I FSK 2113/23

I FSK 2113/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-01-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Olechniewicz
Jan Rudowski /przewodniczący/
Marek Kołaczek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Łd 429/23 - Wyrok WSA w Łodzi z 2023-07-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 33 par. 1, art. 33 par. 2, art. 33  par. 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1570
art. 112c
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j.)
Sentencja
Sygn. akt I FSK 2113/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 stycznia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski Sędzia NSA Sędzia WSA del. Marek Kołaczek (sprawozdawca) Elżbieta Olechniewicz po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 lipca 2023 r. sygn. akt I SA/Łd 429/23 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 14 kwietnia 2023 r. nr 1001-IEW-2.4253.73.2022.16.UCS.BJ w przedmiocie określenia przybliżonych kwot zobowiązań w podatku VAT za niektóre miesiące 2018 r. wraz z odsetkami za zwłokę, określenia przybliżonych kwot dodatkowego zobowiązania podatkowego, a także zabezpieczenia na majątku spółki wykonania ww. zobowiązań i dodatkowego zobowiązania podatkowego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. sp. z o.o. w L. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.
1.1. Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 27 lipca 2023 r. (sygn. akt I SA/Łd 429/23), po rozpoznaniu skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w Lututowie (dalej: Skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej: Dyrektor IAS) z 14 kwietnia 2023 r. w przedmiocie określenia przybliżonych kwot zobowiązań w podatku VAT za niektóre miesiące 2018 r. wraz z odsetkami za zwłokę, określenia przybliżonych kwot dodatkowego zobowiązania podatkowego, a także zabezpieczenia na majątku spółki wykonania ww. zobowiązań i dodatkowego zobowiązania podatkowego uchylono zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Szczecinie (dalej: NUCS) z 17 listopada 2022 r., odpowiednio każdą z nich w częściach dotyczących dodatkowego zobowiązania podatkowego, oddalając skargę w pozostałym zakresie i zasądzają zwrot kosztów postępowania.
1.2. Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny sprawy.
Zaskarżoną decyzją z 14 kwietnia 2023 roku Dyrektor IAS utrzymał w mocy decyzję NUCS w przedmiocie określenia Skarżącej przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za maj, czerwiec i lipiec 2018 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kwoty dodatkowego zobowiązania podatkowego w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług za maj, czerwiec i lipiec 2018 r. oraz o zabezpieczeniu na majątku podatnika kwot nieuregulowanych zobowiązań podatkowych z maj, czerwie, lipiec 2018 r. i kwot dodatkowego zobowiązania podatkowego.
Na podstawie uzyskanych dokumentów źródłowych i ewidencji Skarżącej ustalono, że przedmiotem jej działalności w okresie maj – lipiec 2018 r. był hurtowy handel olejami roślinnymi (sojowym, słonecznikowym, rzepakowym), tłuszczami zwierzęcymi, olejem MIX oraz olejem posmażalniczym.
Z ustaleń kontroli celno-skarbowej wynika, że kontrahenci Skarżącej, choć formalnie występowali jako zarejestrowane podmioty, to w rzeczywistości jednak nie prowadzili działalności, a zajmowali się wyłącznie wprowadzaniem do obrotu prawnego faktur, w tym przypadku w celu umożliwienia Skarżącej obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, który nie został odprowadzony na wcześniejszym etapie obrotu.
Zdaniem organów Skarżąca nie dokonywała właściwego sprawdzania swoich kontrahentów lub też mając świadomość oszustwa, świadomie je kamuflowała. Oznacza to, iż nie dochowała w tym zakresie wymaganej staranności, w konsekwencji stając się świadomym uczestnikiem nielegalnego procederu. Skarżąca pośredniczyła między wrażliwymi ogniwami łańcuchów dostaw, jakim byli "znikający podatnicy" czy "bufory", a podmiotem czerpiącym zyski. Sztuczne wydłużanie łańcucha dostaw, angażowanie kilku podmiotów, które wystawiały faktury, podczas gdy rzeczywistymi dostawcami były podmioty zagraniczne, miało na celu utrudnienie organom podatkowym ustalenie rzeczywistego przebiegu transakcji. Organy podkreślały, że Skarżąca skrupulatnie wypełniała formalne obowiązki związane z rozliczeniem podatku od towarów i usług (składała deklaracje, wpłacała podatek z nich wynikający), wydłużając łańcuchy transakcji tak, aby utrudnić wykrycie procederu, który przynosił korzyści podatkowe.
Powyższe twierdzenia uprawdopodabniać ma postanowienie Prokuratury Okręgowej we Wrocławiu (sygn. akt [...]) z 9 kwietnia 2021 r. o przedstawieniu zarzutów Sławomirowi Różańskiemu (prezesowi zarządu Skarżącej).
W toku postępowania podatkowego organy ustaliły ponadto, że kwota przybliżonych zobowiązań podlegająca zabezpieczeniu na majątku Skarżącej wynosi ponad 58 mln zł. Z tego względu okoliczność prowadzenia w stosunku do Skarżącej licznych postępowań zabezpieczających, odwoławczych i sądowych może świadczyć o obawie niewykonania przybliżonych zobowiązań podatkowych objętych niniejszym postępowaniem, co wypełnia dyspozycję art. 33 § 1 o.p.
Zdaniem organu zasadniczym argumentem przemawiającym za występującą obawą są nieprawidłowości w rozliczeniu przez podatku od towarów i usług, wysokość przewidywanych zobowiązań w podatku od towarów i usług, posiadanie przez Skarżącą już niezapłaconych zaległości podatkowych oraz sytuacja finansowo-majątkowa Skarżącej. Podkreślono, że istotne z punktu widzenia powyższego jest również to, że strona z dniem 12 listopada 2019 r. została wykreślona z rejestru podatników VAT oraz VAT-UE w trybie art. 96 ust. 9 pkt 5 oraz art. 97 ust. 16 ustawy dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2022 poz. 931 ze zm. - dalej u.p.t.u.), tj. z uwagi na posiadane informacje wskazujące na prowadzenie przez podatnika działań z zamiarem wykorzystania działalności banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi.
1.3. Zaskarżonym wyrokiem uchylono powyższą decyzję Dyrektora IAS i poprzedzającą ją decyzja NUCS w częściach dotyczących dodatkowego zobowiązania podatkowego.
Za kwestię sporną w niniejszej sprawie uznano prawidłowość dokonania określenia i zabezpieczenia przewidywanych kwot zobowiązania podatkowego oraz dodatkowego zobowiązania podatkowego na majątku skarżącej.
Zdaniem Sądu organy podatkowe obu instancji wykazały istnienie uzasadnionej obawy, że zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę nie zostaną przez stronę wykonane. Organy podatkowe zasadnie wskazały na nieprawidłowości w rozliczeniach Skarżącej w zakresie podatku od towarów i usług, które polegały na obniżeniu kwoty podatku należnego o podatek naliczony, wynikający z faktur przedstawiających nabycia olejów roślinnych od opisanych podmiotów, gdyż nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji gospodarczych i stwierdzały czynności, które faktycznie nie zostały dokonane.
W ocenie Sądu pierwszej instancji organy prawidłowo wywiodły, że nierzetelność w prowadzeniu działalności gospodarczej, a w związku z tym niewykonywanie w terminie i zgodnie z obowiązującym prawem nałożonych na nią obowiązków podatkowych, nie jest jedyną przesłanką wydania decyzji o zabezpieczeniu. W ocenie sądu organy zasadnie ustaliły, że Skarżąca posiada znaczne zaległości oraz trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym.
Jednocześnie Sąd wskazał jednak, że koniecznym było uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w części, w której dotyczą one dodatkowego zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 112c u.p.t.u. Zgodnie bowiem z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 maja 2023 r. (sygn. akt I FPS 1/23), przedmiotem decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego na podstawie w art. 33 o.p. nie może być dodatkowe zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 112c u.p.t.u.
Z tego względu objęcie podjętymi przez organy decyzjami zabezpieczającymi również dodatkowego zobowiązania podatkowego, poprzez określenie jego przybliżonej wysokości i orzeczenie zabezpieczenia na majątku Skarżącej z tego tytułu, zdaniem sądu uznać należało za nieprawidłowe.
Sąd podkreślił, że zabezpieczeniem nie można objąć dodatkowego zobowiązania podatkowego, ponieważ wymagałoby to uwzględnienia przesłanek ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego, które są właściwe dla postępowania wymiarowego, gdy tymczasem przesłanki postępowania zabezpieczającego i wymiarowego nie powinny być kompilowane, ze względu na odrębne cele obu postępowań.
2. Skarga kasacyjna.
2.1. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiodła Skarżąca.
2.1.1. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie następujących przepisów postępowania, które w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez częściowe oddalenie skargi, a nie uchylenie decyzji Dyrektora IAS oraz poprzedzającej jej decyzji NUCS w całości pomimo zasady jedności decyzji administracyjnej jako aktu rozstrzygającego indywidualną sprawę podatnika, a także, pomimo iż obie decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 33 § 1, § 2 i § 4 o.p., polegającym na określeniu m.in. przybliżonej kwoty dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT i orzekającej o zabezpieczeniu tego dodatkowego zobowiązania podatkowego na majątku Skarżącej, podczas gdy treść art. 33 § 1 i § 2 o.p. uprawnia organ podatkowy jedynie do zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego, natomiast dodatkowe zobowiązanie podatkowe jest sankcją podatkową, tj. wydanie wyroku oddalającego częściowo skargę w stanie faktycznym, gdy decyzji Dyrektora IAS oraz decyzji NUCS nie dało się podzielić na części i w części oddalić, z uwagi na to, że organ nie wyodrębnił poszczególnych jednostek redakcyjnych w sentencji obu decyzji i o zabezpieczeniu na przybliżonych kwotach zaległości w VAT oraz na sankcji VAT orzeczono w ramach jednego niepodzielnego punktu;
2) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm., dalej jako: o.p.) poprzez częściowe oddalenie skargi Skarżącej przez WSA wskutek prostej akceptacji przez WSA wadliwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego dokonanej przez Dyrektora IAS polegającej na przyjęciu, że:
— istnieje potencjalna możliwość wydania w stosunku do Skarżącej decyzji określającej zobowiązanie w podatku VAT niezależnie od istnienia po jej stronie dobrej wiary,
— Skarżąca nie dysponuje odpowiednimi aktywami dla uiszczenia dobrowolnie lub przymusowo ewentualnego podatku,
a także, pomimo że zebrany materiał dowodowy nie potwierdza, aby:
— istniały podstawy do powstania przyszłego zobowiązania podatkowego oraz dodatkowego zobowiązania podatkowego,
— Skarżąca była w złej kondycji finansowej, w efekcie czego WSA bezpodstawnie stwierdził, że wydanie decyzji zabezpieczającej było zasadne, gdyż istnieje potencjalna obawa niewykonania zobowiązania podatkowego przez Skarżącą;
3) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 191 o.p. poprzez oddalenie skargi Skarżącej przez WSA wskutek prostej akceptacji przez WSA wadliwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego dokonanej przez Dyrektora lAS i nieuwzględnieniu okoliczności, że:
– Skarżąca nie posiada zobowiązań długoterminowych, przy czym zobowiązania krótkoterminowe mają pokrycie w jej kapitale,
– Skarżąca ma jednego wierzyciela, jakim jest Skarb Państwa i nie ma innych zobowiązań, np. wobec kontrahentów,
— charakter działalności prowadzonej przez Skarżącą nie wymaga posiadania środków trwałych,
— w ciągu roku Skarżąca generuje wysoki obrót, co ma przełożenie na deklarowane wysokości podatku należnego i naliczonego,
— dotychczasowa postawa Skarżącej daje rękojmię wykonania zobowiązań podatkowego,
w efekcie czego bezpodstawnie WSA stwierdził, że wydanie decyzji zabezpieczającej było zasadne, gdyż istnieje potencjalna obawa niewykonania przez nią zobowiązania podatkowego.
2.1.2. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Skarżąca sformułowała również zarzut naruszenia następujących przepisów prawa materialnego:
1) art. 33 § 1, § 2 i § 4 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że Dyrektora IAS prawidłowo stwierdził, iż istnieje obawa niewykonania zobowiązania podatkowego przez Skarżącą, mimo że wykazała ona, że tezy o powstaniu przyszłego zobowiązania podatkowego oraz dodatkowego zobowiązania podatkowego są niezasadne oraz że nie podejmuje żadnych działań, które mogłyby utrudnić lub udaremnić ewentualną egzekucję przyszłego zobowiązania podatkowego, w szczególności terminowo wykonuje swoje obecne zobowiązania publicznoprawne i nie zbywa majątku, który mógłby podlegać egzekucji administracyjnej oraz systematycznie osiąga przychody, z których możliwa byłaby zapłata ewentualnego podatku w przyszłości;
2) art. 10 ust. 1, art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców poprzez błędną wykładnię i uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że w sprawie nie doszło do naruszenia:
– zasady domniemania uczciwości, w sytuacji gdy nie stwierdzono – w sposób obiektywny – nierzetelności przedsiębiorcy (Skarżącej) i nie została wydana wobec niego prawomocna i ostateczna decyzja administracyjna, przesądzająca o rzetelności deklarowania podstaw opodatkowania w VAT,
– zasady proporcjonalności, w sytuacji gdy wobec przedsiębiorcy (Skarżącej) podejmowany jest szereg działań przez organy podatkowe w celu zabezpieczenia jedynie interesów fiskalnych Państwa, mimo że przedsiębiorca nie podejmuje żadnych działań, które mogłyby utrudnić lub udaremnić ewentualne wykonanie zobowiązania podatkowego,
– zasady pogłębienia zaufania, w sytuacji gdy wobec jednego i tego samego przedsiębiorcy (Skarżącej) w przeciągu 5 tygodni w tym samym sądzie, tj. WSA w Łodzi w identycznym stanie faktycznym (różne okresy rozliczeniowe tego samego roku) wydano dwa odrębne i przeciwstawne wobec siebie rozstrzygnięcia, tj. w wyroku z 20.06.2023 r. sygn. I SA/Łd 356/23 WSA uchylił w całości decyzje obu instancji powołując się na uchwałę NSA z 29.05.2023 r. sygn. I FPS 1/23 stwierdzając, że decyzji tych bez jednostek redakcyjnych (punktów) nie można podzielić, podczas gdy w niniejszej sprawie WSA jedynie częściowo uchylił obie decyzje stwierdzając, że decyzje te można rozdzielić na części dotyczące dodatkowego zobowiązania podatkowego i pozostałe.
2.2. Wyrok ten Skarżąca zaskarżyła w całości i wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonych decyzji Dyrektora IAS oraz decyzji NUCS na podstawie art. 188 p.p.s.a., a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od Dyrektora IAS według norm prawnie przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
2.3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie na rzecz organu odwoławczego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
3.2. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego, wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takiego rodzaju przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a.
3.3. Zasadniczym powodem oddalenia skargi kasacyjnej jest trafność stanowiska Sądu pierwszej instancji w kwestii dotyczącej zabezpieczenia przybliżonej kwoty dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług (art. 33 § 1, § 2 i § 4 o.p.). Na jego zasadność wpływ miała uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2023 r., I FPS 1/23, na którą Sąd wojewódzki się powołał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W tezie tej uchwały uznano, że przedmiotem decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego na podstawie art. 33 o.p. nie może być dodatkowe zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 112c u.p.t.u. W uzasadnieniu uchwały podkreślono, że zabezpieczeniem nie można objąć dodatkowego zobowiązania podatkowego, ponieważ wymagałoby to uwzględnienia przesłanek ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego, które są właściwe dla postępowania wymiarowego, gdy tymczasem przesłanki postępowania zabezpieczającego i wymiarowego nie powinny być kompilowane, ze względu na odrębne cele obu postępowań.
Powyższa uchwała korzysta z mocy ogólnie wiążącej, wynikającej z art. 269 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Stąd też z art. 269 § 1 p.p.s.a. wynika, że stanowisko zajęte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować.
3.4. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że stanowisko Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym rozstrzygnięcie organów podatkowych w zakresie określenia przewidywanej kwoty dodatkowego zobowiązania podatkowego oraz zabezpieczenia jej na majątku Spółki było nieprawidłowe, zasługuje na aprobatę i daje podstawę do uchylenia w tym zakresie decyzji DIAS oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części. W doktrynie i orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że uchylenie zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny w części jest dopuszczalne w sytuacji, gdy w sprawie istnieje możliwość wyodrębnienia wadliwie rozpatrzonej przez organ części wydanego aktu administracyjnego, w stosunku do tej jego części, która uznana jest przez sąd za rozstrzygniętą prawidłowo (tak m.in. wyrok NSA z 1.09.2014 r., I FSK 1326/13).
Niewątpliwie błędne są wywody autora skargi kasacyjnej, iż decyzji organów podatkowych wydanych w sprawie "nie dało się podzielić na części i w części oddalić, z uwagi na to, że organ nie wyodrębnił poszczególnych jednostek redakcyjnych w sentencji obu decyzji i o zabezpieczeniu na przybliżonych kwotach zaległości w VAT oraz na sankcji VAT orzeczono w ramach jednego niepodzielnego punktu". Czynnikiem decydującym dla stwierdzenia możliwości wyodrębnienia wadliwej części rozstrzygnięcia sprawy nie jest bowiem wyodrębnienie w sentencji decyzji jednostek redakcyjnych, które mają wszak jedynie charakter techniczny, lecz merytoryczna odrębność rozstrzygnięcia, która niewątpliwie występuje w niniejszej sprawie. Trafnie WSA uznał, iż objęcie zaskarżonymi decyzjami kwot dodatkowego zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 112c u.p.t.u., było niedopuszczalne i wykraczało poza przedmiot prowadzonego przez organy podatkowe postępowania, a jednocześnie możliwe było oddzielenie tego rozstrzygnięcia od merytorycznie prawidłowej, pozostałej części decyzji o określeniu przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług i zabezpieczenia ich na majątku podatnika.
Za niezasadny należy zatem uznać podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez WSA art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a.
3.5. Na uwzględnienie nie zasługiwały również pozostałe zarzuty skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, dotyczące naruszenia przez organy podatkowe art. 33 o.p. WSA miał bowiem podstawy do uznania, że w niniejszej sprawie organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny wykazały zaistnienie przesłanek uzasadniających zastosowanie tej instytucji.
W szczególności prawidłowa była ocena przyjęta przez Sąd pierwszej instancji, że organy podatkowe obu instancji wykazały istnienie uzasadnionej obawy, że zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę nie zostaną przez Stronę wykonane. Uwzględniając dyspozycję art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a), w związku z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. i uwzględniając prawidłowe ustalenia organów, należnie przyjęto, że A. Sp. z o.o. nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany na fakturach VAT, na których jako sprzedawcy widnieją [...].
Zakwestionowane faktury, wystawione przez ww. spółki, na podstawie których A. Sp. z o.o. obniżyła podatek należny, stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane pomiędzy uwidocznionymi na tych fakturach podmiotami tworzącymi jedynie pozory legalnych transakcji handlowych. Słusznie zatem organ określił przybliżone kwoty zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za maj -lipiec 2018 r. wraz z odsetkami za zwłokę.
Prawidłowa była też ocena WSA dotycząca zasadności wydania w niniejszej sprawie decyzji o zabezpieczeniu w oparciu o przedstawioną przez organy podatkowe analizę finansowo-majątkową Skarżącej. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał na dane wynikające z zeznania podatkowego Skarżącej o wysokości osiągniętego dochodu przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8 za lata 2018 – 2021 w kontekście prowadzonych przez organy podatkowe wobec Spółki kontroli celno-skarbowych za lata 2016 – 2019 i ujawnionych w ich trakcie nieprawidłowości w rozliczeniach podatkowych Strony, co doprowadziło do wydania decyzji zabezpieczających na kwotę powyżej 58 mln. Sąd zwrócił też uwagę, że Skarżąca nie jest właścicielem nieruchomości, a posiadane przez nią składniki majątku ruchomego w postaci: zbiorników, instalacji elektrycznej podłączenia agregatu, kotłów grzewczych, wagi zbiornikowej, wysokociśnieniowego urządzenia myjącego Karcher i utwardzonego placu przedstawiają wartość w wysokości 762.874,76 zł, a samochodu osobowego - ok. 110.000 zł, który został już zajęty w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
W konsekwencji powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za zasadne stawisko Sądu pierwszej instancji, że stwierdzona nierzetelność w rozliczeniach z budżetem państwa z tytułu zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za maj, czerwiec i lipiec 2018 r. uzasadnia zaistnienie przesłanki określonej w art. 33 § 1 o.p. i potwierdza słuszność dokonania w rozpoznanej sprawie zabezpieczenia przyszłych zobowiązań podatkowych wraz z należnymi odsetkami na majątku Spółki. Jednocześnie brak było podstaw prawnych do objęcia zaskarżoną decyzją i decyzją ją poprzedzającą kwot dodatkowego zobowiązania podatkowego, o czym była mowa powyżej.
Oczywiście uchylenie decyzji Dyrektora IAS w części ustalającej i zabezpieczającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe skutkowało diametralnym zmniejszeniem kwoty zobowiązania zabezpieczonej niniejszą decyzją i co do zasady taka ingerencja stanowiłaby podstawę do rewaluacji aktualności ziszczenia się przesłanek zabezpieczenia decyzji, jednak taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Zgodnie z ustalonym stanie faktycznym co do Skarżącej wydano decyzje zabezpieczające na kwotę powyżej 58 mln zł, co w zestawieniu z jej wykazanymi możliwościami płatniczymi skłania do wniosku, że nawet znaczne zmniejszenie kwoty zabezpieczenie w ramach obecnie kontrolowanej decyzji nie wpływa na dezaktualizacje przesłanek zabezpieczenia w trybie art. 33 § 1 o.p.
3.6. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
3.7. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Jan Rudowski Marek Kołaczek Elżbieta Olechniewicz
sędzia NSA sędzia NSA sędzia WSA (del.)