Orzeczenie · 2025-03-20

I FSK 2047/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-03-20
NSApodatkoweWysokansa
VATkaruzela podatkowaoszustwo podatkowekontrola podatkowaczas kontroliprzedawnienieprawo procesoweskarga kasacyjnauchylenie wyroku

Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za okres od sierpnia 2007 r. do kwietnia 2008 r. Organy podatkowe ustaliły, że skarżący uczestniczył w łańcuchach firm dokonujących obrotu hurtowego kawą i napojami energetycznymi, co miało na celu oszustwo w podatku VAT. Stwierdzono, że faktury VAT dokumentujące te transakcje nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a skarżący nie poniósł ryzyka handlowego, co wskazywało na jego świadomy udział w karuzeli podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącego, podzielając stanowisko organów podatkowych. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając zasadność zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 77 ust. 6 w zw. z art. 83 ust. 1 w zw. z art. 105 u.s.d.g. Sąd kasacyjny stwierdził, że WSA nie rozpoznał zarzutu dotyczącego przekroczenia liczby dni kontroli podatkowej, co uniemożliwiło prawidłową kontrolę instancyjną. W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla obowiązek sądów administracyjnych rozpoznania wszystkich istotnych dla sprawy zarzutów, nawet tych niepodniesionych w skardze, oraz konieczność szczegółowego odniesienia się do kwestii proceduralnych, takich jak czas trwania kontroli podatkowej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie sąd niższej instancji nie rozpoznał istotnego zarzutu. Może mieć szersze zastosowanie do sytuacji, gdy sądy nie badają wszystkich aspektów sprawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo rozpoznał skargę, nie odnosząc się do zarzutu przekroczenia dopuszczalnego czasu kontroli podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał zarzutu dotyczącego przekroczenia liczby dni kontroli podatkowej, co stanowi naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA nie zawarł w uzasadnieniu żadnych rozważań dotyczących kwestii czasu kontroli podatkowej, mimo że zarzut ten został podniesiony w skardze kasacyjnej. Brak tych rozważań uniemożliwił instancyjną kontrolę orzeczenia.

Czy faktury VAT dokumentujące transakcje hurtowe kawy i napojów energetycznych od podmiotów nieprowadzących faktycznej działalności gospodarczej mogą stanowić podstawę do odliczenia podatku naliczonego?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli transakcje te są częścią karuzeli podatkowej i nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.

Uzasadnienie

Organy podatkowe i WSA uznały, że skarżący uczestniczył w fikcyjnych transakcjach w celu wyłudzenia VAT, a sporne faktury nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. NSA nie odniósł się bezpośrednio do tej kwestii, skupiając się na błędzie proceduralnym WSA.

Czy doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego, mimo zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej?

Odpowiedź sądu

Kwestia ta była przedmiotem sporu, a NSA uchylił wyrok WSA, nie rozstrzygając jej ostatecznie.

Uzasadnienie

Skarga kasacyjna podnosiła zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązania podatkowego, wskazując na niewłaściwe zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej i wyroku TK. NSA nie rozpoznał tych zarzutów materialnoprawnych z uwagi na konieczność uchylenia wyroku z przyczyn proceduralnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Przepisy (50)

Główne

ustawa o VAT art. 108 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Dotyczy obowiązku zapłaty podatku VAT od faktur dokumentujących czynności, które nie miały miejsca.

ustawa o VAT art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Definiuje czynności podlegające opodatkowaniu VAT.

ustawa o VAT art. 86 § ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Dotyczy prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.

ustawa o VAT art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Określa przypadki, w których prawo do obniżenia podatku naliczonego nie przysługuje.

ustawa o VAT art. 7 § ust. 8

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Dotyczy momentu nabycia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.

Ordynacji podatkowej art. 70 § § 6 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Ordynacji podatkowej art. 70 § § 6 pkt 1 w zw. oraz art. 21 § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Ordynacji podatkowej art. 59 § § 1 pkt 9

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy umorzenia postępowania.

Ordynacji podatkowej art. 70 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Ordynacji podatkowej art. 70 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Ordynacji podatkowej art. 70c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy przedawnienia zobowiązania podatkowego.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia wyroku.

Dyrektywy 2006 art. 167

Dyrektywa 2006/112/WE

Dotyczy prawa do odliczenia VAT.

Dyrektywy 2006 art. 168 § lit. a)

Dyrektywa 2006/112/WE

Dotyczy prawa do odliczenia VAT.

Dyrektywy 2006 art. 168 § lit. b)

Dyrektywa 2006/112/WE

Dotyczy prawa do odliczenia VAT.

Szóstej Dyrektywy Rady 77/388/EWG art. 17 § ust. 1, 2, 3 i 6

Szósta Dyrektywa Rady 77/388/EWG

Dotyczy neutralności podatku VAT.

Ordynacji podatkowej art. 70 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Ordynacji podatkowej art. 70 § § 6 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Ordynacji podatkowej art. 70c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy przedawnienia zobowiązania podatkowego.

ustawa o VAT art. 19 § ust. 1 i 4

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Dotyczy powstania obowiązku podatkowego.

Pomocnicze

u.s.d.g. art. 77 § ust. 6

Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

Dotyczy weryfikacji materiału dowodowego zebranego w toku kontroli podatkowej.

u.s.d.g. art. 83 § ust. 1

Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

Dotyczy weryfikacji materiału dowodowego zebranego w toku kontroli podatkowej.

u.s.d.g. art. 105

Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

Dotyczy weryfikacji materiału dowodowego zebranego w toku kontroli podatkowej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy do uchylenia orzeczenia sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 52 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy skutków prawnych uchylenia wyroku.

p.p.s.a. art. 152 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy skutków prawnych uchylenia wyroku.

p.p.s.a. art. 113 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi formalne uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi formalne uzasadnienia decyzji.

p.p.s.a. art. 219

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy skutków prawnych decyzji.

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada praworządności.

p.p.s.a. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada budzenia zaufania do organów.

p.p.s.a. art. 122

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada swobodnej oceny dowodów.

p.p.s.a. art. 124

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada wyjaśniania stronie zasadności przesłanek.

p.p.s.a. art. 125

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada szybkości postępowania.

Ordynacji podatkowej art. 210 § § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Elementy decyzji podatkowej.

Ordynacji podatkowej art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada praworządności.

Ordynacji podatkowej art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej.

Ordynacji podatkowej art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania materiału dowodowego.

Ordynacji podatkowej art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

Ordynacji podatkowej art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada zaufania do organów podatkowych.

Ordynacji podatkowej art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada przekonywania.

Ordynacji podatkowej art. 127

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy odwołań.

Ordynacji podatkowej art. 210 § § 1 pkt 6) i § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Uzasadnienie decyzji.

Ordynacji podatkowej art. 167

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy dowodów.

Ordynacji podatkowej art. 168 § lit. a)

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy dowodów.

Ordynacji podatkowej art. 208 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy umorzenia postępowania.

Ordynacji podatkowej art. 145 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Ordynacji podatkowej art. 21 § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy decyzji określającej zobowiązanie podatkowe.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez WSA art. 134 § 1 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 77 ust. 6 w zw. z art. 83 ust. 1 w zw. z art. 105 u.s.d.g. poprzez nierozpoznanie zarzutu dotyczącego przekroczenia liczby dni kontroli podatkowej.

Godne uwagi sformułowania

o naruszeniu normy wynikającej z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy • brak jakichkolwiek rozważań i oceny związanych z podnoszoną obecnie przez stronę skarżącą kwestią czasu kontroli podatkowej i ewentualnych naruszeń w tym zakresie.

Skład orzekający

Marek Kołaczek

przewodniczący

Danuta Oleś

sprawozdawca

Adam Nita

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla obowiązek sądów administracyjnych rozpoznania wszystkich istotnych dla sprawy zarzutów, nawet tych niepodniesionych w skardze, oraz konieczność szczegółowego odniesienia się do kwestii proceduralnych, takich jak czas trwania kontroli podatkowej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie sąd niższej instancji nie rozpoznał istotnego zarzutu. Może mieć szersze zastosowanie do sytuacji, gdy sądy nie badają wszystkich aspektów sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu podatkowym, a konkretnie obowiązku sądu administracyjnego do rozpoznania wszystkich zarzutów, w tym tych dotyczących czasu trwania kontroli. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Czy sąd przeoczył kluczowy błąd proceduralny w Twojej sprawie podatkowej? NSA wyjaśnia obowiązki sądów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst