I FSK 212/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że najem samochodów osobowych z Niemiec nie rodzi obowiązku zapłaty podatku akcyzowego w Polsce, gdyż nie dochodzi do nabycia prawa do rozporządzania nimi jak właściciel.
Sprawa dotyczyła obowiązku zapłaty podatku akcyzowego od samochodów osobowych wynajmowanych z Niemiec i przemieszczanych do Polski. Spółka twierdziła, że najem nie skutkuje nabyciem prawa do rozporządzania pojazdami jak właściciel, a tym samym nie powstaje obowiązek akcyzowy. Dyrektor KIS był odmiennego zdania. Sąd pierwszej instancji uchylił interpretację organu, a NSA w wyroku oddalającym skargę kasacyjną organu potwierdził, że kluczowe jest 'nabycie prawa do rozporządzania jak właściciel', które nie zachodzi w przypadku najmu.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku WSA we Wrocławiu, który uchylił indywidualną interpretację podatkową dotyczącą podatku akcyzowego. Sprawa dotyczyła planowanego przez spółkę najmu samochodów osobowych z Niemiec i ich przemieszczenia do Polski na okres dłuższy niż 30 dni. Spółka wnioskowała o interpretację, czy w takiej sytuacji powstanie obowiązek zapłaty podatku akcyzowego. Spółka argumentowała, że najem nie jest równoznaczny z nabyciem prawa do rozporządzania samochodem jak właściciel, co jest warunkiem powstania obowiązku podatkowego zgodnie z art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym. Dyrektor KIS uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe w zakresie powstania obowiązku podatkowego. WSA we Wrocławiu pierwotnie uchylił interpretację, ale NSA uchylił ten wyrok z powodów proceduralnych. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA ponownie uchylił interpretację, uznając, że najem nie skutkuje nabyciem prawa do rozporządzania jak właściciel. NSA, rozpatrując skargę kasacyjną Dyrektora KIS, podzielił stanowisko WSA, odwołując się do wcześniejszego orzecznictwa. Sąd podkreślił, że 'nabycie prawa rozporządzania jak właściciel' wymaga przeniesienia władztwa ekonomicznego i możliwości rozporządzania towarem jak właściciel, co nie ma miejsca w przypadku najmu. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że najem samochodów osobowych z innego państwa członkowskiego nie rodzi obowiązku zapłaty podatku akcyzowego w Polsce.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, najem samochodów osobowych z innego państwa członkowskiego i ich przemieszczenie na terytorium kraju nie rodzi obowiązku zapłaty podatku akcyzowego, ponieważ nie dochodzi do nabycia prawa do rozporządzania samochodem jak właściciel.
Uzasadnienie
Obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego powstaje z dniem nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel. Najem nie jest równoznaczny z nabyciem prawa do rozporządzania jak właściciel, gdyż nie obejmuje przeniesienia władztwa ekonomicznego i możliwości rozporządzania towarem w sposób właściwy dla właściciela.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.p.a. art. 101 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o podatku akcyzowym
Nabycie prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel nie obejmuje sytuacji najmu, gdyż nie dochodzi do przeniesienia władztwa ekonomicznego i możliwości rozporządzania towarem jak właściciel.
Pomocnicze
u.p.a. art. 100 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 2 § pkt 9
Ustawa o podatku akcyzowym
P.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 57a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 170
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 190
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 14b § § 3
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14c § § 1 i 2
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 120
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
u.p.t.u. art. 7 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Argumenty
Skuteczne argumenty
Najem samochodu osobowego z innego państwa członkowskiego nie stanowi nabycia prawa do rozporządzania nim jak właściciel w rozumieniu art. 101 ust. 2 pkt 1 u.p.a., co wyklucza powstanie obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Dyrektora KIS, że najem samochodów osobowych z Niemiec rodzi obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia, poprzez błędną wykładnię art. 101 ust. 2 pkt 1 u.p.a.
Godne uwagi sformułowania
dla powstania obowiązku podatkowego z tego tytułu konieczne jest "nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel", które nie jest tożsame z nabyciem prawa własności nie można bowiem zgodzić się z organem i opodatkować tego co nie jest wskazane w przepisach ustawy o podatku akcyzowym objęcie najmu samochodu w Niemczech było wyjściem poza językowo wyznaczony zakres podatku akcyzowego
Skład orzekający
Artur Mudrecki
sprawozdawca
Elżbieta Olechniewicz
członek
Sylwester Marciniak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że najem samochodów osobowych z UE nie podlega polskiemu podatkowi akcyzowemu z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji najmu, a nie innych form nabycia prawa do korzystania z pojazdu, które mogą być inaczej interpretowane.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego związanego z najmem samochodów, szczególnie w kontekście transgranicznym, co jest istotne dla wielu firm.
“Najem samochodu z zagranicy? Sprawdź, czy nie zapłacisz niepotrzebnie akcyzy!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 212/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-06-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-02-01 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Artur Mudrecki /sprawozdawca/ Elżbieta Olechniewicz Sylwester Marciniak /przewodniczący/ Symbol z opisem 6111 Podatek akcyzowy 6560 Hasła tematyczne Podatek akcyzowy Sygn. powiązane I SA/Wr 335/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2023-09-19 Skarżony organ Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 43 art. 101 ust. 2 pkt 1 Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Sylwester Marciniak, Sędzia NSA Artur Mudrecki (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Elżbieta Olechniewicz, Protokolant Katarzyna Wojnarska, po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 września 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 335/23 w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w Z. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 2 lipca 2018 r., nr 0111-KDIB3-3.4013.102.2018.1.JS w przedmiocie podatku akcyzowego oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie 1. Wyrok Sądu pierwszej instancji Wyrokiem z 19 września 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 335/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu – po rozpoznaniu skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w Z. – uchylił interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: Dyrektor KIS) z 2 lipca 2018 r. 2. Stan sprawy 2.1. W sprawie tej ustalono, że Strona we wniosku o wydanie interpretacji podała, że: planuje pozyskać, na podstawie umów najmu od podmiotu posiadającego siedzibę na terytorium Niemiec, samochody osobowe na potrzeby prowadzonej w Polsce działalności gospodarczej. Samochody będą zarejestrowane i dopuszczone do ruchu w Niemczech, nie zaś na terytorium Polski. Wnioskodawca nie będzie właścicielem omawianych samochodów osobowych, ponadto Spółka nie zamierza rejestrować omawianych pojazdów na terytorium Polski. Po zawarciu umowy najmu samochody osobowe zostaną odebrane z terytorium Niemiec, a następnie przemieszczone na terytorium Polski. Spółka zamierza wynajmować samochody przez okres powyżej 30 dni. Po zakończeniu okresu obowiązywania umów najmu samochody osobowe zostaną zwrócone z powrotem na terytorium Niemiec. W związku z powyższym zadano pytania: 1) Czy wnioskodawca nie będzie zobowiązany do zapłaty podatku akcyzowego z tytułu najmu i przemieszczenia na terytorium kraju samochodów osobowych z terytorium Niemiec? 2) W przypadku uznania stanowiska wnioskodawcy w odniesieniu do pytania 1 za nieprawidłowe, czy w sytuacji zapłaty na terytorium kraju akcyzy, a następnie - po zakończeniu okresu obowiązywania umów najmu - zwrócenia samochodów osobowych będących przedmiotem najmu z powrotem na terytorium Niemiec, przy spełnieniu warunków, o których mowa w art. 107 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 43 ze zm., dalej u.p.a.), Spółka ma prawo do zwrotu zapłaconej akcyzy? Zdaniem wnioskodawcy: Ad. 1. Nie będzie on zobowiązany do zapłaty podatku akcyzowego z tytułu najmu i przemieszczenia na terytorium kraju samochodów osobowych z terytorium Niemiec. Ad. 2. W przypadku uznania stanowiska wnioskodawcy w odniesieniu do pytania 1 za nieprawidłowe, w sytuacji zapłaty na terytorium kraju akcyzy, a następnie - po zakończeniu okresu obowiązywania umów najmu - zwrócenia samochodów osobowych będących przedmiotem najmu z powrotem na terytorium Niemiec, przy spełnieniu warunków, o których mowa w art. 107 u.p.a., Spółka ma prawo do zwrotu zapłaconej akcyzy. Wskazaną na wstępie interpretacją Dyrektor KIS uznał, że stanowisko wnioskodawcy jest nieprawidłowe, w zakresie powstania obowiązku podatkowego z tytułu przemieszczenia na terytorium kraju samochodu osobowego, wynajętego na terytorium państwa członkowskiego, natomiast w zakresie prawa do zwrotu akcyzy w związku z przemieszczeniem tego samochodu na terytorium państwa członkowskiego po zakończeniu okresu najmu jest prawidłowe. 2.2. Na interpretację Strona wniosła skargę - po rozpoznaniu której -Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - w wyroku z dnia 27 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Wr 820/18 - uchylił zaskarżoną interpretację w części, w której organ uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe. Sąd zaznaczył, że w sprawie mamy do czynienia z najmem samochodów osobowych. Zatem w przedstawionym zdarzeniu przyszłym w stosunku do Skarżącej nie powstanie obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym w związku wewnątrzwspólnotowym nabyciem przedmiotowych samochodów osobowych, ponieważ Spółka nie nabędzie prawa do rozporządzania samochodami jak właściciel oraz nie zamierza składać wniosku o ich zarejestrowanie w Polsce. Sąd uznał, że organ dokonał nieprawidłowej wykładni prawa materialnego, tj. art. 101 ust. 2 pkt 1 u.p.a., co miało wpływ na wydaną przez niego indywidualną interpretację prawa podatkowego. 2.3. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł Dyrektor KIS. Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając skargę organu, wyrokiem z dnia 8 lutego 2023 r., sygn. akt I GSK 556/19, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. NSA za słuszny uznał zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w zakresie niewskazania należycie podstawy prawnej oraz niezawarcia w uzasadnieniu wyroku wyczerpującego jej wyjaśnienia, tj. powołanie ogólne art. 146 P.p.s.a. bez odniesienia się do odpowiedniego zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, bądź lit. c. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd pierwszej instancji orzekł sprzecznie z art. 57a oraz art. 134 P.p.s.a., albowiem uchylił zaskarżoną interpretację w następstwie dopatrzenia się błędu wykładni przepisów prawa materialnego przez organ interpretacyjny, podczas gdy Strona wskazywała na zarzut niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego. 2.4. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu ponownie rozpoznając sprawę uchylił zaskarżoną interpretację w całości. Podstawę prawną rozstrzygnięcia sądowego stanowiły przepisy art. 146 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Zdaniem Sądu - z perspektywy art. 101 ust. 2 pkt 1 u.p.a. - powstanie obowiązku w podatku akcyzowym w przedmiotowej sprawie jest ściśle związane z nabyciem prawa do rozporządzania jak właściciel. Skoro w sprawie mamy do czynienia z tzw. najmem samochodu osobowego, nie dochodzi w takim przypadku do nabycia prawa do rozporządzania jak właściciel przez Spółkę. Dlatego w przedstawionym zdarzeniu przyszłym w stosunku do Skarżącej nie powstanie obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym w związku wewnątrzwspólnotowym nabyciem samochodu osobowego. Zatem - zdaniem Sądu - zarzut, że przepis art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym nie będzie miał zastosowania, co jest jednoznaczne z niewłaściwą oceną co do zastosowania przepisu prawa materialnego, był w pełni uzasadniony. Organ, wobec nieprawidłowego ustalenia treści normy prawnej, dokonał błędnego ustalenia konsekwencji prawnych dla przedstawionego stanu faktycznego, niewłaściwie oceniając, że norma ta ma zastosowanie w sprawie. W ocenie Sądu zasadne były również zarzuty naruszenia art. 120 oraz art. 121 § 1 w związku z art. 14 h O.p. Sąd tu wskazał, że decydujące znaczenie należało przypisać nie tyle żądaniu wskazanemu w petitum skargi, ile całej jej treści z uwzględnieniem argumentacji zawartej w uzasadnieniu pisma procesowego. Z treści skargi w przedmiotowej sprawie wynikało zaś, że art. 120 oraz 121 § 1 O.p. został naruszony w związku z niewłaściwą oceną co do zastosowania przepisu prawa materialnego, tj. art. 101 ust. 2 pkt 1 u.p.a. i pomimo braku wprost powiązania ww. przepisów prawa procesowego z przepisem prawa materialnego, nie ulega wątpliwości, jaki zarzut autor skargi stawia organowi. Zatem wobec naruszenia art. 101 u.p.a., poprzez niewłaściwą ocenę co do zastosowania tego przepisu prawa materialnego, Sąd uznał, że jednocześnie zostały naruszone wskazane wprost w skardze przepisy art. 120 i art. 121 § 1 O.p. 3. Skarga kasacyjna Dyrektora KIS 3.1. Dyrektor KIS zaskarżył wyrok z dnia 19 września 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 335/23 w całości i wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. 3.2. Dyrektor KIS zarzucił naruszenie: 1) art. 101 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 100 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 2 pkt 9 u.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwą ocenę zastosowania przez Sąd do stanu faktycznego opisanego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej polegającej na stwierdzeniu, że nie doszło do przeniesienia prawa do rozporządzania samochodami osobowymi jak właściciel, co spowodowało uznanie, że nie powstał obowiązek podatkowy z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia, podczas gdy wykładnia językowa, systemowa i celowościowa prowadzi do jednoznacznych wniosków, że dla powstania obowiązku podatkowego z tego tytułu konieczne jest "nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel", które nie jest tożsame z nabyciem prawa własności, a więc najem przedmiotowych pojazdów rodzi obowiązek podatkowy; 2) art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 57a oraz art. 170 i 190 P.p.s.a. w powiązaniu z art. 14b § 3 oraz art. 14c § 1 i 2 O.p. poprzez uchylenie zaskarżonej interpretacji na podstawie zarzutu nieobjętego zarzutami skargi, tj. błędnej wykładni przepisów prawa oraz wbrew ocenie prawnej dokonanej przez NSA, którą Sąd był związany; 3) art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 120 oraz art. 121 § 1 O.p. poprzez uchylenie zaskarżonej interpretacji z powodu naruszenia przepisów postępowania w związku z odmienną oceną prawną opisanego zdarzenia podatkowego, podczas gdy powyższe przepisy nie mogą być podstawą uchylenia interpretacji z tego powodu, a poza tym do naruszenia przepisów prawa materialnego nie doszło; 4) art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 151 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że zaskarżona interpretacja została wydana z naruszeniem wskazanych przepisów prawa, w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego, w sytuacji gdy do takiego naruszenia nie doszło i w konsekwencji nieuzasadnione uchylenie zaskarżonej interpretacji zamiast oddalenia skargi. Odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka nie wnosiła. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4.1. W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takiego rodzaju przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani do umorzenia postępowania przed Sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 P.p.s.a., niezależnie od zarzutów skargi kasacyjnej (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40). 4.2. Wobec powyższego skarga kasacyjna została zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio P.p.s.a.). W takim ujęciu okazała się niezasadna i dlatego podlegała oddaleniu. 4.3. W realiach sprawy interpretacyjnej problematyczne było to, czy z tytułu przemieszczenia na terytorium kraju samochodów osobowych, wynajętych na terytorium państwa członkowskiego (Niemiec) powstanie obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym. Występująca z wnioskiem o interpretację Strona uważała, że nie będzie zobowiązana do zapłaty podatku akcyzowego z tytułu najmu i przemieszczenia na terytorium kraju samochodów osobowych z terytorium Niemiec. Przeciwnego zdania był Dyrektor KIS, czemu dał wyraz w interpretacji indywidualnej. Sporna kwestia zasadzała się na wykładni i następnie zastosowaniu przepisu art. 101 ust. 2 pkt 1 u.p.a. do podanego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej zdarzenia przyszłego. Kluczowa tu była odpowiedź na pytanie jak należy rozumieć, przewidziane w art. 101 ust. 2 pkt 1 u.p.a., "nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel" oraz czy dochodzi do niego przy najmie samochodów osobowych. 4.4. Tożsamym zagadnieniem prawnym zajmował się już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 marca 2023 r. o sygn. akt I GSK 2247/19, którego tezy w całości podziela skład orzekający w niniejszej sprawie i z tego tytułu przy sporządzaniu uzasadnienia niniejszego wyroku wykorzystał argumentację z powołanego wyroku, o czym poniżej. 4.4.1. Za nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, można uznać tylko takie formy przeniesienia władztwa ekonomicznego nad tym samochodem, które można uznać za przeniesienie posiadania samoistnego towaru, tzn. gdy posiadacz samoistny "wykonuje uprawnienia" składające się na treść prawa własności (art. 140 Kodeksu cywilnego dalej: "k.c."), czyli korzysta z rzeczy z wyłączeniem innych osób, pobiera pożytki i dochody, a także uważa się za uprawnionego do rozporządzania nią. Dla istnienia posiadania samoistnego nie jest istotne, czy posiadacz rzeczywiście ma uprawnienia właścicielskie, lecz czy faktycznie włada rzeczą jak właściciel w powyższym rozumieniu. Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z 4 kwietnia 2012 r. (I CSK 360/11, LEX nr 1164722), objęcie rzeczy w posiadanie za zgodą właściciela, nawet tylko dorozumianą, i posiadanie jej w zakresie przez właściciela określonym lub tolerowanym, świadczy z reguły o posiadaniu zależnym, choćby posiadacza z właścicielem nie łączył żaden stosunek prawny. Posiadacz zależny (por. art. 336 k.c.) natomiast włada rzeczą "jak" osoba mająca określone prawo, np. użytkowania, zastawu, najmu, dzierżawy, użyczenia lub innej podobnej formy korzystania z rzeczy, z którym łączy się wprawdzie określone władztwo nad rzeczą, lecz nierównoznaczne z władztwem nad rzeczą "jak właściciel" i możliwością dokonywania przeniesienia prawa do rozporządzania taką rzeczą jak właściciel w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawa o podatku od towarów i usług. Należy również zwrócić uwagę że ustawodawca wprowadza zwrot o charakterze zawężającym, tj. "nabycie prawa" a nie pozostawia wyłącznie "rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel". Reasumując, przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel wspierając się rozumieniem art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług obejmuje przeniesienie własności towaru w sensie prawnym (cywilistycznym) oraz przeniesienie władztwa ekonomicznego nad tym towarem, dokonane przez dostawcę, który władał nim jako posiadacz samoistny (jak właściciel), i w następstwie którego nabywca może tym towarem rozporządzać jak właściciel, tzn. korzystać z niego z wyłączeniem innych osób, pobierać pożytki i inne dochody, mieć możność przetwarzania go, zużycia, a nawet zniszczenia, a także dokonywać w stosunku do niego czynności prawnych. Przepis art. 101 ust. 2 u.p.a. konkretyzuje przedmiot opodatkowania. Określenie przedmiotu opodatkowania z wykorzystaniem nieprecyzyjnego sformułowania "nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel", nie pozwala na objęcie najmu samochodu tym podatkiem. Nie można bowiem zgodzić się z organem i opodatkować tego co nie jest wskazane w przepisach ustawy o podatku akcyzowym. Objęcie najmu samochodu w Niemczech było wyjściem poza językowo wyznaczony zakres podatku akcyzowego, w szczególności przepisu art. 101 ust. 2 u.p.a. Analiza przepisu art. 101 ust. 2 u.p.a., zgodnie z którym obowiązek podatkowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym powstaje z dniem nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel - jeżeli nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel nastąpiło po przemieszczeniu samochodu osobowego na terytorium kraju, prowadzi do wniosku, że powstanie obowiązku w podatku akcyzowym jest ściśle związane z nabyciem prawa do rozporządzania jak właściciel. Skoro w sprawie mamy do czynienia z tzw. najmem samochodu osobowego, nie dochodzi w takim przypadku do nabycia prawa do rozporządzania jak właściciel. 4.4.2. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy skonstatować należało, że w przedstawionym zdarzeniu przyszłym w stosunku do Skarżącej nie powstanie obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym w związku z wewnątrzwspólnotowym nabyciem samochodu osobowego, gdyż nie nabędzie ona prawa do rozporządzania samochodem jak właściciel. Skutkiem najmu samochodu nie jest uzyskanie przez Stronę uprawnienia do rozporządzania towarami jak właściciel lecz czasowe użycie samochodu. W związku z tym słusznie w zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji ocenił, że Dyrektor KIS, wobec nieprawidłowego ustalenia treści normy prawnej, dokonał błędnego ustalenia konsekwencji prawnych dla przedstawionego stanu faktycznego, niewłaściwie oceniając, że art. 101 ust. 2 pkt 1 u.p.a. ma zastosowanie w sprawie. Zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 101 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 100 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 2 pkt 9 u.p.a. nie zasługiwał zatem na uwzględnienie. Wzmiankować przy tym należało, że w skardze kasacyjnej powołano się na wyrok NSA z dnia 20 lutego 2019 r., sygn. akt I GSK 1249/16. Wyrok ten jednak dotyczył innego stanu faktycznego niż objęty niniejszą sprawą. 4.5. Drugi zarzut skargi kasacyjnej, tj. naruszenie art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 57a oraz art. 170 i 190 P.p.s.a. w powiązaniu z art. 14b § 3 oraz art. 14c § 1 i 2 O.p. również nie zasługiwał na uwzględnienie. W istocie, jak zarzuca Dyrektor KIS, Sąd pierwszej instancji rozpoznawał sprawę w warunkach związania stanowiskiem prawnym wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2023 r., sygn. akt I GSK 556/19. Orzeczeniem tym Sąd kasacyjny uchylił poprzedni wyrok Sądu pierwszej instancji w sprawie Skarżącej, jako przyczynę wskazując na niewyjaśnienie prawnego rozstrzygnięcia oraz dokonanie wykładni przepisów prawa materialnego (w sytuacji, gdy Skarżąca wskazywała na zarzut niewłaściwego zastosowania przepisów). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, kontrolując zaskarżoną interpretację po raz drugi, w granicach art. 57a P.p.s.a., przy identyfikacji zarzutów skargi, sięgnął do uzasadnienia rozpoznawanego środka zaskarżenia i przyjął, że w obliczu całej treści skargi uprawniony był do dokonania w sprawie wykładni art. 101 ust. 2 pkt 1 u.p.a. Sąd pierwszej instancji swoje podejście w sposób wyczerpujący i zarazem przekonywujący wyjaśnił w pisemnych motywach. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zachodziły podstawy do przyjęcia takiego zapatrywania. Strona w skardze postawiła zarzut naruszenia art. 101 ust. 2 pkt 1 u.p.a. w postaci niewłaściwego zastosowania, co wytknięto w wyroku NSA z dnia 8 lutego 2023 r., sygn. akt I GSK 556/19. Oparcie skargi na naruszeniu tego przepisu było, jak dowodzi sprawa, nieodzowne w celu zakwestionowania poglądu organu w obszarze wątpliwych dla Strony kwestii wywołanych jej wnioskiem o wydanie interpretacji. W uzasadnieniu skargi Strona przedstawiła szerszą oceną prawną ukierunkowaną na zwalczenie stanowiska Dyrektora KIS. W wyroku z dnia 8 lutego 2023 r. NSA nie przesądził zaś, aby i uzasadnienie skargi nie zmierzało do podważenia przyjętej przez organ wykładni przepisu prawa. W związku z czym, Sąd pierwszej instancji, kontrolując stanowisko prawne Dyrektora KIS, dla oceny zastosowania w sprawie art. 101 ust. 2 pkt 1 u.p.a. nie mógł uchylić się od zaprezentowania również wykładni tego przepisu, jako potrzebnej dla oceny zastosowania spornej normy prawnej. Tym bardziej, że takie rozpoznanie sprawy, nie wiązało się z podjętymi przez ten Sąd czynnościami zmierzającymi do ustalenia, innych, poza wskazanymi w skardze, naruszeń przepisów prawa. 4.6. W konsekwencji powyższej oceny i pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Istniały podstawy do uchylenia zaskarżonej interpretacji indywidualnej w całości. 4.7. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, o czym stanowi art. 184 ab initio P.p.s.a. Powołując się na ten przepis orzeczono jak w sentencji niniejszego wyroku. O kosztach postępowania nie orzekano wobec braku ku temu podstaw (Skarżąca nie wnosiła odpowiedzi na skargę kasacyjną, na rozprawie za Skarżącą nikt się nie stawił). s. del. WSA E. Olechniewicz s. NSA S. Marciniak s. NSA A. Mudrecki
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI