I FSK 2152/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie VAT, uznając, że podatnik nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur za zakup pojazdów, gdyż transakcja była fikcyjna, a podatnik miał świadomość nierzetelności dokumentów.
Sprawa dotyczyła prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur za zakup samochodu ciężarowego i przyczepy. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia, uznając, że faktury były nierzetelne, a ich wystawca nie był faktycznym dostawcą pojazdów. Podatnik miał być świadomy fikcyjnego charakteru transakcji. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a NSA utrzymał ten wyrok w mocy, oddalając skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. S. od wyroku WSA w Olsztynie, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za czerwiec 2015 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur za zakup samochodu ciężarowego i przyczepy, wystawionych przez firmę M., uznając, że nie odzwierciedlały one rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Wystawca faktur nie prowadził faktycznej działalności i nie był rzeczywistym dostawcą pojazdów, a podatnik miał być świadomy tej sytuacji. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów, wskazując na niespójności w zeznaniach podatnika i dowody wskazujące na jego samodzielny udział w transakcji z niemieckim kontrahentem. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego są niezasadne. Sąd podkreślił, że NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i w tym przypadku zarzuty strony stanowiły powtórzenie argumentacji z sądu pierwszej instancji, która została prawidłowo odniesiona. NSA oddalił skargę kasacyjną, zasądzając koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, ponieważ ich wystawca nie prowadził faktycznej działalności i nie zrealizował dostaw. Podatnik miał świadomość, że wystawca faktur nie był rzeczywistym podmiotem dokonującym transakcji wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdów, co potwierdzały niespójności w jego zeznaniach i dowody wskazujące na samodzielny udział w transakcji z niemieckim kontrahentem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (23)
Główne
u.p.t.u. art. 88 § 3a pkt 4 lit. a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis ten stanowi podstawę do odmowy odliczenia podatku naliczonego, gdy faktura nie odzwierciedla rzeczywistego zdarzenia gospodarczego lub gdy podatnik miał świadomość nierzetelności dokumentu.
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis określający prawo do odliczenia podatku naliczonego.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący oddalenia skargi przez sąd pierwszej instancji.
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 99 § 12
Ustawa o podatku od towarów i usług
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący uchylenia decyzji lub postanowienia z powodu naruszenia prawa materialnego.
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący uchylenia decyzji lub postanowienia z powodu naruszenia przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący uchylenia decyzji lub postanowienia z powodu naruszenia przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący wymogów uzasadnienia wyroku.
P.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący kosztów postępowania kasacyjnego.
P.p.s.a. art. 205 § § 2 i § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący kosztów postępowania kasacyjnego.
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
O.p. art. 123 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
O.p. art. 178 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
O.p. art. 187 § § 1 i § 2
Ordynacja podatkowa
Zasady prowadzenia postępowania dowodowego.
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
O.p. art. 200 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
O.p. art. 201 § § 1 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Podstawa zawieszenia postępowania.
O.p. art. 210 § § 1 pkt 5 i 6
Ordynacja podatkowa
Wymogi uzasadnienia decyzji.
O.p. art. 210 § § 4
Ordynacja podatkowa
Wymogi uzasadnienia decyzji.
O.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Podstawa uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
O.p. art. 2a
Ordynacja podatkowa
Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a. w związku z art. 240 § 1 pkt 4 w związku z art. 123 § 1 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd pierwszej instancji, w sytuacji gdy skarżący wykazał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie w całości, ponieważ w postępowaniu podatkowym wystąpiła kwalifikowana wada stanowiąca przesłankę jego wznowienia - skarżący bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu na skutek naruszenia przez organy podatkowe przepisów art. 178 § 1, art. 200 § 1, art. 122, art. 187 § 2 w związku z art. 123 § 1 O. p. Naruszenie art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 129, art. 123 § 1 i art. 178 O.p. w związku z art. 42 ust. 2 i art. 51 ust. 3 Konstytucji RP poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd pierwszej instancji, ponieważ skarżący wykazał, że postanowienia organów I i II instancji naruszają zasadę jawności postępowania podatkowego, zasadę zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu podatkowym, prawo wglądu do akt sprawy, konstytucyjne prawa podatnika do obrony oraz dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbiorów danych. Naruszenie art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 178 § 1 i art. 179 § 1, § 2 i § 3 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd pierwszej instancji, gdyż skarżący wykazał, iż organy podatkowe pierwszej i drugiej instancji bezzasadnie odmówiły umożliwienia stronie zapoznania się ze znajdującymi się w aktach sprawy dokumentami zawierającymi informacje niejawne, gdyż powyższe materiały mogą mieć istotne znaczenie dla wyniku sprawy, organy podatkowe nie odniosły się do konkretnych okoliczności sprawy mających świadczyć o zasadności odmowy wglądu w przedmiotowe dane, rozważania merytoryczne organów podatkowych są ogólnikowe, sprowadzają się do przywołania przepisów i ich teoretycznej analizy oderwanej od okoliczności sprawy. Naruszenie art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd pierwszej instancji, gdyż skarżący wykazał, że decyzja ostateczna DIAS w Olsztynie z 29.11.2019 r. została wydana przedwcześnie, ponieważ postępowanie podatkowe w niniejszej sprawie powinno być zawieszone na podstawie przepisu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. do czasu prawomocnego zakończenia postępowań sądowoadministracyjnych ze skargi na postanowienia DIAS w Olsztynie z 18.03.2019 r. i 13.08.2019 r. w przedmiocie odmowy wglądu do akt postępowania. Naruszenie art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 120, art. 121, art. 122, art. 123 § 1, art. 124, art. 178 § 1, art. 187 § 1 i § 2, art. 188, art. 190 § 1 i § 2, art. 191, art. 192, art. 193 § 1 - § 8, art. 197 § 1, art. 198 § 1 i 2, art. 200 § 1, art. 210 § 1 pkt 5 i 6, art. 210 § 4, art. 233 § 1 pkt 1 O. p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, w sytuacji gdy skarżący wykazał, że organy podatkowe I i II instancji nieprawidłowo przeprowadziły postępowanie w przedmiotowej sprawie. Naruszenie art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 2a O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, podczas gdy skarżący wykazał, iż niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa oraz okoliczności faktycznych zostały rozstrzygnięte przez DIAS w Olsztynie w decyzji ostatecznej z 29.11.2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2019 r. na niekorzyść skarżącego. Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 122, art. 187 § 1 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym uzasadnieniu wyroku z 16.06.2021 r., w którym Sąd pierwszej instancji przedstawił stan faktyczny niezgodnie z rzeczywistością i dokonał błędnej jego oceny. Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 99 ust. 12, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. poprzez niewłaściwe zastosowanie i sporządzenie nieprawidłowego uzasadnienia w którym Sąd pierwszej instancji błędnie odniósł się do zarzutów naruszenia prawa materialnego przez organy podatkowe obydwu instancji, tj. bezzasadnie uznał że nie zasługują one na uwzględnienie. Naruszenie art. 99 ust. 12, art. 86 ust. 1, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. w związku z art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące błędem polegającym na nieuwzględnieniu skargi. Naruszenie art. 86 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. poprzez błędną wykładnię w związku z art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące błędem polegającym na nieuwzględnieniu skargi.
Godne uwagi sformułowania
faktury te nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych skarżący miał pełną świadomość, że wystawca faktur nie jest w rzeczywistości podmiotem, który dokonywał transakcji wewnątrzwspólnotowego nabycia tych pojazdów firma M. stwarzała jedynie pozory działalności gospodarczej skarżący samodzielnie dokonał nabycia, zapłaty oraz transportu pojazdów do kraju skarżący miał świadomość, że bierze udział w transakcji będącej nadużyciem w dziedzinie VAT nie budzące żadnych zastrzeżeń jest ustalenie, że na dzień wystawienia kwestionowanych faktur, tj. 13.06.2015 r., pojazdy były już sprowadzone przez skarżącego do kraju.
Skład orzekający
Janusz Zubrzycki
przewodniczący sprawozdawca
Danuta Oleś
członek
Dominik Mączyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej odliczenia VAT z faktur wystawionych przez podmioty nieprowadzące faktycznej działalności gospodarczej, gdy podatnik miał świadomość nierzetelności transakcji. Ugruntowanie stanowiska NSA w zakresie oceny zarzutów proceduralnych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z zakupem pojazdów i fikcyjnym pośrednikiem. Interpretacja przepisów VAT i procedury podatkowej jest standardowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników i doradców podatkowych ze względu na szczegółową analizę przepisów dotyczących odliczenia VAT w kontekście fikcyjnych transakcji i nierzetelnych faktur. Pokazuje, jak sądy oceniają świadomość podatnika i jego udział w oszustwach VAT.
“Fikcyjne faktury VAT: Czy świadomość nierzetelności transakcji pozbawia prawa do odliczenia?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 2152/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-03-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-10-25 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Danuta Oleś Dominik Mączyński Janusz Zubrzycki /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I SA/Ol 80/20 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2021-06-16 I FZ 290/20 - Postanowienie NSA z 2021-05-06 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (spr.), Sędzia NSA Danuta Oleś, Sędzia WSA del. Dominik Mączyński, Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Ol 80/20 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 29 listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2015 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie kwotę 3.600 (słownie: trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie 1. Wyrok Sądu pierwszej instancji. 1.1. Zaskarżonym wyrokiem z 16 czerwca 2021 r. (sygn. akt I SA/Ol 80/20), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (dalej: WSA, Sąd pierwszej instancji), oddalił skargę M. S. (dalej: strona, skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie (dalej: DIAS, organ odwoławczy) z 29 listopada 2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2015 r. (opisany wyrok i powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń CBOSA). 1.2. Z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji wynika, że zaskarżoną decyzją z 29 listopada 2019 r. DIAS w Olsztynie, po rozpatrzenia odwołania, utrzymał w mocy decyzję Naczelnik Urzędu Skarbowego w E. (dalej: NUS, organ pierwszej instancji) z 21 grudnia 2018 r. w przedmiocie określenia skarżącemu zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za czerwiec 2015 r. W oparciu o ustalenia kontroli źródłowej przeprowadzonej w zakresie rozliczania podatku od towarów i usług za czerwiec 2015 r. uznano, że skarżący w deklaracji VAT-7 za czerwiec 2015 r. zawyżył podatek naliczony poprzez odliczenie podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT: nr [...] z 13.06.2015 r. na wartość netto 85.000 zł, VAT 19.550 zł, za zakup samochodu ciężarowego M. oraz nr [...] z 13.06.2015 r. na wartość netto 45.000 zł, VAT 10.350 zł, na zakup przyczepy ciężarowej A., wystawionych przez M. W związku z powyższym organy podatkowe uznały, że strona odliczając podatek naliczony z faktur, na których jako sprzedawca widniał ten podmiot, naruszyła art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.; dalej: u.p.t.u.), gdyż nie był on faktycznym dostawcą tych pojazdów. 1.3. W ocenie Sądu pierwszej instancji skarga strony okazała się bezzasadna. Sąd pierwszej instancji doszedł bowiem do przekonania, że skarżący nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego ze spornych faktur. Po pierwsze, organ prawidłowo ustalił, że faktury te nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, ich wystawca bowiem, tj. M. nie prowadził rzeczywistej działalności gospodarczej i nie zrealizował dostaw opisanych na tych fakturach. Po drugie, zasadny jest też wniosek, że skarżący samodzielnie uczestniczył w transakcjach związanych z zakupem pojazdów od podmiotu niemieckiego. Zatem, skarżący miał pełną świadomość, że wystawca faktur nie jest w rzeczywistości podmiotem, który dokonywał transakcji wewnątrzwspólnotowego nabycia tych pojazdów. O fikcyjnym charakterze działalności M. świadczy całokształt okoliczności związanych ze sferą funkcjonowania tego podmiotu, szczegółowo opisanych przez organ w zaskarżonej decyzji. Jak wynika bowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego G. M. nie prowadził tej działalności samodzielnie, w jego imieniu działał pełnomocnik, nie posiadał żadnej dokumentacji związanej z działalnością gospodarczą, w tym rejestrów nabyć i dostaw, faktur dokumentujących nabycia towarów i usług, wyciągów z rachunków bankowych i kopii faktur sprzedaży. Nie miał wiedzy o samochodach wskazywanych na fakturach ani o usługach pośrednictwa, faktury przywoził mu pełnomocnik, on jedynie je podpisywał. Żadnego samochodu nie widział. Pełnomocnik zaś był jego kolegą, który zaproponował mu założenie firmy, za co miał obiecane wynagrodzenie. Na tej podstawie organy prawidłowo przyjęły, że firma M. stwarzała jedynie pozory działalności gospodarczej poprzez formalne zarejestrowanie i składanie deklaracji podatkowych VAT-7. Podmiot nie posiadał siedziby ani miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. Nie rozliczył podatku należnego wykazanego na wystawionych przez siebie fakturach. Sąd pierwszej instancji podał, że z materiału dowodowego, w tym zeznań samego skarżącego, jasno wynikało, że strona samodzielnie uczestniczyła w transakcjach związanych z zakupem pojazdów od niemieckiego kontrahenta. Rzeczywistym dostawcą samochodu i naczepy na rzecz skarżącego był podmiot niemiecki. Skarżący sam z własnych środków zapłacił całość ceny za te pojazdy podmiotowi niemieckiemu, co potwierdzają wystawione przez pomiot niemiecki rachunki nr [....] i nr [...] z 26.05.2015 r., na których są podpisy podmiotu niemieckiego (sprzedawca) i M. S. (klienta). Skarżący zeznał, że informacje o możliwości nabycia tych pojazdów uzyskał ze strony internetowej autoline.de. Dodatkowo twierdził, że w sprawie zakupu tych pojazdów kontaktował się telefonicznie i spotkał osobiście z G. M., któremu przekazał na poczet zakupu tych pojazdów kwotę około 80.000 zł (część w złotówkach i 3000 euro) i w związku z tym otrzymał faktury VAT. Niemniej Sąd podkreślił, że strona zeznała również, że nie zawierała pisemnej umowy na zakup tych pojazdów, po pojazdy pojechała sama ze swoim kierowcą, który przyprowadził je do kraju. Zeznała też, że G. M. nie wpłacił zaliczki za zestaw pojazdów podmiotowi niemieckiemu i już na miejscu ustalił telefonicznie, że w oparciu o przesłane przez G. M. pełnomocnictwo odbierze pojazdy i zapłaci za nie pełną wartość, rozliczenie zaś nastąpi po powrocie do kraju. Jego zeznania słusznie w ocenie Sądu pierwszej instancji zostały ocenione przez organy jako niespójne wewnętrznie i sprzeczne. W tych okolicznościach, zdaniem Sądu prawidłowo organy uznały, że skarżący samodzielnie dokonał nabycia, zapłaty oraz transportu pojazdów do kraju, co potwierdzają zarówno zeznania strony, jak i rachunki wystawione przez niemieckiego kontrahenta. Sąd pierwszej instancji podzielił również stanowisko organu, że skarżący przyjmując zakwestionowane faktury był świadomy, że podmiot ten nie był rzeczywistym dostawcą pojazdów. W ocenie Sądu skarżący weryfikując je tylko od strony formalnej, tj. w zakresie zapłaty i daty ich wystawienia należało uznać, że są to dokumenty nierzetelne, nie odzwierciedlające rzeczywistego przebiegu zdarzeń. Nie budzące żadnych zastrzeżeń jest ustalenie, że na dzień wystawienia kwestionowanych faktur, tj. 13.06.2015 r., pojazdy były już sprowadzone przez skarżącego do kraju. Zgodnie bowiem z zeznaniami skarżącego 100% ceny za pojazdy wpłacił 26.05.2015 r. niemieckiemu kontrahentowi. Tymczasem na fakturze nr [...] odnotowano: "wpłacono 0,00 zł, pozostało do zapłaty 104.550 zł", a na fakturze nr [...]: "wpłacono 55,350,00 zł, pozostało 0,00". Mając dodatkowo na uwadze twierdzenie skarżącego, że w związku z transakcją przekazał G. M. gotówką kwotę około 80.000 zł, Sąd stwierdził, że przyjmując sporne faktury skarżący miał świadomość, że bierze udział w transakcji będącej nadużyciem w dziedzinie VAT. Pozostałe okoliczności opisane przez organ, takie jak choćby różnica około 35.900 zł w wartości pojazdów wynikająca z rachunków wystawionych przez podmiot niemiecki, a wartością ze spornych faktur, stanowiąca kwotę jakoby prowizji należnej firmie M. potwierdzały, że przedstawione przez skarżącego zdarzenie nie miało miejsca i cała opisana sytuacja jest całkowicie nierynkowa. Świadczy to, że skarżący nie tylko nie dochował należytej staranności, ale wręcz świadomie godził się na dokumentowanie transakcji fakturami wystawionymi przez podmiot inny, aniżeli faktyczny dostawca towaru. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, organy podatkowe prawidłowo zastosowały do właściwie ustalonego stanu faktycznego art. 86 ust. 1 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania zobowiązania podatkowego. W okolicznościach sprawy, Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), skargę oddalił. 2. Skarga kasacyjna. 2.1. Skargę kasacyjną wywiódł skarżący, zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie: I. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 99 ust. 12, art. 86 ust. 1, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. w związku z art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące błędem polegającym na nieuwzględnieniu skargi, 2. art. 86 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. poprzez błędną wykładnię w związku z art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące błędem polegającym na nieuwzględnieniu skargi. II. Skarżący sformułował ponadto zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 3. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a. w związku z art. 240 § 1 pkt 4 w związku z art. 123 § 1 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd pierwszej instancji, w sytuacji gdy skarżący wykazał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie w całości, ponieważ w postępowaniu podatkowym wystąpiła kwalifikowana wada stanowiąca przesłankę jego wznowienia - skarżący bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu na skutek naruszenia przez organy podatkowe przepisów art. 178 § 1, art. 200 § 1, art. 122, art. 187 § 2 w związku z art. 123 § 1 O. p., 4. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 129, art. 123 § 1 i art. 178 O.p. w związku z art. 42 ust. 2 i art. 51 ust. 3 Konstytucji RP poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd pierwszej instancji, ponieważ skarżący wykazał, że postanowienia organów I i II instancji naruszają zasadę jawności postępowania podatkowego, zasadę zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu podatkowym, prawo wglądu do akt sprawy, konstytucyjne prawa podatnika do obrony oraz dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbiorów danych, 5. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 178 § 1 i art. 179 § 1, § 2 i § 3 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd pierwszej instancji, gdyż skarżący wykazał, iż organy podatkowe pierwszej i drugiej instancji bezzasadnie odmówiły umożliwienia stronie zapoznania się ze znajdującymi się w aktach sprawy dokumentami zawierającymi informacje niejawne, gdyż powyższe materiały mogą mieć istotne znaczenie dla wyniku sprawy, organy podatkowe nie odniosły się do konkretnych okoliczności sprawy mających świadczyć o zasadności odmowy wglądu w przedmiotowe dane, rozważania merytoryczne organów podatkowych są ogólnikowe, sprowadzają się do przywołania przepisów i ich teoretycznej analizy oderwanej od okoliczności sprawy, 6. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd pierwszej instancji, gdyż skarżący wykazał, że decyzja ostateczna DIAS w Olsztynie z 29.11.2019 r. została wydana przedwcześnie, ponieważ postępowanie podatkowe w niniejszej sprawie powinno być zawieszone na podstawie przepisu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. do czasu prawomocnego zakończenia postępowań sądowoadministracyjnych ze skargi na: a) postanowienie DIAS w Olsztynie z 18.03.2019 r. w przedmiocie odmowy wglądu do akt postępowania, b) postanowienie DIAS w Olsztynie z 13.08.2019r. w przedmiocie odmowy wglądu do akt postępowania, 7. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 120, art. 121, art. 122, art. 123 § 1, art. 124, art. 178 § 1, art. 187 § 1 i § 2, art. 188, art. 190 § 1 i § 2, art. 191, art. 192, art. 193 § 1 - § 8, art. 197 § 1, art. 198 § 1 i 2, art. 200 § 1, art. 210 § 1 pkt 5 i 6, art. 210 § 4, art. 233 § 1 pkt 1 O. p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, w sytuacji gdy skarżący wykazał, że organy podatkowe I i II instancji nieprawidłowo przeprowadziły postępowanie w przedmiotowej sprawie, w szczególności: - organ odwoławczy bezzasadnie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podczas gdy zarzuty i ich uzasadnienie zawarte w odwołaniu uzasadniały uchylenie decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania w sprawie (naruszenie przepisu art. 233 § 1 pkt 1 O.p.), - organy podatkowe nie podjęły wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (naruszenie przepisu art. 122 O.p.), - organy podatkowe nie zgromadziły całości materiałów dowodowych (naruszenie przez organy podatkowe przepisów art. 180 § 1, art. 181 i art. 187 § 1, art. 188, art. 229 w związku z art. 122 O.p.), - organy podatkowe dokonały błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, (naruszenie przez organy podatkowe przepisów art. 191, art. 192, art. 200 § 1 O.p. w związku z art. 122 O.p.), - organy podatkowe sformułowały nieprawidłowe rozstrzygnięcia i nieprawidłowo uzasadniły swoje decyzje (naruszenie przez organy podatkowe przepisów art. 210 § 1 pkt 5 i 6 w zw. z art. 210 § 4, art. 121 § 1 i art. 124 O.p., 8. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 2a O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, podczas gdy skarżący wykazał, iż niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa oraz okoliczności faktycznych zostały rozstrzygnięte przez DIAS w Olsztynie w decyzji ostatecznej z 29.11.2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2019 r. na niekorzyść skarżącego, 9. art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 122, art. 187 § 1 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym uzasadnieniu wyroku z 16.06.2021 r., w którym Sąd pierwszej instancji przedstawił stan faktyczny niezgodnie z rzeczywistością i dokonał błędnej jego oceny, 10. art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 99 ust. 12, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. poprzez niewłaściwe zastosowanie i sporządzenie nieprawidłowego uzasadnienia w którym Sąd pierwszej instancji błędnie odniósł się do zarzutów naruszenia prawa materialnego przez organy podatkowe obydwu instancji, tj. bezzasadnie uznał że nie zasługują one na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (wynagrodzenia doradcy podatkowego). 2.2. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ podatkowy wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. 3.1. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że na podstawie art. 183 § 1 P.p.s.a. z wyjątkiem wskazanych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przypadków nieważności postępowania sądowego, których nie stwierdzono, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawy wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, które wyznaczają zarzuty kasacyjne: sformułowane, przedstawione i uzasadnione zgodnie z wymogami i standardami wynikającymi z art. 174 P.p.s.a. i art. 176 P.p.s.a. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który nie bada całokształtu sprawy, ale ogranicza się do weryfikacji zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna strony stanowi w dużej mierze powtórzenie zarzutów i argumentacji przedstawionej w skardze do Sądu pierwszej instancji, do której w zaskarżonym wyroku Sąd ten prawidłowo się odniósł. 3.2. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a. w związku z art. 240 § 1 pkt 4 w związku z art. 123 § 1 O.p. W ramach uzasadnienia tego zarzutu strona w żaden sposób nie wykazała, że skarżący nie brał udziału w postępowaniu na skutek naruszenia przez organy podatkowe przepisów art. 178 § 1, art. 200 § 1, art. 122, art. 187 § 2 w związku z art. 123 § 1 O.p. 3.3. Chybione są również zarzuty naruszenia art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 129, art. 123 § 1 i art. 178 O.p. w związku z art. 42 ust. 2 i art. 51 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 178 § 1 i art. 179 § 1, § 2 i § 3 O.p. Nie można się bowiem zgodzić ze stroną skarżącą, że organy podatkowe pierwszej i drugiej instancji bezzasadnie odmówiły umożliwienia stronie zapoznania się ze znajdującymi się w aktach sprawy dokumentami zawierającymi informacje niejawne. W przedmiocie tym Sąd pierwszej instancji przedstawił wyczerpującą argumentację, którą uznać należy za w pełni zasadną. Kwestie odmowy prawa zapoznania się dokumentami wyłączonymi postanowieniami Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie zostały rozstrzygnięte prawomocnymi wyrokami sądowymi, w których postanowienia te uznano za odpowiadające prawu. 3.4. Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Również i w tym przypadku Sąd pierwszej instancji prawidłowo wykazał niezasadność tego zarzutu i argumentacji strony skarżącej, podnosząc że nie było podstaw zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowań sądowoadministracyjnych ze skarg na postanowienia w przedmiocie odmowy wglądu do akt postępowania, gdyż rozstrzygnięcia sądowe wydane w tym zakresie nie mają charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. 3.5. Nie ma podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 120, art. 121, art. 122, art. 123 § 1, art. 124, art. 178 § 1, art. 187 § 1 i § 2, art. 188, art. 190 § 1 i § 2, art. 191, art. 192, art. 193 § 1 - § 8, art. 197 § 1, art. 198 § 1 i 2, art. 200 § 1, art. 210 § 1 pkt 5 i 6, art. 210 § 4, art. 233 § 1 pkt 1 O.p. W ramach uzasadnienia tego zarzutu strona skarżąca w żaden sposób nie wykazała naruszenia ww. powołanych przepisów, a w szczególności art. 233 § 1 pkt 1 O.p., art. 122 O.p., art. 180 § 1, art. 181 i art. 187 § 1, art. 188, art. 229 w związku z art. 122 O.p., art. 191, art. 192, art. 200 § 1 O.p. w związku z art. 122 O.p. oraz art. 210 § 1 punkty 5 i 6 w zw. z art. 210 § 4, art. 121 § 1 i art. 124 O.p. W uzasadnieniu tego zarzutu strona w ogóle nie odniosła się do treści art. 233 § 1 pkt 1 O.p., wobec czego nie ma podstaw do uwzględnienia tego zarzutu. W przypadku naruszenia art. 187 § 1 O.p. strona upatruje jego naruszenia poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z uwagi na niepełny materiał dowodowy, gdyż organ bezzasadnie nie uwzględnił jej wniosków dowodowych. W przedmiocie tym również wypowiedział się Sąd pierwszej instancji, a w skardze kasacyjnej strona w ogóle nie odniosła się do jego argumentacji, a tym samym nie podważyła jej prawidłowości. W szczególności Sąd podniósł, że skarżący nie wskazał jakie dodatkowe okoliczności powinny zostać wyjaśnione za pomocą zeznań wskazanych świadków. Zasadnie zatem organ zgłoszone wnioski dowodowe oddalił. W skardze kasacyjnej również nie wskazano takich okoliczności, jak również ich wpływu na wynik sprawy po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 191 O.p. poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego strona uzasadnia nieprawidłowościami protokołu kontroli z dnia 11.06.2018 r., m.in. w zakresie transakcji Macieja Szpary z firmą Małkowski Trading Grzegorz Małkowski. Wskazuje w tym zakresie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej na uchybienia przepisom art. 290 O.p. i art. 284b O.p., lecz nie sformułowała zarzutu naruszenia ww. przepisów. Ponadto protokół kontroli stanowi jedynie jeden z dowodów składających się na zebrany w sprawie materiał dowodowy i nawet – czego strona jednak nie wykazała – jego ewentualne uchybienia powinny być oceniane w kontekście pozyskanych w postępowaniu podatkowym dowodów źródłowych i wpływu na wynik sprawy. Trafnie w tej sytuacji Sąd stwierdził, że całość materiału dowodowego w tej sprawie uznać należało za kompletną i wystarczającą do rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej rozliczenia przez organy podatkowe podatku od towarów i usług za czerwiec 2015 r., a stanowisko organów, które nie nosi znamion dowolności, zostało racjonalnie (logicznie) umotywowane. Zasadnie również Sąd podniósł, że w istocie stan faktyczny nie budzi większych rozbieżności między stronami (w tym co do przebiegu transakcji), a sporna pozostaje dokonana przez organ kwalifikacja zachowań podatnika. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 210 § 1 punkty 5 i 6 w zw. z art. 210 § 4, art. 121 § 1 i art. 124 O.p., skoro strona wywodzi jego trafność z wadliwości poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, a ustalenia te dokonane zostały w sposób prawidłowy. 3.6. Bezpodstawny jest zarzut niezastosowania w sprawie art. 2a O.p. Przepis ten, stanowiący że niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika, odnosi się bowiem do wątpliwości interpretacyjnych dotyczących przepisów prawa, a nie wątpliwości dotyczących stanu faktycznego, które akcentuje strona w ramach tego zarzutu. Na tle mającego zastosowanie w tej sprawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. nie zachodzą jednak żadne wątpliwości w zakresie jego wykładni, a na zasadność jego zastosowania decydujący wpływ mają poczynione w sprawie ustalenia faktyczne, które w tej sprawie zostały przez organy podatkowe ustalone w pełni prawidłowo. 3.7. Chybiony jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 122, art. 187 § 1 O.p., gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku w pełni spełnia ustawowe wymogi normy art. 141 § 4 P.p.s.a. Zostało ono sporządzone w sposób staranny oraz przedstawia merytoryczne i racjonalne motywy podjętego rozstrzygnięcia, choć zgoła odmiennego niż oczekiwane przez stronę, zwłaszcza w zakresie stwierdzenia prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych przez organy podatkowe. Sąd trafnie uznał w tej sprawie, że materiał dowodowy sprawy pozwala na jednoznaczne stwierdzenie prawidłowości ustalonego w sprawie stanu faktycznego, z którego wynika, że skarżący nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego ze spornych faktur, gdyż nie odzwierciedlają one rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, bowiem ich wystawca, tj. M. nie prowadził rzeczywistej działalności gospodarczej i nie zrealizował dostaw opisanych na tych fakturach, a skarżący samodzielnie uczestniczył w transakcjach związanych z zakupem ww. pojazdów od podmiotu niemieckiego, co oznacza, że miał pełną świadomość, że wystawca faktur nie jest w rzeczywistości podmiotem, który dokonywał transakcji wewnątrzwspólnotowego nabycia tych pojazdów. 3.8. Wobec niepodważenia w sposób skuteczny ustaleń faktycznych, które były podstawą kwestionowanej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie, nie można uznać, że decyzja ta naruszała zarzucane w skardze kasacyjnej przepisy prawa materialnego, tj. art. 99 ust. 12, art. 86 ust. 1, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. w związku z art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., zwłaszcza, że w żaden sposób nie wskazano w czym skarżący upatruje naruszenia ww. przepisów. 3.9. Mając na uwadze powyższe należy uznać, że podniesione przez skarżącego podstawy kasacyjne, zarówno w odniesieniu do zarzucanych naruszeń prawa procesowego oraz materialnego okazały się nieusprawiedliwione, a w konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 i § 3 P.p.s.a. Danuta Oleś Janusz Zubrzycki Dominik Mączyński Sędzia NSA Sędzia NSA Sędzia WSA (del.)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI