I FSK 2090/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki W. [...] sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Spór koncentrował się wokół prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT z faktury dokumentującej zakup nieruchomości. Organy podatkowe uznały, że transakcja sprzedaży nieruchomości, udokumentowana fakturą VAT z 28 kwietnia 2016 r., miała na celu nadużycie prawa podatkowego. Głównym argumentem było to, że jedynym celem transakcji było uzyskanie korzyści podatkowej w postaci bezprawnego zwrotu podatku naliczonego przez nabywcę, przy jednoczesnym braku odprowadzenia podatku należnego przez sprzedawcę. Kluczowe dla tej oceny były: powiązania osobowe i kapitałowe między uczestnikami, brak rzeczywistej zapłaty ceny w formie pieniężnej (zamiast tego użyto umów przelewu wierzytelności i potrącenia), brak środków finansowych u nabywcy i jego udziałowców na przeprowadzenie transakcji, zawyżona cena nieruchomości oraz brak rozpoczęcia planowanych prac budowlanych. Sąd pierwszej instancji podzielił te ustalenia, uznając skargę za niezasadną. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując na jej niedostateczne uzasadnienie. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem sformalizowanym i wymaga szczegółowego uzasadnienia zarzutów, co w tym przypadku nie zostało spełnione. Nie przedstawiono argumentów podważających ustalenia faktyczne organów i sądu pierwszej instancji, dotyczące obejścia prawa podatkowego. Sąd zwrócił również uwagę na błędne wskazanie przez skarżącą przepisu prawa materialnego (art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) zamiast lit. c) u.p.t.u.).
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących nadużycia prawa podatkowego w VAT, w szczególności w kontekście transakcji nieruchomościowych i schematów finansowych mających na celu uzyskanie zwrotu VAT.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym kluczowe były powiązania między stronami i brak rzeczywistej zapłaty. Ocena nadużycia prawa jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy transakcja sprzedaży nieruchomości, udokumentowana fakturą VAT, która nie została zapłacona w formie pieniężnej, a jedynie poprzez potrącenie wierzytelności, może być uznana za próbę nadużycia prawa podatkowego w celu uzyskania nienależnego zwrotu VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, taka transakcja może być uznana za próbę nadużycia prawa podatkowego, jeśli jej jedynym celem jest uzyskanie korzyści podatkowej sprzecznej z celem przepisu, a nie rzeczywista transakcja gospodarcza.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak rzeczywistej zapłaty ceny w formie pieniężnej, powiązania między stronami, zawyżona cena i brak realizacji inwestycji wskazują na sztuczny schemat mający na celu uzyskanie nienależnego zwrotu VAT, co stanowi nadużycie prawa.
Czy skarżący kasacyjnie podmiot należycie uzasadnił zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący kasacyjnie podmiot nie uzasadnił należycie zarzutów, ograniczając się do powołania przepisów bez wykazania sposobu ich naruszenia i wpływu na wynik sprawy.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że skarga kasacyjna jest środkiem sformalizowanym i wymaga szczegółowego uzasadnienia zarzutów, w tym wskazania konkretnych naruszeń i ich wpływu na wynik sprawy, czego skarżący nie uczynił.
Czy sąd administracyjny może odmówić prawa do odliczenia VAT na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) u.p.t.u. w przypadku transakcji uznanej za próbę nadużycia prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli ustalony stan faktyczny wskazuje na nadużycie prawa, sąd może odmówić prawa do odliczenia VAT na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) u.p.t.u.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że w sytuacji, gdy transakcja została uznana za próbę nadużycia prawa podatkowego, nie można skorzystać z prawa do odliczenia VAT, ponieważ spełnione zostały przesłanki do zastosowania art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) u.p.t.u.
Przepisy (19)
Główne
u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. c)
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis ten stanowi, że faktury potwierdzające czynności, do których mają zastosowanie przepisy o obejściu prawa cywilnego (art. 58 i 83 k.c.), nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego ani zwrotu podatku naliczonego.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a)
Ustawa o podatku od towarów i usług
Skarżący błędnie powołał ten przepis, który nie był stosowany przez organy w tej sprawie.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Dotyczy nieważności czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub mającej na celu obejście ustawy.
k.c. art. 83
Kodeks cywilny
Dotyczy pozorności czynności prawnej.
P.p.s.a. art. 174
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 176
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 120
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 180 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa - Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 45
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Transakcja sprzedaży nieruchomości miała na celu nadużycie prawa podatkowego poprzez sztuczne schematy finansowe, co wyklucza prawo do odliczenia VAT. • Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych, w szczególności w zakresie uzasadnienia zarzutów.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez sądy niższych instancji. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 86 ust. 1 u.p.t.u. i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u.) poprzez brak zastosowania lub niewłaściwe zastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
jedynym celem było osiągnięcie korzyści podatkowej w postaci bezprawnego zwrotu podatku naliczonego przez nabywcę przy jednoczesnym braku odprowadzenia podatku należnego przez dostawcę • czynność ta składała się w pełen całościowy mechanizm działania, pomiędzy podmiotami powiązanymi i nie miała innego obiektywnego uzasadnienia, niż wygenerowanie nienależnego zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym • skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 P.p.s.a.
Skład orzekający
Janusz Zubrzycki
przewodniczący sprawozdawca
Sylwester Marciniak
członek
Bartosz Wojciechowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nadużycia prawa podatkowego w VAT, w szczególności w kontekście transakcji nieruchomościowych i schematów finansowych mających na celu uzyskanie zwrotu VAT."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym kluczowe były powiązania między stronami i brak rzeczywistej zapłaty. Ocena nadużycia prawa jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy walczą z agresywnymi schematami optymalizacyjnymi w VAT, które mają na celu wyłudzenie zwrotu podatku. Jest to przykład zastosowania zasady zakazu nadużycia prawa w praktyce.
“Wyłudzenie VAT przez sztuczne transakcje: NSA rozstrzyga o nadużyciu prawa przy zakupie nieruchomości.”
Dane finansowe
WPS: 10 600 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.