I FSK 2106/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego oraz podatnika T.P. od wyroku WSA w Lublinie, który uchylił decyzję organu w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca 2016 r. Spór dotyczył stawki VAT właściwej dla sprzedaży posiłków i dań na wynos. Organ odwoławczy kwestionował wyrok WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących stawek obniżonych VAT i odwołując się do wyroku TSUE C-703/19. Podatnik również wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych i zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika, wskazując na utrwaloną praktykę interpretacyjną organów stosującą 5% stawkę VAT dla podobnych transakcji. NSA, opierając się na uchwale siedmiu sędziów I FPS 1/24, uznał, że sprzedaż gotowych posiłków i dań na wynos w analizowanym okresie powinna być opodatkowana stawką 5% na podstawie art. 41 ust. 2a u.p.t.u. w związku z poz. 28 załącznika nr 10. Sąd podkreślił, że organy podatkowe nie mogą stosować kryteriów pozaustawowych (jak PKD) do określenia stawki VAT i że literalne brzmienie przepisu nie wyłącza sprzedaży na wynos. NSA uznał również za zasadny zarzut naruszenia art. 121 § 1 o.p. i art. 2a o.p. przez organ, wskazując, że stosowanie jednolitej linii interpretacyjnej przez organy podatkowe w odniesieniu do franczyzodawcy i innych franczyzobiorców stworzyło uzasadnione oczekiwania u podatnika, co powinno mieć pierwszeństwo przed zasadą legalizmu. W konsekwencji, NSA oddalił obie skargi kasacyjne, uznając wyrok WSA za prawidłowy co do rozstrzygnięcia, mimo częściowo błędnego uzasadnienia. Odstąpiono od zasądzania kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania 5% stawki VAT na posiłki sprzedawane na wynos w okresie przed 24 czerwca 2016 r., a także znaczenie zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych w sytuacji utrwalonej praktyki interpretacyjnej.
Orzeczenie dotyczy konkretnego okresu rozliczeniowego (styczeń-czerwiec 2016 r.) i stanu prawnego obowiązującego do 30 czerwca 2020 r. w zakresie stosowania stawki 5% VAT na posiłki na wynos. Interpretacja zasady zaufania do organów podatkowych może być różnie stosowana w zależności od okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (2)
Jaka stawka podatku VAT powinna być stosowana do sprzedaży posiłków i dań na wynos w okresie od stycznia do czerwca 2016 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W okresie od stycznia do czerwca 2016 r. sprzedaż gotowych posiłków i dań na wynos powinna być opodatkowana obniżoną stawką 5% VAT na podstawie art. 41 ust. 2a u.p.t.u. w związku z poz. 28 załącznika nr 10.
Uzasadnienie
NSA oparł się na uchwale I FPS 1/24, stwierdzając, że literalne brzmienie przepisu oraz wyrok TSUE C-703/19 nie wyłączają sprzedaży na wynos z zastosowania stawki 5%. Podkreślono, że organy nie powinny stosować kryteriów spozaustawowych (jak PKD) do określenia stawki.
Czy organ podatkowy naruszył zasadę pogłębiania zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.) oraz zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika (art. 2a o.p.) poprzez odmienne traktowanie podatnika w sytuacji utrwalonej praktyki interpretacyjnej organów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ naruszył zasadę pogłębiania zaufania do organów podatkowych i zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika, stosując odmienną praktykę interpretacyjną niż ta, która była znana podatnikowi z interpretacji wydanych dla franczyzodawcy i innych franczyzobiorców.
Uzasadnienie
NSA uznał, że stosowanie jednolitej linii interpretacyjnej przez organy podatkowe w odniesieniu do franczyzodawcy i innych franczyzobiorców stworzyło uzasadnione oczekiwania u podatnika, co powinno mieć pierwszeństwo przed zasadą legalizmu. Weryfikacja stawki stosowanej przez podatnika naruszałaby zasadę konkurencyjności.
Przepisy (24)
Główne
u.p.t.u. art. 41 § ust. 2a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Pozwala na stosowanie obniżonej stawki podatku w przypadkach określonych w przepisach wykonawczych i załącznikach.
o.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 5a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Określa, że identyfikowanie towarów i usług dokonuje się za pomocą klasyfikacji statystycznych, jeżeli przepisy powołują symbole statystyczne.
u.p.t.u. art. 41 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Określa podstawową stawkę podatku.
u.p.t.u. art. 146d § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Dotyczy stosowania obniżonych stawek podatku.
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług art. 5a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług art. 41 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług art. 146d § ust. 1
Rozporządzenie art. 3 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2013 r. w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania stawek obniżonych
Dotyczy usług związanych z wyżywieniem (PKWiU ex 56).
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
o.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ocena dowodów według uznania organu.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd.
p.p.s.a. art. 145 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy uchylenia decyzji i umorzenia postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Dyrektywa VAT art. 98 § ust. 2
Dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Dotyczy stosowania obniżonych stawek podatku.
Dyrektywa VAT art. 98 § ust. 3
Dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Dotyczy stosowania obniżonych stawek podatku.
Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) Nr 282/2011 art. 6 § ust. 1
Dotyczy definicji dostawy towarów i świadczenia usług.
Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) Nr 282/2011 art. 6 § ust. 2
Dotyczy definicji dostawy towarów i świadczenia usług.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stosowanie 5% stawki VAT do sprzedaży posiłków na wynos w okresie objętym sporem było prawidłowe, zgodnie z utrwaloną praktyką interpretacyjną organów. • Organ naruszył zasadę pogłębiania zaufania do organów podatkowych i zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika, stosując odmienną praktykę interpretacyjną niż ta, która była znana podatnikowi.
Odrzucone argumenty
Argumenty organu kasacyjnego dotyczące błędnej wykładni przepisów o stawkach VAT i naruszenia przepisów postępowania. • Argumenty podatnika kasacyjnego dotyczące naruszenia przez WSA przepisów postępowania (art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a.).
Godne uwagi sformułowania
nie można akceptować wykładni, jaką, na tle przedmiotowego zagadnienia, prezentują od 24 czerwca 2016 r. organy podatkowe • literalne brzmienie normy "gotowe posiłki i dania" nie stoi na przeszkodzie uznaniu, że w pojęciu tej normy (jej zakresie przedmiotowym) mieści się sprzedaż gotowych do spożycia posiłków (dań) w systemach "na wynos" • ustawa o podatku od towarów i usług nie odwołuje się w żadnym przepisie do PKD • w sytuacji gdy podatnik będzie się stosował do znanej mu utrwalonej praktyki rozstrzygania przez organ podatkowy spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, podatnikowi takiemu nie stworzono w o.p. normatywnie wyrażonej ochrony prawnej, obligującej organy podatkowe do jego ochrony • zasada wynikająca z art. 121 § 1 o.p. nie nakłada na organ podatkowy obowiązku powielania błędnej interpretacji, czy wadliwego stosowania prawa, nawet w odniesieniu do tego samego podatnika • w przypadkach, gdy po stronie podatnika istnieje uzasadnione oczekiwanie, wywołane utrwalonym działaniem organu podatkowego, dającym podstawy podatnikowi, iż jego zachowanie odpowiada prawu, zasada pogłębiania zaufania do organów podatkowych powinna mieć pierwszeństwo przed zasadą legalizmu
Skład orzekający
Roman Wiatrowski
przewodniczący
Marek Kołaczek
sprawozdawca
Izabela Najda-Ossowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania 5% stawki VAT na posiłki sprzedawane na wynos w okresie przed 24 czerwca 2016 r., a także znaczenie zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych w sytuacji utrwalonej praktyki interpretacyjnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego okresu rozliczeniowego (styczeń-czerwiec 2016 r.) i stanu prawnego obowiązującego do 30 czerwca 2020 r. w zakresie stosowania stawki 5% VAT na posiłki na wynos. Interpretacja zasady zaufania do organów podatkowych może być różnie stosowana w zależności od okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia VAT na jedzenie na wynos i pokazuje, jak ważna jest spójność interpretacji organów podatkowych oraz zasada zaufania podatników do tych organów.
“VAT na jedzenie na wynos: Czy organy podatkowe mogą zmieniać zdanie?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.