I FSK 2122/24

I FSK 2122/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maja Chodacka
Małgorzata Niezgódka - Medek /sprawozdawca/
Ryszard Pęk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Op 577/24 - Wyrok WSA w Opolu z 2024-09-06
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 145 par. 2, art. 249  par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Ryszard Pęk, Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek (sprawozdawca), Maja Chodacka, Sędzia WSA del., po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 6 września 2024 r. sygn. akt I SA/Op 577/24 w sprawie ze skargi R. L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 8 maja 2024 r., nr 1601-IOV-2.613.3.2024 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2012 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od R. L. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 6 września 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w sprawie o sygn. akt I SA/Op 577/24, oddalił skargę R. L., powoływanego dalej jako "skarżący", na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 8 maja 2024 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące do stycznia do grudnia 2012 r. (wyrok ten oraz orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są w internetowej bazie orzeczeń: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata, wniósł skargę kasacyjną zaskarżając ww. wyrok w całości oraz domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym oraz zasądzenia kosztów postępowania.
W skardze kasacyjnej skarżący podniósł, na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", następujące zarzuty naruszenia przepisów postępowania:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "O.p." w zw. z art. 249 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez uznanie decyzji organów podatkowych obu instancji za prawidłowe i zaakceptowanie błędnego przekonania organów, iż w sprawie zaistniały negatywne przesłanki określone w dyspozycji art. 249 §1 pkt 1 O.p. obligujące organy podatkowe do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wywołanej wnioskiem skarżącego i w konsekwencji uznanie przez sąd pierwszej instancji, że zasadnym jest wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej wobec wniesienia żądania w tym przedmiocie przez skarżącego po upływie 5 lat od doręczenia decyzji, wobec błędnego przyjęcia, że decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Opolu z dnia 16 listopada 2015 r. została skutecznie doręczona stronie reprezentowanej przez pełnomocnika, podczas gdy decyzja ta nie została skutecznie doręczona, wobec faktu, iż strona miała ustanowionego pełnomocnika, któremu decyzja nie została prawidłowo doręczona, a więc nie można przyjąć, że żądanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej zostało złożone po upływie pięciu lat od doręczenia decyzji, bowiem decyzja z dnia 16 listopada 2015 r. nigdy nie została doręczona, a więc termin, o którym mowa w treści przepisu art. 249 § 1 pkt 1 O.p. nigdy nie zaczął biec,
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 2 O.p. w zw. z art. 249 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez zaakceptowanie stanowiska organów podatkowych, iż decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Opolu z dnia 16 listopada 2015 r. została skutecznie doręczona stronie, wobec doręczenia jej dorosłemu domownikowi pełnomocnika, podczas gdy zastosowanie zastępczego doręczenia w niniejszej sprawie jest nieuprawnione, a doręczenie pisma osobie niebędącej pełnomocnikiem strony postępowania nie może być uznane za doręczenie zgodne z art. 145 § 2 O.p., wobec niedopuszczalności interpretacji tego przepisu, która miałaby pozwalać na uznanie, że prawidłowym jest doręczenie pisma dorosłemu członkowi rodziny ustanowionego w sprawie pełnomocnika, w konsekwencji czego decyzja z dnia 16 listopada 2015 r. doręczona osobie niebędącej pełnomocnikiem strony nie może wywołać skutków prawnych, jakie przepisy O.p. wiążą z doręczeniami, bowiem doręczenie osobie uprawnionej do odbioru pisma, jaką jest z mocy art. 145 § 2 O.p. pełnomocnik, nie nastąpiło.
Organ, reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego, złożył odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania oraz zrzekł się rozpoznania sprawy na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Poprzez powołane w skardze kasacyjnej dwa zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 2 O.p. w zw. z art. 249 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 151 P.p.s.a. skarżący zmierzał do wykazania, że decyzja ostateczna, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności, nie została prawidłowo doręczona i nie mogła w związku z tym wywołać skutków prawnych. Zatem nieuprawnione było wydanie przez organ decyzji, na podstawie art. 249 § 1 pkt 1 O.p., o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z uwagi na wniesienie żądania po upływie pięciu lat od dnia doręczenia decyzji ostatecznej.
Powołana w skardze kasacyjnej argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z prawem sąd pierwszej instancji stwierdził, akceptując ocenę organu, że kwestia skutecznego doręczenia decyzji z dnia 16 listopada 2015 r. nie może podlegać badaniu w niniejszym postępowaniu. Skarżący zainicjował bowiem postępowania dotyczące odwołania od ww. decyzji i przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, które zostały prawomocnie zakończone wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 402/17 (niedopuszczalność odwołania) i III SA/Wa 403/17 (odmowa przywrócenia terminu), oddalającymi skargi strony. Zatem wyrokami tymi, w myśl art. 170 P.p.s.a., związane są nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Jednocześnie w skardze kasacyjnej skarżący nie powołał zarzutu naruszenia art. 170 P.p.s.a. Wyraził jedynie krótkie i nieuzasadnione jakkolwiek szerzej przekonanie, że błędne jest twierdzenie sądu pierwszej instancji, że na obecnym etapie nie ma możliwości badania prawidłowości doręczenia decyzji ostatecznej, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności. Jednak subiektywne przekonanie strony w tym zakresie nie może doprowadzić do zignorowania treści dwóch prawomocnych wyroków sądów administracyjnych.
Stąd powołane w skardze kasacyjnej zarzuty nie podlegały uwzględnieniu.
W tym stanie rzeczy skarga kasacyjna została oddalona, w braku usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 184 P.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na zasądzoną od skarżącego na rzecz organu kwotę 360 złotych składa się kwota zastępstwa procesowego organu ustalona zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.).
Maja Chodacka Małgorzata Niezgódka-Medek Ryszard Pęk