I FSK 2151/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-05-21
NSApodatkoweŚredniansa
VATodliczenie podatku naliczonegoprojekt badawczyinnowacjesprzedaż złomunierzetelna fakturaskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą prawa do odliczenia VAT naliczonego w związku z projektem badawczym, który ostatecznie nie został wdrożony i został sprzedany jako złom.

Sprawa dotyczyła prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego przez skarżącą w związku z realizacją projektu badawczego. Sąd pierwszej instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny uznały, że skarżącej nie przysługuje prawo do odliczenia, ponieważ projekt nie służył działalności opodatkowanej, a jego realizacja zakończyła się sprzedażą linii technologicznej jako złomu. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za niezasadne.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W. K. od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług. Sprawa dotyczyła prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z realizacją projektu badawczego „Opracowanie nowej technologii produkcji etanolu przemysłowego, drożdży i skroplonego C02”. Organy podatkowe i sąd pierwszej instancji uznały, że skarżącej nie przysługuje prawo do odliczenia VAT naliczonego, ponieważ nabyte towary i usługi nie zostały i nie zostaną wykorzystane do prowadzenia działalności opodatkowanej. Projekt nie został wdrożony, a skarżąca wyzbyła się linii technologicznej, sprzedając ją jako złom. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego za niezasadne. Sąd podkreślił, że brak jest związku między poniesionymi wydatkami a sprzedażą opodatkowaną, a także zakwestionował rzetelność faktury dokumentującej sprzedaż linii technologicznej jako złomu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ nabyte towary i usługi nie służyły ani nie miały służyć w przyszłości czynnościom opodatkowanym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak jest związku między wydatkami poniesionymi na projekt a sprzedażą opodatkowaną. Sprzedaż linii technologicznej jako złomu za kwotę znacznie niższą niż poniesione nakłady, a także brak działań zmierzających do legalizacji produkcji etanolu, świadczą o braku zamiaru realizacji projektu w celu wykorzystania go na rynku opodatkowanym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Prawo do obniżenia podatku VAT należnego o podatek VAT naliczony przysługuje wyłącznie w zakresie, w jakim towary lub usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Nie przysługuje, gdy związek z czynnością opodatkowaną ma charakter wyłącznie ekonomiczny lub funkcjonalny, a nie realny, lub gdy projekt nie został wdrożony i został sprzedany jako złom.

u.p.t.u. art. 108 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Zastosowanie przepisu uzasadnione w przypadku wystawienia nierzetelnej faktury, która nie dokumentuje rzeczywistej transakcji, a istnieje ryzyko uszczuplenia należności Skarbu Państwa.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 123 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 190 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 190 § § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak związku między poniesionymi wydatkami na projekt a sprzedażą opodatkowaną. Projekt nie został faktycznie wdrożony i został sprzedany jako złom. Faktura dokumentująca sprzedaż linii technologicznej jako złomu jest nierzetelna. Brak obowiązku podawania personaliów świadków w zawiadomieniach o przesłuchaniu.

Odrzucone argumenty

Prawo do odliczenia VAT naliczonego w związku z realizacją projektu badawczego. Naruszenie przepisów postępowania poprzez brak podania personaliów świadków w zawiadomieniach. Nierzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego przez organy.

Godne uwagi sformułowania

całokształt materiału dowodowego przeczy, aby działania skarżącej wymiernie służyły wytworzeniu pełnowartościowej, nowatorskiej i profesjonalnej linii technologicznej. nie budziło wątpliwości, że w niniejszej sprawie nabyte towary i usługi nie zostały i nie zostaną wykorzystane do prowadzenia działalności opodatkowanej skarżącej. skarżąca 'wyzbyła' się linii technologicznej po wielu miesiącach od wystawienia tej faktury, jednakże ewentualny nabywca nie jest znany. nie ma w art. 190 O.p. prawnego obowiązku zamieszczania w kierowanych do stron postępowania zawiadomieniach o przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadków danych personalnych tych świadków.

Skład orzekający

Artur Mudrecki

przewodniczący

Bartosz Wojciechowski

członek

Janusz Zubrzycki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 86 ust. 1 u.p.t.u. w kontekście projektów badawczych, które nie zostały wdrożone i zostały sprzedane jako złom. Potwierdzenie zasad stosowania art. 108 ust. 1 u.p.t.u. w przypadku nierzetelnych faktur."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie projekt badawczy zakończył się sprzedażą jako złom. Interpretacja przepisów proceduralnych dotyczących zawiadomień o przesłuchaniu świadków jest utrwalona.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie związku między poniesionymi wydatkami a przyszłą sprzedażą opodatkowaną, nawet w przypadku projektów badawczych. Pokazuje też konsekwencje sprzedaży majątku jako złomu w trakcie realizacji projektu.

Projekt badawczy za miliony sprzedany jako złom – czy można odliczyć VAT?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 2151/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-05-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Mudrecki /przewodniczący/
Bartosz Wojciechowski
Janusz Zubrzycki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Bd 34/21 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2021-03-16
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (sprawozdawca), Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, Protokolant Katarzyna Wojnarska, po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 16 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 34/21 w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 30 listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od grudnia 2014 r. do maja 2019 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od W. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy kwotę 10.800 (słownie: dziesięć tysięcy osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.
1.1. Zaskarżonym wyrokiem z 16 marca 2021 r. (sygn. akt I SA/Bd 34/21), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (dalej: WSA, Sąd pierwszej instancji), oddalił skargę W. K. (dalej: strona, skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy (dalej: DIAS, organ drugiej instancji) z 30 listopada 2020 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od grudnia 2014 r. do maja 2019 r. (opisany wyrok i powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń CBOSA).
1.2. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że zaskarżoną decyzją z 30 listopada 2020 r. DIAS w Bydgoszczy utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. (dalej: NUS, organ pierwszej instancji) z 26 sierpnia 2020 r. określającą skarżącej wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od grudnia 2014 r. do maja 2019 r.; kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za styczeń 2015 r., grudzień 2018 r. oraz styczeń, luty, kwiecień, maj 2019 r.; kwotę do zwrotu na rachunek podatnika za lipiec, wrzesień, listopad 2015 r. a także wysokość zobowiązania podatkowego wynikającego z art. 108 ust. 1 u.p.t.u. – związanego z wystawieniem przez firmę A. faktury VAT o nr [...] z 30 listopada 2015 r.
Organ pierwszej instancji stwierdził, że skarżącej nie przysługuje prawo do odliczenia - w kontrolowanym okresie - podatku naliczonego z tytułu realizacji projektu pod nazwą "Opracowanie nowej technologii produkcji etanolu przemysłowego, drożdży i skroplonego C02".
Organ drugiej instancji z kolei wyjaśnił, że skarżąca zawarła wraz z O. F. pod firmą AD. z siedzibą w I., z [...] reprezentowaną przez W. sp. z o.o. z siedzibą w P., umowę na dofinansowanie w ramach działania 1.4 "[...]".
W ocenie organu drugiej instancji, całokształt materiału dowodowego przeczy, aby działania skarżącej wymiernie służyły wytworzeniu pełnowartościowej, nowatorskiej i profesjonalnej linii technologicznej. W związku z tak ustalonym stanem faktycznym, zdaniem organu odwoławczego, skarżącej nie przysługiwało na podstawie art. 86 ust. 1 u.p.t.u. prawo do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony z faktur VAT dokumentujących nabycie towarów i usług związanych z realizacją projektu pod nazwą "[...] Z kolei do wystawionej przez skarżącą 30 listopada 2015 r. faktury Nr [...]– ocenionej jako nierzetelna – organ za zasadne uznał zastosowanie art. 108 ust. 1 u.p.t.u.
1.3. Sąd pierwszej instancji ocenił, że skarga strony nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd przyznał rację organowi, że w przedmiotowej sprawie nie ma możliwości, aby projekt mógł służyć w przyszłości do sprzedaży opodatkowanej, bowiem nastąpiło wyzbycie się linii technologicznej. Jeżeli natomiast projekt był początkowo akceptowany choćby na etapie zawarcia umowy w 2013 r. przez [...] dla celów dofinansowania, to nie oznacza, że przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku z nabyciem towarów i usług dotyczących ww. przedsięwzięcia, za okres objęty decyzją. W tym kontekście trafny jest wywód organu w zaskarżonej decyzji co do wykładni art. 86 ust. 1 u.p.t.u. z adekwatnym odwołaniem się do orzecznictwie TSUE.
Zdaniem Sądu, nie budziło wątpliwości, że w niniejszej sprawie nabyte towary i usługi nie zostały i nie zostaną wykorzystane do prowadzenia działalności opodatkowanej skarżącej. Skarżąca nie dokonywała dostaw towarów i usług pozostających w związku z realizacją projektu, nie sprzedała licencji, patentów związanych z powstaniem nowej technologii, nie wdrożyła wyników badań naukowych we własnej działalności gospodarczej, nie dokonała ich sprzedaży, nie rozpowszechniała ich, nie zbyła na rzecz innego podmiotu. Wyzbyła się linii technologicznej, a zatem nie ma też możliwości korzystania z niej w przyszłości.
Nie bez znaczenia dla sprawy jest okoliczność, że skarżąca nie posiadała i nie ubiegała się o wydanie koncesji na produkcję alkoholu, mimo że planowała uzyskiwać efekty produkcji 210 tys.1/miesiąc etanolu. Nie dokonała żadnych działań zmierzających do legalizacji przedsięwzięcia, mimo że wytwarzanie etanolu podlega szczególnym rygorom nadzoru państwa. Zamierzając bowiem być wytwórcą alkoholu etylowego obowiązana była uregulować swój status jako podatnika podatku akcyzowego, na co zasadnie zwraca uwagę organ. W piśmie procesowym z 19 lutego 2021 r. skarżąca podniosła, że "projekt badawczy, realizowany przez skarżącą składał się z 2 (dwóch) etapów. Obowiązki związane z podatkiem akcyzowym dotyczyły etapu drugiego, którego skarżąca jeszcze nie rozpoczęła".
W odniesieniu do powyższego Sąd zauważył, że o interpretację przepisów dotyczących podatku akcyzowego skarżąca wystąpiła dopiero w lipcu 2015 r., a odpowiedź otrzymała 19 października 2015 r., czyli po dokonaniu głównych nakładów inwestycyjnych i zrealizowaniu najwyższych zwrotów. Przy czym interpretacje te były dla skarżącej negatywne, gdyż obligowały do realizacji przedsięwzięcia, którego efektem jest wytwarzanie etanolu będącego wyrobem akcyzowym wyłącznie w składzie podatkowym. Termin zapytania zatem także świadczy o braku zamiaru realizacji projektu w celu wykorzystania go na rynku. Rację ma organ, że takie zachowanie skarżącej wskazuje na świadome działania w realizacji przedsięwzięcia, które nie miało służyć sprzedaży towarów lub usług. Swoim działaniem skarżąca doprowadziła do sytuacji, w której do wdrożenia projektu faktycznie nie miało dojść i nie doszło. Tej oceny zachowania skarżącej nie zmienia okoliczność podnoszona w skardze, że projekt składał się z dwóch etapów. Odnosząc się do tego Sąd zauważył, że organy wykazały, iż od początku nie były podejmowane działania w celu jego faktycznego wdrożenia. Jeżeli skarżąca rzeczywiście zmierzałaby do zrealizowania projektu w ramach dwóch etapów, to np. nabytych urządzeń nie pozostawiałaby poza budynkami gorzelni, bez zabezpieczenia, "pod gołym niebem", z narażeniem na utratę, uszkodzenie, co potwierdzają protokoły z oględzin i fotografie. Wskazuje to, że z założenia już nie miały one służyć wdrożeniu projektu. Niewątpliwie sytuacja jaka wystąpiła była wynikiem działań skarżącej, a nie z przyczyn poza jej kontrolą. Trudno w takim postępowaniu doszukiwać się dobrych intencji podmiotu mającego zamiar realnie zrealizować projekt i to bez względu na to czy miałby on mieć charakter innowacyjny czy nie. Zdaniem Sądu, jeżeli nawet założeniem jest zrealizowanie innowacyjnego projektu, ale na skutek różnych działań zrealizowany jest projekt, który nie ma takiego charakteru, a mimo to służy sprzedaży opodatkowanej, to nie ma podstaw do kwestionowania odliczenia podatku naliczonego od towarów i usług wykorzystywanych do wykonania tego projektu (niemającego charakteru innowacyjnego). Z taką sytuacją jednak nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Sąd wyjaśnił też, że trudno też przyznać rację skarżącej, że tzw. "upadek projektu" jest wynikiem decyzji podmiotu finansującego, skoro na jego żądanie nastąpiła likwidacja linii technologicznej. Okoliczność, ze [...] wypowiedziała z dniem 6 czerwca 2016 r. ze skutkiem natychmiastowym umowę o dofinansowanie na skutek niewywiązywania się przez beneficjenta programu pomocowego z przyjętych obowiązków, koreluje z ustaleniami dokonanymi przez organ podatkowy co do braku realizacji projektu przez skarżącą i z przyczyn od niej zależnych. Kwestionowanie podatku naliczonego nie jest determinowane tym, czy orzeczono o zwrocie dofinansowania i czy dokonano jego zwrotu. W przedmiotowej sprawie ustalenia wynikają z tego, że nie istnieje związek między nakładami na wybudowanie projektu linii technologicznej a efektami w zakresie sprzedaży opodatkowanej, co miało miejsce na skutek działań leżących po stronie podatnika, zależnych od niego, a nie jak zdaje się sugerować skarga zależnych od podmiotu dotującego, w okolicznościach rzekomego braku wpływu skarżącej na zaistniały stan rzeczy.
Skarżąca powoływała się na sprzedaż elementów linii technologicznej na złom według faktury z 30 listopada 2015 r. Nr [...] jednak nie dostrzega, że jeszcze w listopadzie 2015 r. miała trwać budowa tej linii technologicznej i nakłady były finansowane ze środków publicznych. Jednocześnie w tym samym miesiącu wystawiła fakturę sprzedaży dla K. wskazując jako przedmiot sprzedaży elementy stalowe – linia technologiczna i elementy plastikowe - linia technologiczna. Nie budzi wątpliwości, że z faktury wynika, iż linia technologiczna miała "trafić" na złom. Jeżeli skarżąca zamierzała faktycznie zrealizować projekt, który służyłby działalności gospodarczej, to w tym samym czasie nie wystawiałaby faktury jej sprzedaży jako złomu. Co więcej nakłady poczynione przez skarżącą wyniosły 3 104 272,29 zł netto, VAT – 676 264,52 zł, natomiast sprzedaż miała miejsce jako złomu za kwotę ok. 49 003,20 zł brutto (zapłata miała być dokonana gotówką). Są to kwoty nieporównywalne, w związku z tym trudno doszukiwać się w tym racjonalnych działań skarżącej, a zaistniały stan rzeczy jako rzekomo wynikający z działań podmiotu dotującego. W konsekwencji nie można zgodzić się z twierdzeniem, że niezrealizowanie projektu było usprawiedliwione zdarzeniami niezależnymi od skarżącej, na które nie miała ona wpływu. W listopadzie 2015 r. skarżąca zatem prowadziła realizację przedsięwzięcia w tym za środki unijne, o wartości ponad 3 mln zł. Jednocześnie na koniec tego samego miesiąca miałaby dokonać jego sprzedaży jako złomu za kwotę wielokrotnie niższą. Trudno zatem uznać, że działania te były poza kontrolą skarżącej, na które ona nie miała wpływu.
W niniejszej sprawie organy bezsprzecznie wykazały, że faktura VAT mająca potwierdzać sprzedaż złomu, nie dokumentuje rzeczywistej transakcji pomiędzy wskazanymi w niej stronami. Skarżąca "wyzbyła" się linii technologicznej po wielu miesiącach od wystawienia tej faktury, jednakże ewentualny nabywca nie jest znany. Wobec takich ustaleń, organy trafnie stwierdziły, że istnieją uzasadnione przesłanki do określenia skarżącej podatku do zapłaty na podstawie art. 108 § 1 u.p.t.u. W realiach rozpatrywanej sprawy mamy do czynienia z wystawianiem nierzetelnej faktury. Nie zostało przy tym wyeliminowane ryzyko uszczuplenia należności Skarbu Państwa, z uwagi na możliwość odliczenia podatku naliczonego wykazanego w wystawionej przez skarżącą faktury VAT.
Mając na względzie powyższe – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325; dalej: P.p.s.a.), Sąd orzekł o oddaleniu skargi jak nieuzasadnionej.
2. Skarga kasacyjna.
2.1. Działający w imieniu skarżącej pełnomocnik wniósł skargę kasacyjną od wyżej opisanego wyroku Sądu pierwszej instancji. Wyrok ten zaskarżył w całości i sformułował zarzuty naruszenia następujących przepisów:
a) prawa materialnego, tj. art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2018 r., poz. 2174 ze zm.) poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na uznaniu, jakoby podatnikowi podatku od towarów i usług przysługiwało prawo do obniżenia podatku VAT należnego o podatek VAT naliczony wyłącznie w zakresie w jakim nabywane towary lub usługi wykorzystywane są do wykonywania czynności opodatkowanych, podczas gdy prawidłowa interpretacja powyższej normy prawnej nakazuje przyjąć, że na podstawie art. 86 ust. 1 u.p.t.u. normatywnego odliczenie podatku VAT naliczonego od podatku VAT należnego jest możliwe również wówczas, gdy nabywane przez beneficjenta towary lub usługi będą służyły lub mogą służyć dopiero w przyszłości czynnościom opodatkowanym, a co za tym idzie powyższe odliczenie przysługuje także w przypadku, gdy związek towaru lub usługi z czynnością opodatkowaną ma charakter wyłącznie ekonomiczny, funkcjonalny, a nie koniecznie realny,
b) prawa procesowego, tj. art. 190 § 1 w związku z art. 123 § 1 i art. 190 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r. poz. 1325; dalej: u.p.t.u.), mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na oddaleniu skargi pomimo tego, że w toku postępowania kontrolnego zawiadamiano stronę wyłącznie o terminach i miejscu przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków bez podawania danych personalnych osób przesłuchiwanych, co w sposób niebudzących wątpliwości uniemożliwiało stronie rzetelne przygotowanie się do przeprowadzanych czynności, a co za tym idzie działanie takie naruszało zasadę zaufania podatników do organów podatkowych oraz zasadę sprawiedliwości proceduralnej,
c) prawa procesowego, tj. art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób rzetelny i zgodny z zasadami prawidłowego rozumowania, co w konsekwencji skutkowało niewyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, jak również doprowadziło sąd administracyjny w ślad za ustaleniami postępowania kontrolnego oraz podatkowego do wyciągnięcia błędnych wniosków, jakoby brak było uzasadnionych podstaw do odliczenia przez skarżącą podatku naliczonego od podatku należnego, obejmujących czynności opodatkowane szczegółowo opisane w części motywacyjnej zaskarżonego wyroku, jak również aby przyczyny, które doprowadziły do upadku projektu realizowanego przez stronę leżały wyłącznie po stronie podatnika oraz aby projekt realizowany przez skarżącą, który zatwierdzony został uprzednio przez [...], reprezentowaną przez W. spółka z o.o. z siedzibą w P., którego realizacja była wielokrotnie kontrolowana przez uprawnione podmioty, był - jak to podniesiono w części motywacyjnej organów podatkowych - "projektem rzekomym" (sic!) (tak s. 60 decyzji organu pierwszej instancji), a także aby faktura wystawiona przez stronę o numerze [...] z 30 listopada 2015 r. była tzw. fakturą "pustą", co implikowało bezzasadne zastosowanie rozwiązania normatywnego, o którym mowa w art. 108 ust. 1 u.p.t.u.
Na zasadzie art. 185 § 1 P.p.s.a. skarżąca wniosła o uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Na podstawie art. 176 § 2 P.p.s.a. wniosła o rozpoznanie wniesionej skargi kasacyjnej na rozprawie.
2.2. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy w odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżącej wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
3.1. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej i rozpoznaje sprawę w granicach tej skargi, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach w niej przedstawionych.
3.2. Zarzucając naruszenie przepisów postępowania, skarga kasacyjna powinna wskazać przepis prawa procesowego (regulujące postępowanie sądowoadministracyjne) i dowodzić, że naruszenie tych przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tzn., że gdyby wojewódzki sąd administracyjny, kontrolując zaskarżony akt administracyjny pod względem zgodności z prawem, nie dopuścił się wskazanego naruszenia prawa, to wyrok - co do istoty - byłby odmienny od skarżonego. Zarzucając naruszenie przepisów postępowania, ze względu na wskazane wyżej kompetencje sądów administracyjnych, należy powiązać naruszenie przepisów postępowania przed organami administracji z odpowiednimi przepisami regulującymi postępowanie przed sądem administracyjnym (wyrok NSA z dnia 12 lipca 2007 r., sygn. akt I FSK 878/06).
3.3. Wskazane w skardze kasacyjnej przepisy art. 190 § 1 w związku z art. 123 § 1 i art. 190 § 2 O.p. oraz art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. są przepisami prawa procesowego regulującymi postępowanie przed organami administracyjnymi (podatkowymi) i jako niemające zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nie mogły być przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skarżonym wyrokiem naruszone. W skardze kasacyjnej w żaden sposób nie powiązano tych naruszeń prawa z procedurą sądowoadministracyjną, co już z tego względu czyni te zarzuty skargi kasacyjnej niezasadnymi.
3.4. Ponadto sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty stanowią de facto powtórzenie zarzutów podniesionych w skardze do Sądu pierwszej instancji, do których Sąd ten prawidłowo się odniósł, a jak wskazano powyżej strona nie zakwestionowała tej oceny prawidłowo sformułowanymi zarzutami kasacyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny nie dokonuje powtórnej oceny zarzutów skargi powtórzonych w ramach skargi kasacyjnej, a weryfikuje prawidłowość dokonania oceny tych zarzut przez Sąd pierwszej instancji.
3.5. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 190 § 1 w związku z art. 123 § 1 i art. 190 § 2 O.p., gdyż Sąd pierwszej instancji w pełni zasadnie stwierdził, że art. 190 O.p. nie daje podstaw do nałożenia na organ podatkowy obowiązku podania w zawiadomieniu o planowanym przesłuchaniu świadka jego personaliów. Jak bowiem stwierdził NSA w wyrokach z 5 stycznia 2017 r. sygn. akt II FSK 3676/14 i z 28 września 2012 r. sygn. akt II FSK 391/11, nie ma w art. 190 O.p. prawnego obowiązku zamieszczania w kierowanych do stron postępowania zawiadomieniach o przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadków danych personalnych tych świadków. Brak tych danych w zawiadomieniu nie może więc świadczyć o ograniczeniu prawa skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu i nie może naruszać art. 123 § 1 O.p. Ponadto strona nie wskazała jaki wpływ na wynik sprawy może mieć brak takich danych w zawiadomieniu o przesłuchaniu świadka.
3.6. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób rzetelny i zgodny z zasadami prawidłowego rozumowania, co w konsekwencji skutkowało niewyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Formułując ten zarzut strona nie przytoczyła żadnych konkretnych argumentów, które wskazywałyby na naruszenie art. 122, art. 187 § 1 O.p., a skupiła się na wadliwej jej zdaniem ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Podniesiona jednak w tym zakresie argumentacja ma jedynie charakter polemiczny w stosunku do stanowiska organu podatkowego zaakceptowanego przez Sąd pierwszej instancji, który szczegółowo odniósł się do poglądów strony zaprezentowanych w skardze stwierdzając, że ocena materiału dowodowego w sprawie dokonana przez organ odwoławczy nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 191 O.p. Bezpodstawne jest przy tym skupienie się strony na argumentacji co do realizacji projektu pod nazwą "[...]", podczas gdy spór w tej sprawie dotyczy tego, czy organy prawidłowo (zgodnie z art. 86 ust. 1 u.p.t.u.) pozbawiły skarżącą prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT dokumentujących nabycie towarów i usług związanych z realizacją tego projektu. Organy zajęły w tym zakresie stanowisko, że stronie nie przysługuje to prawo z uwagi na to, że poniesione na ten projekt wydatki nie służyły i nie miały służyć sprzedaży opodatkowanej VAT realizowanej przez skarżącą, a strona w żadnym zakresie nie podważyła argumentacji organu odwoławczego w tym zakresie. Tym samym brak także podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 86 ust. 1 u.p.t.u. skoro skutecznie nie zakwestionowano ustalenia organu odwoławczego, że sporne wydatki nie były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych przez skarżącą (nie służyły tej sprzedaży).
3.7. Odnośnie natomiast prawidłowości zastosowania art. 108 ust. 1 u.p.t.u., z uwagi na uznanie przez organy, że faktura ta nie odzwierciedla faktycznej sprzedaży, wskazać należy, że strona również nie przedstawiła żadnej rzeczowej argumentacji podważającej ww. stanowisko, odnoszącej się do zabranego w sprawie materiału dowodowego, który nie został – jej zdaniem - prawidłowo uwzględniony w tym zakresie.
3.8. W świetle powyższego z uwagi na niezasadność sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów, skargę tę oddalono na podstawie art. 184 P.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.
Janusz Zubrzycki Artur Mudrecki Bartosz Wojciechowski
Sędzia NSA Sędzia NSA Sędzia NSA

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI