I FSK 2107/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą podatku VAT za 2012 r., uznając faktury za paliwo za nierzetelne i nieodzwierciedlające rzeczywistych transakcji gospodarczych.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej P. K. od wyroku WSA w Lublinie w sprawie podatku od towarów i usług za 2012 r. Skarżący kwestionował uznanie przez organy podatkowe i sąd I instancji faktur za paliwo za nierzetelne, twierdząc, że nie odzwierciedlają one rzeczywistych transakcji. NSA oddalił skargę, uznając, że materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i analiza logistyczna, wystarczająco potwierdził nierzetelność faktur i brak rzeczywistych dostaw paliwa.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który częściowo uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie dotyczącą podatku od towarów i usług za 2012 r. Sąd I instancji uchylił decyzję w części dotyczącej zwrotu podatku za czerwiec, sierpień i październik 2012 r., uznając naruszenie art. 234 Ordynacji podatkowej przez organ odwoławczy. W pozostałej części skargę oddalił, akceptując stanowisko organów, że faktury za paliwo od F. sp. z o.o. nie dokumentowały rzeczywistych transakcji, co skutkowało odmową prawa do odliczenia podatku naliczonego na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego (art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u.) oraz przepisów postępowania, w tym dowolną ocenę dowodów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest pismem sformalizowanym i wymaga precyzyjnego uzasadnienia zarzutów. Stwierdzono, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania były w dużej mierze nieuzasadnione lub niepoprawnie sformułowane. NSA uznał, że materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i analiza logistyczna, wystarczająco potwierdził nierzetelność faktur i brak rzeczywistych dostaw paliwa. Sąd odwołał się do autonomii postępowania podatkowego w stosunku do karnego, wskazując, że uniewinniający wyrok karny nie przesądza o braku odpowiedzialności podatkowej. NSA uznał, że sporne faktury były nierzetelne i nie dokumentowały rzeczywistych operacji gospodarczych, a skarżący świadomie uczestniczył w obrocie tymi dokumentami. Sąd oddalił skargę kasacyjną i zasądził koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, faktury nierzetelne, nieodzwierciedlające rzeczywistych transakcji gospodarczych, nie mogą stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i analiza logistyczna, wystarczająco potwierdził nierzetelność faktur i brak rzeczywistych dostaw paliwa, co zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT wyklucza prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Prawo do odliczenia podatku naliczonego nie przysługuje w przypadku, gdy faktury dokumentują czynności, które nie zostały dokonane.
PPSA art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Ordynacja podatkowa art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Działanie na podstawie przepisów prawa oznacza działanie na podstawie obowiązującej normy prawnej, konieczność prawidłowego ustalenia znaczenia tej normy oraz niewadliwego dokonania subsumpcji i prawidłowe ustalenie skutków prawnych. Przyjęcie przez organ podatkowy rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez podatnika nie może oznaczać naruszenia zasady legalizmu.
Ordynacja podatkowa art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ciężar dowodu spoczywa co do zasady na organie podatkowym, nie jest on jednak nieograniczony. Bezwzględne stosowanie tej zasady prowadziłoby do abstrakcyjnej sytuacji niemożności ukończenia postępowania podatkowego z obawy przed pominięciem jakiegoś dowodu, niezależnie od jego wartości.
PPSA art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
PPSA art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 176 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
PPSA art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Naruszenie tego przepisu ma miejsce, gdy sąd orzeka na podstawie materiału spoza akt lub przedstawia stan sprawy w oderwaniu od zebranego materiału.
PPSA art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 207 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 2 § pkt 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktury za paliwo nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji gospodarczych. Materiały dowodowe (zeznania świadków, analiza logistyczna) potwierdziły nierzetelność faktur. Wyrok uniewinniający w sprawie karnej nie ma bezpośredniego wpływu na odpowiedzialność podatkową.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 120, 124, 125, 180, 187, 191, 210, 235, 229 Ordynacji podatkowej, art. 151, 133 PPSA). Zarzut dowolnej oceny dowodów. Zarzut przekroczenia granicy swobodnej oceny dowodów. Zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u.) poprzez niewłaściwe zastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna jest szczególnym pismem procesowym, tj. wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia NSA nie jest ani władny, ani uprawniony do poszukiwania zaskarżonych przepisów, intencji i motywów, jakimi kierował się autor skargi kasacyjnej Przyjęcie przez organ podatkowy rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez podatnika nie może oznaczać naruszenia zasady legalizmu Ciężar dowodu spoczywa co do zasady na organie podatkowym, nie jest on jednak nieograniczony. Wyrok uniewinniający od zarzutów popełnienia przestępstw skarbowych nie wywiera bezpośredniego wpływu na wynik sprawy podatkowej – z uwagi na autonomiczny charakteru obydwu postępowań, tj. karnego i podatkowego oraz skutki z tym związane. Prawo do odliczenia kwot podatku naliczonego nie jest bowiem uwarunkowane posiadaniem towarów, czy realizacją usługi, ale ich odpłatnym nabyciem od wystawcy faktur.
Skład orzekający
Agnieszka Jakimowicz
sprawozdawca
Małgorzata Niezgódka - Medek
członek
Marek Olejnik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dotyczące nierzetelności faktur VAT, braku rzeczywistych transakcji gospodarczych, autonomii postępowań podatkowych i karnych, oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z obrotem paliwem i fakturami od konkretnego dostawcy. Interpretacja przepisów proceduralnych może mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nierzetelnych faktur VAT i prawa do odliczenia podatku naliczonego, a także ważnej kwestii relacji między postępowaniem podatkowym a karnym. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Nierzetelne faktury za paliwo: NSA wyjaśnia, kiedy nie można odliczyć VAT i dlaczego wyrok karny nie zawsze ratuje podatnika.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 2107/18 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-02-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-10-23 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Agnieszka Jakimowicz /sprawozdawca/ Małgorzata Niezgódka - Medek Marek Olejnik /przewodniczący/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane II FSK 2107/18 - Wyrok NSA z 2020-12-02 I SA/Kr 1187/17 - Wyrok WSA w Krakowie z 2018-03-08 I SA/Lu 857/17 - Wyrok WSA w Lublinie z 2018-04-17 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 201 art. 120, art. 191 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Olejnik, Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka - Medek, Sędzia WSA del. Agnieszka Jakimowicz (spr.), Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w części dotyczącej pkt II i III z dnia 17 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Lu 857/17 w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 1 sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2012 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie kwotę 2.700 (słownie: dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Lu 857/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu skargi P. K., uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 1 sierpnia 2017 r. o nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2012 r. w części określającej kwotę zwrotu podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec, sierpień i październik 2012 r. oraz oddalił skargę w pozostałej części, odstępując od zasądzenia od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w całości. Z uzasadnienia powyższego orzeczenia wynika, że powodem uchylenia zaskarżonej decyzji w opisanej wyżej części było naruszenie przez organ odwoławczy art. 234 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 z późn. zm.). Sąd I instancji zaakceptował natomiast stanowisko organów w zakresie rozliczeń za pozostałe miesiące 2012 r. (od stycznia do maja, za lipiec, wrzesień i listopad 2012 r.) i stwierdził, że zasadnie odmówiono podatnikowi, na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) prawa odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez F. sp. z o.o. w L. i dokumentujących zakup paliwa (oleju napędowego), które nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji gospodarczych (tj. część faktur VAT zostało uznane za faktury puste, a w pozostałych ilość paliwa została zawyżona w stosunku do możliwej do zatankowania). Od powyższego wyroku pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając go w części, tj. w pkt II i III i w tym zakresie zarzucając: 1. naruszenie prawa materialnego wymienionego w art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług poprzez niewłaściwe zastosowanie, w wyniku czego uznano, że wszystkie paliwa od zakwestionowanego dostawcy strony nie zostały dostarczone; 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: art. 120, art. 124, art. 125 § 1, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 w zw. z art. 235 oraz art. 229 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności poprzez: - dowolną ocenę dowodów polegającą na przyjęciu, że zeznania świadków świadczą o nie wykonaniu dostaw towarów na rzecz strony, - dowolne przyjęcie, że dostawcy podatnika nie dokonali dostaw towarów, a faktury, którymi posługiwał się podatnik były nieprawdziwe, 3. naruszenie przepisów art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 151 w zw. z art. 45 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów, polegające na dokonaniu jednostronnej analizy faktów i dowodów jedynie na niekorzyść strony przy istniejących jednocześnie wątpliwościach wynikających z okoliczności faktycznych z pominięciem zasad logiki i doświadczenia życiowego. W związku z tak sformułowanymi zarzutami wniesiono, w przypadku naruszenia prawa materialnego, wyłącznie o zmianę wyroku poprzez uchylenie obydwu decyzji i umorzenie postępowania, a także zasądzenie kosztów postępowania za obydwie instancje, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także pozostawienie Sądowi I instancji prawa o rozstrzygnięciu o kosztach postępowania II instancji. W dodatkowym piśmie z dnia 5 listopada 2020 r. skarżący wniósł o zaliczenie w poczet materiału dowodowego wyroków w sprawie karnoskarbowej uniewinniających go od zarzucanych mu czynów za lata 2011 i 2012. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną, jednakże na rozprawie w dniu 17 lutego 2023 r. pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie stosownych kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która w sprawie tej jednak nie występuje. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej, która oparta została na obydwu podstawach kasacyjnych, o których mowa w art. 174 cyt. ustawy, albowiem zarzuca się w niej zarówno naruszenie przepisów postępowania, jak i prawa materialnego. W takiej sytuacji jako zasadę przyjmuje się rozpoznanie w pierwszym rzędzie zarzutów o charakterze proceduralnym, dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania prawidłowości wykładni prawa lub subsumcji stanu faktycznego do zastosowanego przez ów Sąd przepisu prawa materialnego. Przyjmując powyższe założenie co do kolejności badania zasadności podstaw kasacyjnych w rozpoznawanej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Przypomnieć należy, że spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy prawidłowa była ocena organów, zaakceptowana przez Sąd I instancji, które uznały, iż faktury wystawione na rzecz skarżącego, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "K." K. P. w zakresie świadczenia usług transportu drogowego towarów na terenie kraju i poza jego granicami, nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych nabycia oleju napędowego. Zaakcentować w tym kontekście trzeba, że skarga kasacyjna jest szczególnym pismem procesowym, tj. wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. W szczególności formalizm ów wiąże się z powinnością prawidłowego skonstruowania podstaw kasacyjnych, co obejmuje zarówno obowiązek ich przytoczenia, jak i uzasadnienia (art. 176 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji. Z przytoczonych względów, których wyrazem jest m.in. przymus sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalistę, tj. adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego oraz ścisłe wymogi formalne, skarga kasacyjna winna być sporządzona fachowo i rzetelnie, m.in. w sposób jasno precyzujący zarzuty i ich uzasadnienie, ponieważ NSA nie jest ani władny, ani uprawniony do poszukiwania zaskarżonych przepisów, intencji i motywów, jakimi kierował się autor skargi kasacyjnej. Tymczasem w treści rozpoznawanego środka zaskarżenia brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia dla zarzutów naruszenia art. 124 Ordynacji podatkowej (zasada przekonywania), art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej (zasada szybkości postępowania), art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej (definiującego dowód w postępowaniu podatkowym), art. 187 § tej ustawy (zasada oficjalności postępowania dowodowego), art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej (odnoszącego się do wymogów, jakim powinno sprostać uzasadnienie decyzji podatkowej), art. 235 Ordynacji podatkowej (stanowiącego odesłanie w postępowaniu przed organami odwoławczymi do przepisów o postępowaniu przed organami I instancji) i wreszcie art. 229 cyt. ustawy, zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Skoro pełnomocnik skarżącego nie uznał za konieczne przytoczenia uzasadnienia dla przedmiotowych zarzutów, nie dał tym samym szansy Sądowi kasacyjnemu na merytoryczną ocenę ich zasadności. Natomiast szczegółowa analiza treści skargi kasacyjnej daje podstawy do stwierdzenia, że w istocie skarżący kwestionuje wyłącznie ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (art. 191 Ordynacji podatkowej), wywodząc z przeprowadzonych dowodów odmienne wnioski od tych, które przyjął organ i które słusznie zaakceptował Sąd I instancji. Dopatruje się nadto naruszenia art. 120 Ordynacji podatkowej w postaci oparcia się przez organ "nie o materiał dowodowy lecz o własne przypuszczenia i dywagacje". Wyjaśnić więc należy, że działanie na podstawie przepisów prawa oznacza działanie na podstawie obowiązującej normy prawnej, konieczność prawidłowego ustalenia znaczenia tej normy oraz niewadliwego dokonania subsumpcji i prawidłowe ustalenie skutków prawnych. Przyjęcie przez organ podatkowy rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez podatnika nie może oznaczać naruszenia zasady legalizmu określonej w art. 120 Ordynacji podatkowej. Dotyczy to również zarzucanego naruszenia art. 121 § 1 i art. 122 tej ustawy. Sam fakt, że podatnik nie zgadza się z wywodami organów podatkowych nie stanowi o obrazie tych przepisów. Zarzut dowolnego działania organu byłby skuteczny wówczas, gdyby ustalenia faktyczne oparte zostały na dowolnie wybranych dowodach bez uzasadnienia. Ciężar dowodu spoczywa co do zasady na organie podatkowym, nie jest on jednak nieograniczony. Bezwzględne stosowanie tej zasady prowadziłoby do abstrakcyjnej sytuacji niemożności ukończenia postępowania podatkowego z obawy przed pominięciem jakiegoś dowodu, niezależnie od jego wartości (zob. wyrok NSA z dnia 2 lipca 2020 r., sygn. akt II FSK 793/20). W tym kontekście trafny jest pogląd Sądu I instancji, że materiał dowodowy sprawy został należycie zebrany i oceniony. Prawidłowo organy skorzystały z materiału dowodowego zebranego w sprawie karnej dotyczącej przedstawiciela spółki F. – E. R., jak też w sprawie podatkowej spółki F.. Co istotne dla sprawy, we wskazanym postępowaniu karnym podejrzany złożył wyjaśnienia, w których wskazał, że spółka F. w latach 2011-2012 wprowadzała do obrotu puste faktury, zaś P. K. był jednym z odbiorców. Ponadto świadek ten wskazał faktury VAT wystawione dla skarżącego, które nie dokumentowały obrotu. Przyznał, że miały one charakter pustych dokumentów rozliczeniowych, za którymi nie szła dostawa towaru. Świadek zeznał też, że część faktur była świadomie zawyżana, co również znajdowało odzwierciedlenie w sposobie rozliczania się stron, gdyż skarżący za fikcyjną nadwyżkę paliwa płacił tak jak za pustą fakturę. Powyższej oceny nie zmienia powoływany w piśmie z dnia 5 listopada 2020 r. fakt zmiany zeznań przez świadka na dalszych etapach postępowania karnego, jak również uniewinnienie skarżącego wyrokiem karnym z zarzutu posługiwania się nierzetelnymi fakturami. Powoływany przez skarżącego wyrok nie mógł uzasadniać uchylenia decyzji ostatecznej chociażby z tego względu, że nie istniał w dniu wydania decyzji, lecz zapadł w terminie późniejszym. Przypomnieć nadto należy art. 11 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że wiążący dla sądów administracyjnych i pośrednio dla organów charakter mają jedynie ustalenia wydanego w postępowaniu karnym wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa. Dlatego też uniewinniający wyrok nie znajduje bezpośredniego przełożenia na odpowiedzialność podatkową – jak zdaje się oczekiwać autor skargi kasacyjnej – z uwagi na autonomiczny charakteru obydwu postępowań, tj. karnego i podatkowego oraz skutki z tym związane. W postępowaniu podatkowym nie bada się ani winy, ani zaistnienia znamion przestępstwa, inne są też cele obydwu postępowań, co powoduje, że nawet wyrok uniewinniający od zarzutów popełnienia przestępstw skarbowych nie wywiera bezpośredniego wpływu na wynik sprawy podatkowej i pozostawia organom podatkowym możliwość samodzielnego ustalenia stanu faktycznego, zgodnie z wymogami określonymi w Ordynacji podatkowej (zob. wyroki NSA: z dnia 6 września 2017 r., sygn. akt I FSK 2310/15, z dnia 19 października 2017 r., sygn. akt I FSK 49/16, z dnia 2 lipca 2021 r., sygn. akt I FSK 131/18, z dnia 31 stycznia 2020 r., sygn. akt I FSK 1288/17). Ponadto, zeznania E. R. w istocie obciążające skarżącego, nie były jedynymi dowodami, na których organy oparły swoje ustalenia w sprawie. Skarżący pomija, że z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ podatkowy w postępowaniu wobec spółki F. wynika, że deklarowanym dostawcą paliwa dla tej spółki był A. N., który w omawianym okresie nie prowadził rzeczywistej działalności gospodarczej i nie mógł – ze względów finansowych i logistycznych – sprzedać tego towaru. Spółka F. nie mogła zatem dysponować taką ilością oleju napędowego, by zabezpieczyć dostawy wykazane przez podatnika. Miała ograniczone możliwości magazynowe, dlatego też nie mogła posługiwać się skutecznie argumentem, że dostawy te były realizowane z zapasów. Również podatnik dysponujący wyłącznie pojemnością baków samochodowych (których pojemność została precyzyjnie przez organ ustalona) nie mógł zakupić tak dużej ilości paliwa, jaka figurowała na zakwestionowanych fakturach, gdyż w toku postępowania wykluczono możliwość przechowywania paliwa w inny sposób (poza zatankowaniem pojazdów). Sam podatnik oświadczył, że przez 2014 r. nie posiadał dodatkowych zbiorników na paliwo i nie dokonywał zakupów paliwa "na zapas". Organy przeprowadziły szczegółową analizę w tym zakresie i bezsprzecznie udowodniły w oparciu o dowody podatkowo-księgowe skarżącego (polecenia wyjazdów służbowych kierowców, faktury sprzedaży i listy przewozowe CMR, dowody opłat drogowych, zakupu paliwa na terenie kraju, wyciągi z rachunków kart płatniczych itp.), że w datach figurujących na fakturach i dokumentach WZ niektóre pojazdy podatnika przebywały poza L., wykonując międzynarodowe usługi przewozu towarów, a zatem nie mogły być w tym czasie tankowane na stacji F. Tym samym nie znajduje żadnego odzwierciedlenia w treści decyzji podatkowej twierdzenie skargi kasacyjnej, iż "w materiale dowodowym oraz aktach brak jest jakiejkolwiek próby udowodnienia, że objętość kupionego paliwa nie zgadza się z objętością zużytego paliwa". Dodatkowo – wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej – Sąd I instancji wskazał, iż z zeznań świadków M. M., M. T. oraz N. B. nie można wywieść takich okoliczności, jakie sugeruje skarżący. Kierowcy bowiem nie mieli żadnego kontaktu z obiegiem dokumentów pomiędzy firmami oraz płatnościami za paliwo, zeznawali wprawdzie, że pojazdy firmowe były tankowane na stacji F., ale nie potrafili wskazać nawet przybliżonej ilości zakupionego paliwa, ani dat, w których odbywało się tankowanie pojazdów, nadto twierdzili, że tankowali także będąc w trasie, zaś tankowaniem aut po zjeździe do bazy zwykle zajmował się sam podatnik. Zarzut dotyczący zeznań tych świadków jest w istocie polemiką oceny tych zeznań dokonaną przez organy podatkowe i zaakceptowane słusznie przez Sąd I instancji. Świadomość skarżącego dotycząca nieprawidłowości w prowadzeniu działalności przez kontrahenta (i obarczanie go wyłączną winą) nie stanowi zasadniczej przesłanki do oceny istotnego dla rozstrzygnięcia ustalenia, że faktury dotyczące zakupu paliwa od ww. firmy nie odzwierciedlają zdarzeń gospodarczych, które miałyby faktycznie miejsce pomiędzy P. K. a firmą F. Organ słusznie stwierdził, że podatnik nie nabył towaru na podstawie kwestionowanych faktur, a nie, że nie nabył go w ogóle. Fakt, że nie nastąpiło nabycie towaru na podstawie zakwestionowanych przez organy podatkowe faktur nie oznacza, że w ogóle go nie nabyto, a następnie wykorzystano dla transportu czy dalszej sprzedaży. W tym zakresie prawidłowo Sąd I instancji argumentował, że dla skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego w oparciu o przedłożone faktury zakupowe koniecznym jest, by dostawa towaru została dokonana pomiędzy podmiotami uwidocznionymi na tych fakturach. Bez znaczenia jest więc, czy sporne transakcje zostały dokonane przez jakiegokolwiek dostawcę, ale czy dostawcą towarów jest podmiot figurujący w treści faktur. Prawo do odliczenia kwot podatku naliczonego nie jest bowiem uwarunkowane posiadaniem towarów, czy realizacją usługi, ale ich odpłatnym nabyciem od wystawcy faktur. Stąd nieuzasadnione jest przekonanie kasatora o tym, że zakwestionowane faktury nie mogły być fikcyjne, bowiem podatnik "osiągał w tym okresie znaczne przychody i obroty", a "samochody ciężarowe nie mogły jeździć na powietrze, a wyłącznie na paliwa". W tej sprawie zatem zasadnie uznano, że sporne faktury są nierzetelne i nie dokumentują rzeczywistych operacji gospodarczych. Powyższa ocena znajduje zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wystarczające oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, jest zgodna z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania. Nadto trudno dopatrzyć się naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż skarga prawidłowo została oddalona (co wyłączało zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c tej ustawy). Wadliwie też pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 133 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w kontekście dowolnej oceny dowodów oraz przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów. Przepis ten nie może służyć kwestionowaniu ustaleń oraz oceny przyjętego w sprawie stanu faktycznego. Zgodnie z treścią art. 133 § 1 cyt. ustawy sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Tym samym naruszenie obowiązku określonego w tym przepisie ma miejsce wówczas, gdy sąd administracyjny orzeka na podstawie materiału dowodowego spoza akt sprawy, albo, gdy przedstawia stan sprawy w oderwaniu od materiału dowodowego zebranego przez organy orzekające w sprawie. Nie ma żadnych wątpliwości, że sytuacja taka nie zaistniała w tej sprawie. W sytuacji braku podważenia stanu faktycznego sprawy, za nieuzasadnione należy uznać z kolei zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci niewłaściwego zastosowania art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług. Błędne zastosowanie konkretnego przepisu prawa materialnego polega na tzw. błędzie w subsumcji, a więc błędnym uznaniu stanu faktycznego ustalonego w sprawie za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w mającej zastosowanie w sprawie normie prawnej. Ocena zasadności zastosowania prawa materialnego może zostać dokonana jedynie na gruncie prawidłowo ustalonego i ocenionego stanu faktycznego. Dlatego, gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy i ich oceny dokonanej przez Sąd I instancji, jak miało miejsce na gruncie niniejszej sprawy, zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi. Inaczej mówiąc, zarzut naruszenia powołanego w skardze kasacyjnej przepisu prawa materialnego sprowadzający się do ich niewłaściwego zastosowania, nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na brak podważenia dokonanej przez organy, a zaaprobowanej przez Sąd I instancji oceny dowodów, która doprowadziła do zakwestionowania rzetelności spornych faktur i uznania świadomego uczestnictwa skarżącego w obrocie tymi dokumentami. Końcowo należy wskazać, że pomimo zaskarżenia skargą kasacyjną również pkt III wyroku WSA w Lublinie, dotyczącego odstąpienia na podstawie art. 206 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi od zasądzenia kosztów sądowych na rzecz skarżącego, brak jest sformułowania jakichkolwiek zarzutów dotyczących tej problematyki, co nie pozwala Sądowi kasacyjnemu na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu I instancji w tym zakresie. Mając na uwadze wszystkie przedstawione wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 cyt. ustawy, oddalił skargę kasacyjną uznając ją za bezzasadną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono natomiast na podstawie art. 209, art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 w zw. z art. 207 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 z późn. zm.). sędzia WSA (del.) sędzia NSA sędzia NSA Agnieszka Jakimowicz Marek Olejnik Małgorzata Niezgódka-Medek
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI