I FSK 213/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki P. sp. z o.o. od wyroku WSA w Gdańsku, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiającą prawa do odliczenia podatku VAT. Sprawa dotyczyła rozliczeń za okres od IV kwartału 2013 r. do I kwartału 2015 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo spółki do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez M. sp. z o.o., A. sp. z o.o. oraz S. S., uznając, że faktury te nie dokumentowały rzeczywistych transakcji, a spółka świadomie uczestniczyła w oszustwie podatkowym typu 'karuzela'. WSA w Gdańsku podzielił te ustalenia. Spółka w skardze kasacyjnej zarzucała m.in. naruszenie przepisów postępowania poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego oraz naruszenie prawa materialnego. NSA, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i ustalenia z zagranicznych administracji podatkowych, stwierdził, że podmioty wystawiające faktury na rzecz spółki nie prowadziły rzeczywistej działalności gospodarczej, a spółka miała świadomość uczestnictwa w procederze mającym na celu oszustwo podatkowe. Sąd odrzucił argumenty spółki o dochowaniu należytej staranności kupieckiej i braku wiedzy o nieprawidłowościach, wskazując na powiązania osobowe, sztuczne wydłużanie łańcucha dostaw oraz brak weryfikacji kontrahentów. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska NSA w sprawach dotyczących oszustw podatkowych typu 'karuzela', świadomego udziału podatnika w takich oszustwach oraz konsekwencji braku należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale jego zasady są szeroko stosowane w podobnych sprawach VAT.
Zagadnienia prawne (3)
Czy spółka miała prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez podmioty, które nie prowadziły rzeczywistej działalności gospodarczej i uczestniczyły w oszustwie podatkowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spółce nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ świadomie uczestniczyła w oszustwie podatkowym typu 'karuzela'.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spółka miała świadomość udziału w oszustwie podatkowym, co potwierdzają powiązania z innymi podmiotami, sztuczne wydłużanie łańcucha dostaw i brak należytej staranności w weryfikacji kontrahentów. Faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji.
Czy naruszenie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji (np. art. 141 § 4 P.p.s.a.) mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie były zasadne, a uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA zawierało wszystkie wymagane elementy, a brak odniesienia się do niektórych zarzutów skargi nie stanowi samoistnej podstawy kasacyjnej, jeśli nie uniemożliwia kontroli instancyjnej.
Czy prawo do obrony podatnika zostało naruszone poprzez wykorzystanie dowodów z innych postępowań bez zapewnienia pełnego dostępu do akt?
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do obrony nie zostało naruszone, ponieważ dowody z innych postępowań zostały włączone do akt sprawy w formie kopii, a spółka miała możliwość zapoznania się z nimi i aktywnie z niej korzystała.
Uzasadnienie
NSA odwołał się do orzecznictwa TSUE, wskazując, że polskie prawo procesowe nie nakłada obowiązku włączania wszystkich dowodów z innych postępowań, a spółka miała dostęp do istotnych dokumentów, co nie naruszyło jej prawa do obrony.
Przepisy (7)
Główne
ustawa o VAT art. 88 § 3a pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Faktury dokumentujące czynności podjęte w celu realizacji oszustwa podatkowego, gdy odbiorca był świadomy tego charakteru lub mógł go przewidzieć, nie stanowią podstawy do odliczenia podatku naliczonego.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi formalne uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa faktyczna orzekania sądu administracyjnego.
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu podatkowego do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
O.p. art. 123 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu podatkowego do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka świadomie uczestniczyła w oszustwie podatkowym typu 'karuzela'. • Faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji. • Spółka nie dochowała należytej staranności w weryfikacji kontrahentów. • Powiązania osobowe i sztuczne wydłużanie łańcucha dostaw świadczą o udziale w oszustwie.
Odrzucone argumenty
Dochowanie należytej staranności kupieckiej. • Brak wiedzy o nieprawidłowościach w transakcjach. • Naruszenie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji. • Naruszenie prawa do obrony poprzez wykorzystanie dowodów z innych postępowań.
Godne uwagi sformułowania
świadome uczestnictwo w oszustwie podatkowym • nierzetelne faktury • należyta staranność kupiecka • karuzela podatkowa • brak rzeczywistej działalności gospodarczej
Skład orzekający
Sylwester Golec
przewodniczący-sprawozdawca
Roman Wiatrowski
członek
Hieronim Sęk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w sprawach dotyczących oszustw podatkowych typu 'karuzela', świadomego udziału podatnika w takich oszustwach oraz konsekwencji braku należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale jego zasady są szeroko stosowane w podobnych sprawach VAT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu oszustw podatkowych VAT i pokazuje, jak sądy oceniają świadomy udział podatników w takich procederach, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej i biznesowej.
“VAT: Jak świadomy udział w karuzeli podatkowej pozbawia prawa do odliczenia – wyrok NSA”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.