w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego.

u.p.a. art. 9b § ust. 2

Ustawa o podatku akcyzowym

Za sprzedaż uznaje się czynności, o których mowa w art. 9a ust. 2 pkt 1-8.

u.p.a. art. 9b § ust. 4

Ustawa o podatku akcyzowym

Sprzedawca jest obowiązany ustalić, czy sprzedaje susz podmiotowi prowadzącemu skład podatkowy lub pośredniczącemu podmiotowi tytoniowemu.

u.p.a. art. 11a § pkt 2

Ustawa o podatku akcyzowym

Obowiązek podatkowy z tytułu sprzedaży suszu tytoniowego powstaje z dniem wydania suszu.

u.p.a. art. 99a § ust. 1

Ustawa o podatku akcyzowym

Definicja suszu tytoniowego.

O.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada zaufania do organów podatkowych.

O.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania materiału dowodowego.

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

O.p. art. 210 § § 4

Ordynacja podatkowa

Wymogi uzasadnienia decyzji.

O.p. art. 2a

Ordynacja podatkowa

Zasada in dubio pro tributario.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa kasacyjna - naruszenie prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa kasacyjna - naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie w przedmiocie skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Konstytucja art. 7 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada działania na podstawie przepisów prawa.

k.c.

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dowody przedstawione przez spółkę nie potwierdzają rzeczywistego przemieszczenia suszu tytoniowego poza terytorium kraju. • Analiza ładowności pojazdów, czasu transportu i zeznań świadków wskazuje na fikcyjność dostaw wewnątrzwspólnotowych. • Sprzedaż suszu tytoniowego w opisanych okolicznościach stanowi sprzedaż krajową podlegającą opodatkowaniu podatkiem akcyzowym.

Odrzucone argumenty

Transakcje sprzedaży suszu tytoniowego podmiotom zagranicznym stanowiły dostawy wewnątrzwspólnotowe zwolnione z akcyzy. • Organy podatkowe i WSA naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego, błędnie oceniając dowody i stosując przepisy. • Naruszenie zasady prawdy obiektywnej i in dubio pro tributario.

Godne uwagi sformułowania

nie było możliwe dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej wyjeżdżając z Gdańska, skąd wypożyczony został samochód a jadąc po susz tytoniowy do M. gdzie mieścił się magazyn Spółki, by udać się do Berlina i z powrotem do Gdańska pokonując zaledwie 820 km • masa towaru przewyższała dopuszczalną ładowność pojazdów którymi miała być przewożona co uzasadnia wniosek, że przewóz taki nie mógł mieć miejsca • nie można zatem dać wiary zeznaniom kierowców, że towar został dostarczony do miejsc wskazanych w dokumentach CMR środkami transportu wskazanymi w dokumentach przewozowych • Dla zastosowania wyłączenia konieczne jest, aby sprzedawca był zarazem podmiotem dokonującym przemieszczenia suszu z terytorium kraju na terytorium innego państwa członkowskiego.

Skład orzekający

Artur Mudrecki

przewodniczący

Dominik Mączyński

członek

Mariusz Golecki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów oceny dowodów w sprawach o dostawy wewnątrzwspólnotowe wyrobów akcyzowych, zwłaszcza w kontekście suszu tytoniowego. Potwierdzenie, że ciężar dowodu spoczywa na podatniku, a organy mają prawo kwestionować dowody, jeśli analiza (np. ładowności, czasu transportu) wskazuje na ich nierzetelność."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów o podatku akcyzowym w odniesieniu do suszu tytoniowego i dostaw wewnątrzwspólnotowych. Kluczowe jest ustalenie, kto faktycznie organizował transport i gdzie nastąpiło przekazanie posiadania towaru.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak szczegółowa analiza dowodów (ładowność pojazdów, czas podróży) może podważyć deklarowane transakcje wewnątrzwspólnotowe i prowadzić do znaczących konsekwencji podatkowych. Jest to przykład walki z fikcyjnymi transakcjami w obrocie towarami akcyzowymi.

Fikcyjne dostawy suszu tytoniowego: NSA potwierdza, jak szczegółowa analiza dowodów może podważyć transakcje wewnątrzwspólnotowe.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst