I FSK 2154/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-02-13
NSApodatkoweWysokansa
VATzwrot podatkuprzedłużenie terminupostępowanie podatkoweskarga kasacyjnaNSA WSAOrdynacja podatkowaPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA oddalił skargę kasacyjną organu, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo uchylił postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu VAT, gdyż organ nie wykazał wykonania zaleceń poprzedniego wyroku i nie podał konkretnych przyczyn przedłużenia.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA, który uchylił postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki VAT za styczeń 2021 r. WSA uznał, że organ nie wykonał zaleceń poprzedniego wyroku i nie podał konkretnych wątpliwości co do transakcji skarżącej. NSA oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że organ nie podniósł zarzutu naruszenia art. 153 P.p.s.a. (związanie oceną prawną sądu pierwszej instancji), co uniemożliwiało skuteczne kwestionowanie stanowiska sądu pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 lutego 2024 r. oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2023 r. WSA uchylił postanowienie organu o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za styczeń 2021 r., uznając, że organ nie wykonał zaleceń z poprzedniego wyroku WSA i nie przedstawił przekonującego uzasadnienia dla przedłużenia terminu. Organ w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego (art. 87 ust. 2 u.p.t.u.) oraz przepisów postępowania, twierdząc, że wskazał konkretne okoliczności uzasadniające weryfikację zwrotu. NSA podkreślił, że sprawa była już przedmiotem wcześniejszego postępowania, w którym WSA uchylił postanowienie organu, wskazując na naruszenie zasad ogólnych postępowania podatkowego. Organ był związany oceną prawną i wskazaniami sądu pierwszej instancji zgodnie z art. 153 P.p.s.a. Ponieważ skarga kasacyjna nie zawierała zarzutu naruszenia art. 153 P.p.s.a., NSA uznał, że nie można skutecznie kwestionować stanowiska sądu pierwszej instancji w tym zakresie i oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ musi wskazać konkretne okoliczności uzasadniające przedłużenie terminu zwrotu VAT, a jego uzasadnienie nie może być lakoniczne i musi być przekonujące.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że organ był związany oceną prawną i wskazaniami sądu pierwszej instancji z poprzedniego wyroku (art. 153 P.p.s.a.). Skoro sąd pierwszej instancji uznał, że organ nie wykonał tych zaleceń i nie podał konkretnych wątpliwości, a organ nie zarzucił naruszenia art. 153 P.p.s.a. w skardze kasacyjnej, to nie można było skutecznie kwestionować stanowiska sądu pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.p.t.u. art. 87 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepis ten reguluje możliwość przedłużenia terminu zwrotu VAT, jednakże wymaga wskazania konkretnych okoliczności uzasadniających takie przedłużenie.

P.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu drugiej instancji, jeśli sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. a i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia zaskarżonego postanowienia przez sąd pierwszej instancji.

P.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd pierwszej instancji ocenia legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi.

P.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może uchylić decyzję lub postanowienie.

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji.

O.p.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Przepisy ogólne postępowania podatkowego, w tym zasady ogólne (art. 120, 121, 124), obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 187, 191), czy postanowienia dowodowe (art. 217).

O.p. art. 274b § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dotyczy kontroli podatkowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie wykonał zaleceń z poprzedniego wyroku WSA i nie podał konkretnych okoliczności uzasadniających przedłużenie terminu zwrotu VAT. Skarga kasacyjna nie zawierała zarzutu naruszenia art. 153 P.p.s.a., co uniemożliwiało skuteczne podważenie stanowiska sądu pierwszej instancji o związaniu poprzednią oceną prawną.

Odrzucone argumenty

Organ twierdził, że wskazał konkretne okoliczności uzasadniające weryfikację zwrotu VAT, w tym wystąpienie do kontrahentów i wątpliwości co do powiązań oraz transakcji z podmiotami wysokiego ryzyka.

Godne uwagi sformułowania

organ był związany, w myśl art. 153 P.p.s.a., oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postepowania wyrażonymi w ww. wyroku jeśli skarga kasacyjna nie zawiera zarzutu naruszenia art. 153 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie, nakierowanego na stanowisko sądu pierwszej instancji o związaniu oceną prawną, to bez takiego zarzutu zakwestionowanie stanowiska sądu pierwszej instancji nie jest możliwe

Skład orzekający

Małgorzata Niezgódka-Medek

przewodniczący sprawozdawca

Artur Mudrecki

sędzia

Janusz Zubrzycki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność zasady związania sądu oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku (art. 153 P.p.s.a.) i konsekwencje braku zarzutu naruszenia tego przepisu w skardze kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdzie brak odpowiedniego zarzutu w skardze kasacyjnej uniemożliwia merytoryczne odniesienie się do kwestii związania sądu poprzednim orzeczeniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie podkreśla kluczową zasadę proceduralną w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącą związania sądu poprzednią oceną prawną, co jest istotne dla praktyków prawa.

Brak zarzutu naruszenia art. 153 P.p.s.a. pogrzebał szanse organu na wygraną w NSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 2154/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-02-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Mudrecki
Janusz Zubrzycki
Małgorzata Niezgódka - Medek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 133 par. 1, art. 134 par. 1, art. 135 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 685
art. 87 ust. 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.
Sentencja
Sygn. akt I FSK 2154/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lutego 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek (sprawozdawca) Sędzia NSA Sędzia NSA Artur Mudrecki Janusz Zubrzycki po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 91/23 w sprawie ze skargi Syndyka masy upadłości M. sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 2 grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za styczeń 2021 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 26 maja 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 91/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi Syndyka masy upadłości M. sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w W., powoływanej dalej jako: "skarżąca", na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 2 grudnia 2022 r. w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za styczeń 2021 r, w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2023 r. poz. 259 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", uchylił zaskarżone postanowienie w części utrzymującej w mocy postanowienie Naczelnika Trzeciego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście z dnia 20 września 2021 r.
W uzasadnieniu wyroku sąd pierwszej instancji wskazał, że organ nie wykonał zaleceń z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 240/22 uchylającego postanowienie organu z dnia 26 listopada 2021 r. Uzasadnienie skarżonego postanowienia w ocenie sądu pierwszej instancji jest nadal lakoniczne i nieprzekonujące. Organ nadal nie potrafi wskazać jakie konkretnie wątpliwości ma wobec transakcji skarżącej skutkujące wstrzymaniem zwrotu podatku.
Z orzeczeniem tym nie zgodził się organ, reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżając wyżej wymieniony wyrok w całości skargą kasacyjną.
Na podstawie art. 174 pkt. 1 P.p.s.a. organ podniósł naruszenie prawa materialnego tj. art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r., poz. 685 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.p.t.u." - poprzez nieprawidłowe uznanie przez sąd, że przepis ten nie ma zastosowanie w sprawie, ponieważ organ drugiej instancji oraz NUS nie wskazali w uchylonych postanowieniach konkretnych okoliczności uzasadniających przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za styczeń 2021 r. – Organ wskazuje, że w uzasadnieniu postanowienia organu zostały podane okoliczności faktyczne wskazujące na zasadność weryfikacji prawidłowości kwoty nadwyżki wykazanej przez skarżącą za styczeń 2021 r.,
W oparciu o art. 174 pkt. 2 P.p.s.a. organ zarzucił, iż sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit, a i c, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 135 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 191, art. 217 § 2, art. 274b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.), powoływanej dalej jako "O.p.", w zw. z art. 87 ust. 2 u.p.t.u., poprzez uchylenie postanowienia organu oraz poprzedzającego postanowienia NUS na skutek błędnego przyjęcia, że w sprawie organy nie wskazały konkretnych okoliczności uzasadniających przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za styczeń 2021 r..
Mając powyższe na względzie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi strony, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie zrzekł się rozstrzygnięcia sprawy na rozprawie..
Skarżąca nie złożyła odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuję:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Organ w skardze kasacyjnej zakwestionował ocenę sądu pierwszej instancji odnośnie wydanego przez siebie postanowienia z dnia 2 grudnia 2022 r., iż nie wskazał konkretnych okoliczności uzasadniających przedłużenie skarżącej terminu w zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za styczeń 2021 r.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że organ wystąpił do kontrahentów skarżącej, z którymi rozliczenia miały największy wpływ na kwotę zwrotu, jednak podmioty te nie udzieliły wyjaśnień i nie przedstawiły dokumentów w zakresie czynności ze skarżącą. Kontrola podatkowa u skarżącej trwała zaś ponieważ wątpliwości kontrolujących wzbudziło istnienie powiązań osobowych i gospodarczych pomiędzy podmiotami oraz wzajemnych transakcji pomiędzy nimi, kwota do zwrotu wynikająca z transakcji z podmiotami wysokiego ryzyka oraz wysoka wartość nabyć w kontekście praktycznie nieistniejących dostaw (nieproporcjonalnie niska wartość sprzedaży).
Rozpatrując złożoną skargę kasacyjną przede wszystkim należy zwrócić uwagę na to, że sprawa przedłużenia skarżącej terminu zwrotu podatku od towarów i usług za styczeń 2021 r. była już przedmiotem wcześniejszego rozpoznania sądu pierwszej instancji, który wyrokiem z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 240/22 uchylił postanowienie organu z dnia 26 listopada 2021 r., wskazując na to, że jego uzasadnienie godzi w zasady ogólne postępowania podatkowego tj. art. 120, art. 121 i 124 O.p. Zaskarżone postanowienie zapadło więc po ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ. Organ zaś był związany, w myśl art. 153 P.p.s.a., oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postepowania wyrażonymi w ww. wyroku. Sąd pierwszej instancji ocenił, iż wskazań tych nie wykonano.
Skarga kasacyjna nie zawierała przy tym zarzutu naruszenia art. 153 P.p.s.a. Tymczasem w orzecznictwie przyjmuje się, że jeśli skarga kasacyjna nie zawiera zarzutu naruszenia art. 153 P.p.s.a poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie, nakierowanego na stanowisko sądu pierwszej instancji o związaniu oceną prawną, to bez takiego zarzutu zakwestionowanie stanowiska sądu pierwszej instancji nie jest możliwe (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2023 r. sygn. akt II FSK 386/21, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2023 r. sygn. akt I OSK 739/22)
Wobec tego skarga kasacyjna w braku usprawiedliwionych podstaw, w oparciu o art. 184 P.p.s.a., została oddalona.
Janusz Zubrzycki Małgorzata Niezgódka-Medek Artur Mudrecki

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI