Orzeczenie · 2012-11-30

I FSK 2095/11

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2012-11-30
NSApodatkoweŚredniansa
VATpodatek od towarów i usługszacowanieewidencjaksięgi podatkoweordynacja podatkowaskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za czerwiec 2006 r. Podstawą rozstrzygnięcia było ustalenie, że podatnik, prowadzący kwiaciarnię, utracił zwolnienie podmiotowe od VAT i nie prowadził prawidłowej ewidencji sprzedaży, wykazując jedynie dzienne utargi brutto. W związku z tym organy podatkowe oszacowały podstawę opodatkowania, stosując indywidualną metodę szacowania na podstawie art. 23 Ordynacji podatkowej. Sąd I instancji uznał, że organy były uprawnione do szacowania, gdyż brak właściwej ewidencji obciążał ryzykiem podatnika, a dane nie pozwalały na ustalenie podstawy opodatkowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 109 ust. 3 Uptu) i przepisów postępowania (art. 23 Op) były bezzasadne. Sąd podkreślił, że brak prawidłowej ewidencji stanowił przesłankę do szacowania, a podatnik nie przedstawił dowodów pozwalających na odstąpienie od tej czynności. Sąd uznał również, że zastosowana metoda szacowania była prawidłowo uzasadniona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie stosowania szacowania podstawy opodatkowania w przypadku braku prawidłowej ewidencji VAT oraz interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących szacowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku ewidencji VAT i stosowania indywidualnych metod szacowania.

Zagadnienia prawne (3)

Czy brak prowadzenia przez podatnika prawidłowej ewidencji sprzedaży VAT, zgodnej z art. 109 ust. 3 Uptu, uzasadnia dokonanie szacowania podstawy opodatkowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak prawidłowej ewidencji stanowi podstawę do szacowania podstawy opodatkowania.

Uzasadnienie

Podatnik, który utracił zwolnienie podmiotowe od VAT, nie prowadził wymaganej ewidencji, wykazując jedynie dzienne utargi brutto. Taka ewidencja nie pozwala na ustalenie podstawy opodatkowania, co obliguje organy podatkowe do jej oszacowania na podstawie art. 23 Ordynacji podatkowej.

Czy organ podatkowy może odstąpić od oszacowania podstawy opodatkowania, jeśli dane z ksiąg podatkowych, uzupełnione dowodami, pozwalają na jej określenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ podatkowy nie może odstąpić od oszacowania, jeśli podatnik nie przedstawił dowodów pozwalających na ustalenie rzeczywistej podstawy opodatkowania.

Uzasadnienie

Przepis art. 23 § 2 Op pozwala na odstąpienie od oszacowania tylko wtedy, gdy dane z ksiąg, uzupełnione dowodami, pozwalają na ustalenie rzeczywistej podstawy opodatkowania. Podatnik, który doprowadził do sytuacji braku takich danych, musi wskazać organowi dowody umożliwiające ustalenie podstawy opodatkowania. W tej sprawie podatnik takich dowodów nie przedstawił.

Czy zastosowanie indywidualnej metody szacowania podstawy opodatkowania (art. 23 § 4 Op) wymaga spełnienia dodatkowych przesłanek poza uzasadnieniem wyboru metody i niemożnością zastosowania metod z art. 23 § 3 Op?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zastosowanie metody indywidualnej wymaga spełnienia przesłanki 'szczególnie uzasadnionych przypadków', co oznacza niemożność zastosowania metod z § 3.

Uzasadnienie

Przesłanka 'szczególnie uzasadnionych przypadków' odnosi się do sytuacji, gdy nie jest możliwe zastosowanie metod szacowania wymienionych w art. 23 § 3 Op. Organ podatkowy musi uzasadnić wybór metody indywidualnej oraz niemożność zastosowania innych metod. Sąd uznał, że organ wywiązał się z tych obowiązków.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (13)

Główne

Uptu art. 109 § 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

Op art. 23 § 1

Ordynacja podatkowa

Op art. 23 § 2

Ordynacja podatkowa

Op art. 23 § 3

Ordynacja podatkowa

Op art. 23 § 4

Ordynacja podatkowa

Op art. 23 § 5

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

Uptu art. 113 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Ppsa art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 204 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 14 § 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak prawidłowej ewidencji VAT uzasadnia szacowanie podstawy opodatkowania. • Podatnik nie przedstawił dowodów pozwalających na odstąpienie od oszacowania. • Zastosowana metoda szacowania była prawidłowo uzasadniona.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 109 ust. 3 Uptu poprzez błędną wykładnię. • Naruszenie art. 23 § 1, 2, 4, 5 Op. • Naruszenie art. 145 § 1 Ppsa poprzez oddalenie skargi.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym • Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania • brak jest ksiąg podatkowych lub innych danych niezbędnych do określenia podstaw opodatkowania

Skład orzekający

Arkadiusz Cudak

przewodniczący

Grażyna Jarmasz

członek

Krzysztof Stanik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania szacowania podstawy opodatkowania w przypadku braku prawidłowej ewidencji VAT oraz interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących szacowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku ewidencji VAT i stosowania indywidualnych metod szacowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konsekwencje braku prowadzenia prawidłowej ewidencji podatkowej i podkreśla znaczenie przepisów dotyczących szacowania podstawy opodatkowania, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Brak ewidencji VAT? Ryzykujesz szacowaniem podstawy opodatkowania przez organ!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst