I FSK 2106/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargi kasacyjne organu i podatnika, potwierdzając prawo do stosowania 5% stawki VAT na posiłki sprzedawane na wynos w okresie przed 24 czerwca 2016 r., jeśli podatnik działał w zaufaniu do utrwalonej praktyki organów podatkowych.
Sprawa dotyczyła prawidłowej stawki VAT na posiłki sprzedawane na wynos w okresie od stycznia do czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu, uznając, że podatnik miał prawo stosować 5% stawkę VAT, kierując się utrwaloną praktyką interpretacyjną organów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne obu stron, podzielając stanowisko WSA co do możliwości stosowania 5% stawki VAT, podkreślając znaczenie zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych w sytuacji istnienia uzasadnionych oczekiwań podatnika.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego oraz podatnika T.P. od wyroku WSA w Lublinie, który uchylił decyzję organu w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca 2016 r. Spór dotyczył stawki VAT właściwej dla sprzedaży posiłków i dań na wynos. Organ odwoławczy kwestionował wyrok WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących stawek obniżonych VAT i odwołując się do wyroku TSUE C-703/19. Podatnik również wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych i zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika, wskazując na utrwaloną praktykę interpretacyjną organów stosującą 5% stawkę VAT dla podobnych transakcji. NSA, opierając się na uchwale siedmiu sędziów I FPS 1/24, uznał, że sprzedaż gotowych posiłków i dań na wynos w analizowanym okresie powinna być opodatkowana stawką 5% na podstawie art. 41 ust. 2a u.p.t.u. w związku z poz. 28 załącznika nr 10. Sąd podkreślił, że organy podatkowe nie mogą stosować kryteriów pozaustawowych (jak PKD) do określenia stawki VAT i że literalne brzmienie przepisu nie wyłącza sprzedaży na wynos. NSA uznał również za zasadny zarzut naruszenia art. 121 § 1 o.p. i art. 2a o.p. przez organ, wskazując, że stosowanie jednolitej linii interpretacyjnej przez organy podatkowe w odniesieniu do franczyzodawcy i innych franczyzobiorców stworzyło uzasadnione oczekiwania u podatnika, co powinno mieć pierwszeństwo przed zasadą legalizmu. W konsekwencji, NSA oddalił obie skargi kasacyjne, uznając wyrok WSA za prawidłowy co do rozstrzygnięcia, mimo częściowo błędnego uzasadnienia. Odstąpiono od zasądzania kosztów postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
W okresie od stycznia do czerwca 2016 r. sprzedaż gotowych posiłków i dań na wynos powinna być opodatkowana obniżoną stawką 5% VAT na podstawie art. 41 ust. 2a u.p.t.u. w związku z poz. 28 załącznika nr 10.
Uzasadnienie
NSA oparł się na uchwale I FPS 1/24, stwierdzając, że literalne brzmienie przepisu oraz wyrok TSUE C-703/19 nie wyłączają sprzedaży na wynos z zastosowania stawki 5%. Podkreślono, że organy nie powinny stosować kryteriów spozaustawowych (jak PKD) do określenia stawki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (24)
Główne
u.p.t.u. art. 41 § ust. 2a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Pozwala na stosowanie obniżonej stawki podatku w przypadkach określonych w przepisach wykonawczych i załącznikach.
o.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 5a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Określa, że identyfikowanie towarów i usług dokonuje się za pomocą klasyfikacji statystycznych, jeżeli przepisy powołują symbole statystyczne.
u.p.t.u. art. 41 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Określa podstawową stawkę podatku.
u.p.t.u. art. 146d § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Dotyczy stosowania obniżonych stawek podatku.
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług art. 5a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług art. 41 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług art. 146d § ust. 1
Rozporządzenie art. 3 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2013 r. w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania stawek obniżonych
Dotyczy usług związanych z wyżywieniem (PKWiU ex 56).
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
o.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ocena dowodów według uznania organu.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd.
p.p.s.a. art. 145 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy uchylenia decyzji i umorzenia postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Dyrektywa VAT art. 98 § ust. 2
Dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Dotyczy stosowania obniżonych stawek podatku.
Dyrektywa VAT art. 98 § ust. 3
Dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Dotyczy stosowania obniżonych stawek podatku.
Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) Nr 282/2011 art. 6 § ust. 1
Dotyczy definicji dostawy towarów i świadczenia usług.
Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) Nr 282/2011 art. 6 § ust. 2
Dotyczy definicji dostawy towarów i świadczenia usług.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stosowanie 5% stawki VAT do sprzedaży posiłków na wynos w okresie objętym sporem było prawidłowe, zgodnie z utrwaloną praktyką interpretacyjną organów. Organ naruszył zasadę pogłębiania zaufania do organów podatkowych i zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika, stosując odmienną praktykę interpretacyjną niż ta, która była znana podatnikowi.
Odrzucone argumenty
Argumenty organu kasacyjnego dotyczące błędnej wykładni przepisów o stawkach VAT i naruszenia przepisów postępowania. Argumenty podatnika kasacyjnego dotyczące naruszenia przez WSA przepisów postępowania (art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a.).
Godne uwagi sformułowania
nie można akceptować wykładni, jaką, na tle przedmiotowego zagadnienia, prezentują od 24 czerwca 2016 r. organy podatkowe literalne brzmienie normy "gotowe posiłki i dania" nie stoi na przeszkodzie uznaniu, że w pojęciu tej normy (jej zakresie przedmiotowym) mieści się sprzedaż gotowych do spożycia posiłków (dań) w systemach "na wynos" ustawa o podatku od towarów i usług nie odwołuje się w żadnym przepisie do PKD w sytuacji gdy podatnik będzie się stosował do znanej mu utrwalonej praktyki rozstrzygania przez organ podatkowy spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, podatnikowi takiemu nie stworzono w o.p. normatywnie wyrażonej ochrony prawnej, obligującej organy podatkowe do jego ochrony zasada wynikająca z art. 121 § 1 o.p. nie nakłada na organ podatkowy obowiązku powielania błędnej interpretacji, czy wadliwego stosowania prawa, nawet w odniesieniu do tego samego podatnika w przypadkach, gdy po stronie podatnika istnieje uzasadnione oczekiwanie, wywołane utrwalonym działaniem organu podatkowego, dającym podstawy podatnikowi, iż jego zachowanie odpowiada prawu, zasada pogłębiania zaufania do organów podatkowych powinna mieć pierwszeństwo przed zasadą legalizmu
Skład orzekający
Roman Wiatrowski
przewodniczący
Marek Kołaczek
sprawozdawca
Izabela Najda-Ossowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania 5% stawki VAT na posiłki sprzedawane na wynos w okresie przed 24 czerwca 2016 r., a także znaczenie zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych w sytuacji utrwalonej praktyki interpretacyjnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego okresu rozliczeniowego (styczeń-czerwiec 2016 r.) i stanu prawnego obowiązującego do 30 czerwca 2020 r. w zakresie stosowania stawki 5% VAT na posiłki na wynos. Interpretacja zasady zaufania do organów podatkowych może być różnie stosowana w zależności od okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia VAT na jedzenie na wynos i pokazuje, jak ważna jest spójność interpretacji organów podatkowych oraz zasada zaufania podatników do tych organów.
“VAT na jedzenie na wynos: Czy organy podatkowe mogą zmieniać zdanie?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 2106/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-02-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-10-18 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Izabela Najda-Ossowska Marek Kołaczek /sprawozdawca/ Roman Wiatrowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I SA/Lu 297/19 - Wyrok WSA w Lublinie z 2021-06-18 Skarżony organ Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego Treść wyniku Oddalono skargi kasacyjne Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 106 art. 5a, art. 41 ust 1 w związku z art. 146d ust. 1 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - t.j. Dz.U. 2021 poz 1540 art. 121 § 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia NSA Marek Kołaczek (sprawozdawca), Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska, Protokolant Asystent Sędziego Paweł Bobrowicz, po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skarg kasacyjnych Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej oraz T.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Lu 297/19 w sprawie ze skargi T.P. na decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 15 marca 2019 r. nr 308000-COP-2.4103.7.2018.14 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do czerwca 2016 r. oddala skargi kasacyjne Uzasadnienie 1. Wyrok Sądu pierwszej instancji. 1.1. Zaskarżonym wyrokiem z 18 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Lu 297/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu skargi T.P. (dalej: Skarżący, Strona lub Podatnik) na decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej (dalej: Organ odwoławczy, Naczelnik UCS) z 15 marca 2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do czerwca 2016 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania. 2. Skarga kasacyjna Organu odwoławczego. 2.1. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł Podatnik, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu na podst. art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) naruszenie: 2.1.1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm., dalej jako: o.p.) przez uznanie, iż w sprawie, w świetle wyroku TSUE z 22 kwietnia 2021 r. C-703/19 oraz regulacji prawa krajowego, istotne znaczenie ma zakwalifikowanie czynności Strony bądź do dostawy gotowych posiłków i dań oraz napojów bądź do usług związanych z wyżywieniem z uwzględnieniem wskazanych przez TSUE kryteriów odróżnienia podlegających opodatkowaniu czynności, podczas gdy treść wskazanego wyroku nie zawiera podstaw do takiej oceny, a zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa krajowego kwestia ta nie ma zasadniczego znaczenia, co Organ zawarł w uzasadnieniu uchylonej przez Sąd decyzji wskazując, że bez względu na uznanie, czy czynności wykonywane przez Skarżącego są dostawą towaru czy świadczeniem usług, z woli polskiego ustawodawcy, która prawidłowo implementuje prawo unijne, są sklasyfikowane w grupowaniu PKWiU 56 - Usługi związane z wyżywieniem i winne być opodatkowane 8 % stawką podatku; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. i art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p przez dokonanie błędnej kontroli działania Organu przejawiającej się w wybiórczej i lakonicznej ocenie prawnej, w której nie poddano analizie i ocenie stanowiska TSUE w wyroku z 22 kwietnia 2021 r. C-703/19 (tezy wyroku: 40,41,42,64) potwierdzającego prawidłowość implementacji przez ustawodawcę polskiego do prawa krajowego przepisów dyrektywy VAT dotyczących stawek obniżonych w odniesieniu do sprzedaży posiłków i dań dokonywanej przez Skarżącego i mającego bezpośrednie odniesienie do działań Organu w przedmiotowej sprawie oraz pominięto przepisy prawa krajowego - art. 5a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. poz. 1054 z późn. zm. Dalej jako: u.p.t.u.), art. 41 ust 1 u.p.t.u. związku z art. 146d ust. 1 tej ustawy oraz § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2013 r. w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania stawek obniżonych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1719, dalej: Rozporządzenie), w związku z poz. 7 załącznika do Rozporządzenia, podczas gdy decyzja Organu została wydana po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu podatkowym, zawiera rozstrzygnięcie oparte na prawidłowo ocenionym materiale dowodowym, jest zgodna z wyżej wymienionymi przepisami prawa krajowego i znajduję oparcie w pominiętych przez Sąd opiniach TSUE wyrażonych w wyroku C-703/19 i w związku z tym prawidłowa kontrola legalności tego rozstrzygnięcia powinna doprowadzić Sąd do oddalenia skargi jako niezasadnej; 2.1.2. prawa materialnego, tj.: 1) art. 5a, art. 41 ust 1 w związku z art. 146d ust. 1 tej u.p.t.u. oraz § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia w zw. z poz.7 załącznika do Rozporządzenia, art. 42 ust. 2a u.p.t.u. w zw. z poz. 28 załącznika nr 10 przez błędną wykładnię, sprzeczną z istotą i literalnym brzmieniem wyżej wymienionych regulacji prawnych przy jednoczesnym pominięciu art. 98 ust. 2 oraz art. 98 ust. 3 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 77 z 23.3.2011 dalej: Dyrektywa VAT) przejawiające się uznaniem, że do stosowania obniżonej stawki podatkowej w prawidłowej wysokości ma znaczenie wykładnia pojęcia "usługi restauracyjne i cateringowe" w rozumieniu pkt 12a załącznika III do Dyrektywy VAT a nie klasyfikacja towaru do określonej pozycji PKWiU, podczas gdy wskazane przepisy prawa krajowego stanowią zgodną z prawem unijnym - art. 98 ust. 2 oraz art. 98 ust. 3 Dyrektywy VAT implementację stosowania stawek obniżonych, odwołującą się do symboli PKWiU i w związku z tym niezależnie czy mamy do czynienia z kwalifikowaniem sprzedaży dań i posiłków jako usługi restauracyjnej i cateringowej w rozumieniu pkt 12a załącznika III do Dyrektywy VAT czy też środków spożywczych w rozumieniu pkt 1 załącznika III do tej dyrektywy o wysokości stawki obniżonej decyduje kod PKWiU, 2) art. 5a oraz art. 41 ust 1 u.p.t.u. związku z art. 146d ust. 1 tej ustawy oraz § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia w związku z poz. 7 załącznika do Rozporządzenia, przez niewłaściwe zastosowanie polegające na ich niezastosowaniu, w sytuacji gdy stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie tych norm prawnych. 2.2. W konsekwencji w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, a także zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 2.3. Podatnik nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną Organu odwolawczego. 3. Skarga kasacyjna Podatnika. 3.1. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł Podatnik, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu na podst. art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 2a i art. 121 § 1 o.p. oraz art. 2 Konstytucji RP polegające na przyjęciu, że organy podatkowe nie uchybiły zasadzie pogłębiania zaufania do organów podatkowych, jak również nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania zasady rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości na korzyść podatnika, podczas gdy stosując się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej władz skarbowych – Skarżący miał prawo oczekiwać, że zastosowana przez niego stawka VAT jest prawidłowa, co biorąc pod uwagę przeciwne stanowisko prezentowane przez Organ co do stawki VAT właściwej dla sprzedaży realizowanej przez Skarżącego w okresie od stycznia do czerwca 2016 r. powinno było doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji I instancji oraz umorzenia postępowania. 3.2. W konsekwencji w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, a także zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 3.3. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 3.4. W piśmie procesowym z 6 lutego 2025 r. Skarżący uzupełnił uzasadnienie zarzutów skargi kasacyjnej. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4.1. Skargi kasacyjne nie zasługują na uwzględnienie. 4.2. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego, wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takiego rodzaju przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. 4.3. Oceniając zarzuty skargi kasacyjnej Organu, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że na wątpliwości interpretacyjne w tym zakresie w pełni odpowiada uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2024 r. sygn. akt I FPS 1/24, której teza stanowi, że "w stanie faktycznym i prawnym od 24 czerwca 2016 r. do 30 czerwca 2020 r. czynność dostawy posiłków i dań realizowana przez podatnika w systemach takich jak np. "drive in", "walk through", "in-store" oraz "food court" (w tej części, w której sprzedaż była realizowana "na wynos") winna być opodatkowana obniżoną stawką 5% na podstawie art. 41 ust. 2a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2016 r. poz. 710 ze zm.) w związku z poz. 28 załącznika nr 10 do tej ustawy." Jakkolwiek uchwała odwołuje się do późniejszych okresów rozliczeniowych, to zapadła na tle tożsamego, co w niniejszej sprawie, stanu prawnego, a stan faktyczny różnicowała tylko okoliczność wydania przez Ministra Finansów interpretacji ogólnej 24 czerwca 2016 roku. W powołanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie można akceptować wykładni, jaką, na tle przedmiotowego zagadnienia, prezentują od 24 czerwca 2016 r. organy podatkowe, które dla określenia stawki VAT właściwej dla dostawy posiłków i dań przez placówki gastronomiczne "na wynos" uznają, że z uwagi na zapisy PKD dotyczące kodu 10.85.1 nie są one opodatkowane zgodnie ze stawką podatku określoną dla poz. 28 ex 10.85.1. PKWiU: "Gotowe posiłki i dania, z wyłączeniem produktów o zawartości alkoholu powyżej 1,2%" załącznika nr 10 do u.p.t.u. Wykładnia ta, pomijając jednoznaczną pod względem brzmienia treść tego przepisu, interpretuje go w sposób niezgodny ze standardami konstytucyjnymi na niekorzyść podatników przez zastosowanie kryteriów pozaustawowych (odwołanie do PKD), do tego z opcją wyboru unormowania niekorzystnego dla podatnika. Zdaniem NSA, za stanowiskiem, że norma podatkowa pozycji 28 "ex 10.85.1. Gotowe posiłki i dania, z wyłączeniem produktów o zawartości alkoholu powyżej 1,2%" załącznika nr 10 do u.p.t.u. (stawka 5%) obejmowała do 30 czerwca 2020 r. sprzedaż gotowych do spożycia posiłków (dań) w systemach "na wynos" przemawiają następujące argumenty: - literalne brzmienie normy "gotowe posiłki i dania" nie stoi na przeszkodzie uznaniu, że w pojęciu tej normy (jej zakresie przedmiotowym) mieści się sprzedaż gotowych do spożycia posiłków (dań) w systemach "na wynos"; - nazwa grupowania PKWiU 10.85.1. "Gotowe posiłki i dania", do której odwołuje się powyższa norma nie wskazuje, aby sprzedaż gotowych posiłków i dań "na wynos" była z niego wyłączona; - sprzedaż gotowych posiłków i dań "na wynos", zgodnie z wyrokiem TSUE C-703/19 oraz art. 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) Nr 282/2011 stanowi dostawę gotowej żywności, jeżeli przygotowanie ciepłego produktu gotowego ogranicza się w istocie do czynności pobieżnych i znormalizowanych; wynika to również z art. 5a u.p.t.u., skoro PKWiU "Gotowe posiłki i dania" (10.85.1) zalicza do towarów, a nie świadczenia usług; - ustawa o podatku od towarów i usług nie odwołuje się w żadnym przepisie do PKD; w art. 5a u.p.t.u. wskazuje się, że identyfikowanie towarów i usług dokonuje się za pomocą klasyfikacji "jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne"; - w załącznikach do ustawy oraz przepisach wykonawczych wydanych na jej podstawie powołuje się jedynie symbole statystyczne PKWiU. Uwzględniając wynikające z art. 84 i art. 217 Konstytucji gwarancje w prawie podatkowym dostatecznej określoności regulacji prawnych (nakaz precyzyjnego ustalenia w ustawie podatkowej wszystkich istotnych elementów stosunku daninowego, w tym w zakresie określenia przedmiotu i stawki podatku), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że dostawa gotowych do spożycia posiłków (dań) w systemach "na wynos" do 30 czerwca 2020 r. objęta była stawką podatku 5% na podstawie art. 41 ust. 2a u.p.t.u. w związku z pozycją 28 "ex 10.85.1. Gotowe posiłki i dania, z wyłączeniem produktów o zawartości alkoholu powyżej 1,2%" załącznika nr 10 do u.p.t.u. NSA uznał, że nie można tym samym zgodzić się ze stanowiskiem, że dostawy gotowych posiłków (dań) w systemach sprzedaży "na wynos" oferowane przez różnego rodzaju placówki gastronomiczne, do 30 czerwca 2020 r. kiedy zmienione zostały przepisy, powinny być opodatkowane na podstawie § 3 ust. 1 pkt 1 w związku z poz. 7 załącznika do Rozporządzenia, jako "Usługi związane z wyżywieniem (PKWiU ex 56)". 4.4. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko wraz z uzasadnieniem przedstawione w powołanej uchwale, które podważa stanowisko Organu zajęte w zaskarżonej decyzji. W konsekwencji za pozbawione podstaw należało uznać zarzuty skargi kasacyjnej Organu wskazujące na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji w pkt I i II petitum skargi kasacyjnej prawa procesowego jaki i materialnego. W efekcie skarga kasacyjna Organu odwoławczego podlegała oddaleniu jako niezasadna na podstawie art. 184 P.p.s.a. 4.5. W niniejszej sprawie, Sąd pierwszej instancji uchylając zaskarżoną decyzję ocenił, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 5a, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1 oraz art. 41 ust. 2a u.p.t.u. w zw. z poz. 19, 21, 28 i 31 załącznika nr 10 do ww. ustawy, polegającego na przyjęciu, że Skarżący błędnie zastosował 5% stawkę podatku VAT w stosunku do sprzedaży posiłków i dań prowadzonej w systemie drive in/walk through oraz w odniesieniu do posiłków nabywanych na wynos wewnątrz galerii handlowych w wyznaczonych strefach (tzw. food court) oraz wewnątrz punktów sprzedaży podatnika na wynos. Na poparcie swojego stanowiska Sąd pierwszej instancji powołał się na pogląd wyrażony w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 22 kwietnia 2021 r. w sprawie C-703/19. Wskazane uchybienia korespondowały z zarzutami skargi wniesionej przez Skarżącego. Jednocześnie WSA nie podzielił zarzutów Strony naruszenia przez Organ art. 121 § 1 O.p oraz z art. 2a o.p., które stały się z kolei zasadniczym zarzutem w skardze kasacyjnej Skarżącego. 4.6. Odnosząc się do powyższych zarzutów, wskazać należy, że niesporna jest okoliczność, iż Skarżący nie wnioskował o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w swojej indywidualnej sprawie. Ustalając stawki podatku kierował się jedynie interpretacjami wydanymi dla franczyzodawcy ([...] sp. z o.o.) oraz innych franczyzobiorców, w których Organ konsekwentnie uznawał za właściwe stosowanie dla tego rodzaju działalności, jak będąca przedmiotem sporu w niniejszej sprawie, stawki podatku w wysokości 5%. Oceniając, jaki wpływ na zobowiązania podatkowe Strony mają interpretacje indywidualne wydane w odniesieniu do franczyzodawcy oraz innych franczyzobiorców, nie sposób nie zauważyć, że w sytuacji gdy podatnik będzie się stosował do znanej mu utrwalonej praktyki rozstrzygania przez organ podatkowy spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, podatnikowi takiemu nie stworzono w o.p. normatywnie wyrażonej ochrony prawnej, obligującej organy podatkowe do jego ochrony. Jedyną normą, z jakiej organ może skorzystać w takiej sytuacji, jest art. 121 § 1 o.p., lecz przepis ten - stanowiąc, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych - nie określa, jak powinien postąpić organ w sytuacji, gdy sam stwierdzi, że norma ta została naruszona poprzez nieuwzględnienie zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań. W takiej sytuacji organ podatkowy w konfrontacji zasady legalizmu, obligującej go do zastosowania określonej normy prawa podatkowego, z zasadą ochrony uzasadnionych oczekiwań, nieobwarowanej - jak w przypadku instytucji interpretacji (art. 14k i art. 14m § 1 o.p.) - obowiązkiem i określeniem sposobu jej realizacji, na ogół staje na gruncie zasady legalizmu. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie powtarzano, że zasada wynikająca z art. 121 § 1 o.p. nie nakłada na organ podatkowy obowiązku powielania błędnej interpretacji, czy wadliwego stosowania prawa, nawet w odniesieniu do tego samego podatnika (por. wyrok NSA z 24 lutego 2015 r., sygn. akt I FSK 1783/13, wszystkie powołane wyroki są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Poglądy takie wyrażane były także w piśmiennictwie (por. A. Hanusz, Kontrola sądowoadministracyjna stosowania zasady zaufania do organów podatkowych, Państwo i Prawo 2013 r. nr 8, s. 20-35). Jednocześnie wielokrotnie zwracano uwagę, że zasada wynikająca z art. 121 § 1 o.p. nie może być wyłącznie postulatem, a obowiązkiem sądów jest wyważanie tej zasady i zasady praworządności, wynikającej z art. 120 o.p. Sądy administracyjne podkreślały, że uchybienia organu prowadzącego postępowanie nie mogą wywoływać ujemnych następstw dla podatnika, jeżeli działał on w dobrej wierze i zaufaniu do otrzymanej decyzji bądź interpretacji (por. wyrok NSA z 24 maja 2016 r., sygn. akt II FSK 692/14) lub do utrwalonej i znanej praktyki organów podatkowych (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt I FSK 494/17). W orzecznictwie sądowym utrwala się zatem pogląd, że w przypadkach, gdy po stronie podatnika istnieje uzasadnione oczekiwanie, wywołane utrwalonym działaniem organu podatkowego, dającym podstawy podatnikowi, iż jego zachowanie odpowiada prawu, zasada pogłębiania zaufania do organów podatkowych powinna mieć pierwszeństwo przed zasadą legalizmu (por. zwłaszcza wyrok NSA z 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt I FSK 494/17). W tym ostatnim orzeczeniu NSA zwrócił także uwagę na wynikającą z art. 14k i art. 14m § 1 o.p. zasadę nieszkodzenia podatnikowi, który zastosował się do wydanej mu interpretacji w okresie jej obowiązywania, co w niniejszej sprawie nabiera szczególnego znaczenia wobec faktu nieuzyskania przez Skarżącego interpretacji wydanych na jego wniosek. 4.7. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego oceniając zarzuty skargi kasacyjnej Strony na gruncie niespornego stanu faktycznego sprawy, za zasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 2a i art. 121 § 1 o.p. albowiem stosowanie przez organy podatkowe praktyki interpretacyjnej w stosunku do okresów rozliczeniowych przed 24 czerwca 2016 r. doprowadziło do naruszenia zasady konkurencyjności i neutralności. Bezspornym było, że w interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego wydanej na rzecz franczyzodawcy Skarżącego oraz innych franczyzobiorców, przyjmowano jednolite stanowisko o możliwości zastosowania stawki 5% podatku VAT. Ta praktyka organów podatkowych była jednoznaczna, wskazywała na treść stosowanego prawa oraz wyznaczała kierunek jego interpretacji w analogicznych stanach faktycznych; była praktyką, którą można uznać za ugruntowaną. Skoro bowiem w tych samych stanach faktycznych wydawane były dla kolejnych podatników, w tej samej branży, dokonujących tego samego rodzaju dostaw, tożsame co do treści interpretacje indywidualne, to nielogicznym byłoby, aby Skarżący stosował stawkę odmienną od tej wskazywanej przez Ministra Finansów w wydawanych interpretacjach, szczególnie, że działalność Skarżącego w związku z umową franczyzową, była dokładnie (a nie podobnie) taką samą działalnością jak franczyzobiorców, którzy otrzymali indywidualne interpretacje. Naruszenie art. 121 § 1 o.p. jak i art. 2a o.p. objawiało się zatem w nieuwzględnieniu przy wydawaniu zaskarżonej decyzji jednolitej linii interpretacyjnej i wypracowanej tym samym praktyki postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W takiej sytuacji, weryfikacja stawki stosowanej przez Skarżącego naruszałaby zasadę konkurencyjności, stawiając go w gorszej pozycji niż innych franczyzobiorców, którzy uzyskali na swoją rzecz indywidualną interpretację, tylko dlatego, że dostosował się do powszechnej i jednolitej praktyki w tym zakresie. 4.8. Mając powyższe na uwadze, ponieważ wyrok sądu uchylający zaskarżoną decyzję – pomimo częściowo błędnego uzasadnienia – odpowiada prawu co do rozstrzygnięcia, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Podatnika, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. Zmiana w zakresie oceny naruszenia zaskarżoną decyzją art. 121 § 1 o.p. i art. 2a o.p. wpływa również na generalny wniosek, co do braku podstaw możliwości weryfikacji rozliczenia Skarżącego za wskazany okres w dalszym postępowaniu. 4.9. Wobec złożenia niezasadnych skarg kasacyjnych przez obie strony postępowania, działając na zasadzie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpiono od zasądzania kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz obu stron, obciążając te strony dotychczas poniesionymi kosztami własnego udziału w sprawie. Izabela Najda-Ossowska Roman Wiatrowski Marek Kołaczek sędzia NSA sędzia NSA sędzia NSA
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI