I FSK 2038/21

Naczelny Sąd Administracyjny2025-04-10
NSApodatkoweWysokansa
podatek akcyzowyzakład energochłonnyzwrot akcyzyenergia elektrycznastawka akcyzyNSAprawo podatkoweorzecznictwo

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki energochłonnej w sprawie zwrotu podatku akcyzowego, potwierdzając prawidłowość zastosowania przez organy niższej instancji stawki 5 zł/MWh zamiast 20 zł/MWh we wzorze obliczeniowym.

Spółka H. Sp.k. zaskarżyła decyzję Dyrektora IAS w Szczecinie odmawiającą zwrotu pełnej kwoty podatku akcyzowego od energii elektrycznej, domagając się zastosowania stawki 20 zł/MWh we wzorze obliczeniowym. Sądy obu instancji uznały, że należy stosować stawkę obowiązującą w 2019 r. (5 zł/MWh), gdyż zwrot dotyczy faktycznie zapłaconej akcyzy i nie może przekroczyć jej uiszczonej kwoty. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej H. Spółka Komandytowa z siedzibą w K. od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie. Spółka domagała się zwrotu części zapłaconego podatku akcyzowego od energii elektrycznej wykorzystanej w 2019 r. jako zakład energochłonny. Organy podatkowe, a następnie WSA, uznały, że przy obliczaniu kwoty zwrotu należy stosować stawkę akcyzy obowiązującą w 2019 r. (5 zł/MWh), a nie wcześniejszą stawkę 20 zł/MWh, która widniała we wzorze w art. 31d ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym przed jego nowelizacją. Spółka argumentowała, że organy dokonały błędnej wykładni przepisów i naruszyły Konstytucję, a także powołała się na nowe orzecznictwo TSUE. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zwrot akcyzy dotyczy kwoty faktycznie zapłaconej i nie może być wyższy niż uiszczona akcyza. Sąd podkreślił, że zastosowanie stawki 20 zł/MWh skutkowałoby zwrotem akcyzy przekraczającym faktycznie zapłaconą kwotę i naruszałoby minimalny poziom opodatkowania wynikający z dyrektywy UE. NSA uznał, że wyrok WSA jest zgodny z prawem, a argumentacja spółki, w tym powołanie się na wyrok TSUE, nie była zasadna w kontekście stanu faktycznego sprawy.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Należy stosować stawkę akcyzy obowiązującą w roku podatkowym, gdyż zwrot dotyczy faktycznie zapłaconej akcyzy i nie może przekroczyć jej uiszczonej kwoty.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zwrot akcyzy realizowany jest poprzez zwrot części faktycznie zapłaconej akcyzy, a zatem przy obliczaniu kwoty zwrotu musi być uwzględniona stawka podatku obowiązująca w momencie zapłaty. Zastosowanie stawki 20 zł/MWh zamiast 5 zł/MWh skutkowałoby zwrotem wyższym niż zapłacona akcyza i naruszałoby minimalny poziom opodatkowania wynikający z dyrektywy UE.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.p.a. art. 31d § 1

Ustawa o podatku akcyzowym

Zwrot części zapłaconej akcyzy od energii elektrycznej dla zakładu energochłonnego.

u.p.a. art. 31d § 3

Ustawa o podatku akcyzowym

Wzór na obliczenie kwoty zwracanej częściowo akcyzy, który został dostosowany do obowiązującej stawki akcyzy.

u.p.a. art. 89 § 3

Ustawa o podatku akcyzowym

Określa stawkę akcyzy na energię elektryczną (5 zł/MWh od 1 stycznia 2019 r.).

Pomocnicze

u.p.a. art. 31d § 11

Ustawa o podatku akcyzowym

Kwota zwrotu nie może być wyższa od kwoty akcyzy faktycznie zapłaconej.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie NSA o oddaleniu skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 204

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Ordynacja podatkowa art. 233 § 1

Ordynacja podatkowa

Ustalenia faktyczne organu podatkowego.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.

Konstytucja RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Nakładanie podatków.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia art. 31d ust. 1, 2 i 3 u.p.a. poprzez uznanie, że liczba '20' we wzorze odnosi się bezpośrednio do stawki akcyzy, co narusza Konstytucję RP. Niewłaściwe zastosowanie art. 31d u.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1 Dyrektywy 2003/96/WE poprzez bezpośrednie powoływanie się na przepisy Dyrektywy i zmianę wzoru. Błędna wykładnia i zastosowanie art. 31d ust. 3 w zw. art. 31d ust. 11 u.p.a. poprzez uznanie, że brak zastąpienia '20' liczbą '5' skutkowałby bezpodstawnym wzbogaceniem spółki. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak wyczerpującego uzasadnienia prawnego wyroku WSA. Naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia prawa materialnego. Naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 Ordynacji podatkowej przez oddalenie skargi mimo naruszenia przepisów postępowania.

Godne uwagi sformułowania

zwrot części zapłaconej akcyzy zakład energochłonny stawka akcyzy w wysokości 5 zł za megawatogodzinę zwrotowi nie podlega cała akcyza od energii elektrycznej zużywanej przez zakład energochłonny, ale tylko jej część nie jest to abstrakcyjna kwota, lecz część zapłaconej akcyzy nie znajduje zastosowania przywołany przez skarżącą wyrok TSUE z 13 czerwca 2024 r. w sprawie C-266/23

Skład orzekający

Danuta Oleś

sprawozdawca

Dominik Mączyński

członek

Janusz Zubrzycki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu akcyzy dla zakładów energochłonnych, zwłaszcza w kontekście stosowania stawek akcyzy i wzorów obliczeniowych po nowelizacjach przepisów oraz zgodności z prawem UE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zakładów energochłonnych i przepisów o podatku akcyzowym na energię elektryczną obowiązujących w określonym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z kosztami energii dla energochłonnych przedsiębiorstw, co ma znaczenie praktyczne dla wielu firm. Interpretacja przepisów i wzorów obliczeniowych jest kluczowa.

Czy stawka akcyzy z przeszłości uprawnia do wyższego zwrotu? NSA rozstrzyga spór o energię dla energochłonnych.

Sektor

energetyka

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I FSK 2038/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Danuta Oleś /sprawozdawca/
Dominik Mączyński
Janusz Zubrzycki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatek akcyzowy
Sygn. powiązane
I SA/Sz 357/21 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2021-06-17
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 722
. pr. Krzysztof Andrzejewski, pełnomocnik Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie, - na adres e-PUAP: /nd9v6m8e1t/SkrytkaESP . pr. Krzysztof Andrzejewski, pełnomocnik Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie, - na adres e-PUAP: /
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia NSA Danuta Oleś (spr.), Sędzia WSA del. Dominik Mączyński, Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej H. Spółka Komandytowa z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 357/21 w sprawie ze skargi H. Spółka Komandytowa z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 24 lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podatku akcyzowego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od H. Spółka Komandytowa z siedzibą w K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie kwotę 10.800 (słownie: dziesięć tysięcy osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Skargą kasacyjną objęty jest wyrok z 17 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 357/21, w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę "H." sp.k. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z 24 lutego 2021 r. w przedmiocie zwrot podatku akcyzowego.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie decyzją z 24 lutego 2021 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z 21 grudnia 2020 r. w przedmiocie odmowy zwrotu części zapłaconego podatku akcyzowego z tytułu zwolnienia od akcyzy energii elektrycznej wykorzystywanej przez zakład energochłonny w 2019 r. w kwocie wnioskowanej przez "H." sp.k. z siedzibą w K. (dalej: "spółka" lub "skarżąca") i orzekającą o zwrocie części zapłaconego podatku akcyzowego w innej niż wnioskowana wysokości.
Postępowanie zainicjowane zostało wnioskiem z 30 listopada 2020 r., w którym spółka, powołując się na art. 31d ust 1 i ust. 5 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2020 r. poz. 722 ze zm., dalej: "u.p.a."), wystąpiła o zwrot kwoty stanowiącej część zapłaconej akcyzy od energii elektrycznej wykorzystanej przez nią, jako zakład energochłonny, w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2019 r. Spółka wskazała na sposób wyliczenia kwoty zwrotu podatku oraz oświadczyła, że spełniła wszystkie przewidziane przepisami prawa warunki do ubiegania się o wnioskowany zwrot. Do wniosku dołączyła dokumenty, w tym opinię biegłego rewidenta potwierdzającą prawidłowość wyliczenia współczynnika energochłonności w wysokości 3,9%, ustalone wielkości kalkulacyjne użyte we wzorze na obliczenie kwoty zwracanej częściowo akcyzy, oświadczenie o wykonywaniu działalności gospodarczej PKD 16.21.Z i prowadzeniu ksiąg rachunkowych, zestawienie faktur VAT oraz ich kserokopie za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2019 r. z wykazanym kosztem zakupu energii elektrycznej, wielkością zapłaconej akcyzy i ilością zużytej energii elektrycznej w megawatogodzinach (MWh).
Rozpatrując wniosek, organ pierwszej instancji zakwestionował wysokość obliczonej kwoty. Przy jej obliczeniu nie uznał tej części energii elektrycznej, która była zakupiona i wykorzystana w 2018 r., kursu Euro przyjętego przez stronę na dzień 2 października 2018 r. zamiast na dzień 1 października 2018 r. oraz przyjętej przez stronę stawki akcyzy w wysokości 20 zł za MWh zamiast obowiązującej w 2019 r. - 5 zł za MWh. W rezultacie obliczona przez organ pierwszej instancji kwota zwracanej częściowo akcyzy wyniosła 46 284 zł zamiast wnioskowanej przez spółkę w wysokości 288.924,36 zł. Decyzją z 21 grudnia 2020 r. organ pierwszej instancji odmówił zwrotu części zapłaconego podatku akcyzowego z tytułu zwolnienia od akcyzy energii elektrycznej wykorzystanej w 2019 r. przez spółkę i orzekł o zwrocie w kwocie 46.284 zł.
Rozpoznając odwołanie spółki organ odwoławczy poczynił ustalenia tożsame z ustaleniami organu pierwszej instancji w przedmiocie kursu euro, ilości energii elektrycznej wykorzystanej przez zakład energochłonny w 2019 r. oraz konieczności zastąpienia w ustawowym wzorze na wyliczenie kwoty zwracanej częściowo akcyzy (przywołanym w art. 31d ust. 3 u.p.a.) - cyfry "20", cyfrą "5", które odnosiły się do stawek podatku akcyzowego. Organ odwoławczy odmiennie jednakże niż uczynił to organ pierwszej instancji, przy wyliczaniu wskaźnika energochłonności będącego jednym z komponentów wzoru, dokonując ustalenia kosztu wykorzystanej energii elektrycznej, pomniejszył go dodatkowo o tę wielkość, która była związaną dystrybucją energii elektrycznej. Pomniejszenie to nie wpłynęło jednakże na wielkość współczynnika energochłonności ustalonego w wysokości 3,9% i tym samym na wyliczenie wielkości kwoty zwracanej częściowo akcyzy.
Spółka, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zaskarżając decyzję i zarzucając naruszenie art. 31d ust. 1, 2 i 3 u.p.a., art. 233 § 1 pkt 1 i 2, art. 120 w zw. z art 121, art. 122 i art. 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r., poz.1325 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa").
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał skargę za niezasadną. Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że w rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że skarżąca jest zakładem energochłonnym, wykonującym działalność oznaczoną jednym z kodów wymienionych w art. 31d ust. 1 pkt 1 u.p.a., prowadzi księgi rachunkowe o rozumieniu przepisów o rachunkowości i nie korzysta w stosunku do tej energii elektrycznej ze zwolnienia od akcyzy, o którym mowa w art. 30 ust. 7a (art. 31d ust. 1 pkt 2 i 3 u.p.a.).
Sąd za zasadne uznał stanowisko organu odwoławczego, który wskazał, że organy stosując w rozpoznawanej sprawie wzór na obliczenie kwoty zwracanej częściowo akcyzy w myśl art. 31d ust. 3 u.p.a., nie dokonały modyfikacji polegającej na zmianie jego elementów konstrukcyjnych a dokonały jedynie jego dostosowania do obowiązującej i wynikającej z art. 89 ust. 3 u.p.a. stawki akcyzy (5 zł za megawatogodzinę).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka. Wyrok zaskarżyła w całości, zarzucając naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj.:
• art. 31d ust. 1, 2 i 3 u.p.a. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że zawarta we wzorze określającym sposób obliczenia kwoty zwrotu części zapłaconej akcyzy od energii elektrycznej wykorzystanej przez zakład energochłonny, liczba "20" odnosi się bezpośrednio do stawki akcyzy za energię elektryczną ,określonej w art. 89 ust. 3 u.p.a., co stanowiło również naruszenie art. 2, art. 217 oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, podczas gdy prawotwórcze działanie organów podatkowych nie ma swojego umocowania w przepisach prawa;
• art. 31d u.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1 Dyrektywy Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Dz.U. L 283 z 31.10.2003, s. 51 ze zm., dalej: "Dyrektywa") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na bezpośrednim powoływaniu się na przepisy Dyrektywy i w konsekwencji uznanie, że z uwagi na minimalny poziom opodatkowania wynikający z Dyrektywy obliczenia kwoty zwrotu części zapłaconej akcyzy od energii elektrycznej wykorzystanej przez zakład energochłonny należy dokonać zmieniając wzór określający sposób obliczenia kwoty zwrotu części zapłaconej akcyzy od energii elektrycznej wykorzystanej przez zakład energochłonny, poprzez zastąpienie liczby "20" liczbą "5", podczas gdy takie działanie stanowi prawotwórcze działanie organów podatkowych niemające swojego umocowania w przepisach prawa; w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących;
• art. 31d ust. 3 w zw. art. 31d ust. 11 u.p.a. przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że brak zastąpienia liczby "20" liczbą "5" we wzorze określającym sposób obliczenia kwoty zwrotu części zapłaconej akcyzy od energii elektrycznej wykorzystanej przez zakład energochłonny, doprowadziłoby do dokonania nie tylko zwrotu akcyzy zapłaconej, ale i przysporzenia finansowego przez wypłatę dodatkowych kwot ze środków Skarbu Państwa, co w ocenie WSA w Szczecinie skutkowałoby bezpodstawnym wzbogaceniem spółki podczas gdy spółka nie ubiega się o zwrot w wysokości przekraczającej wartość akcyzy zapłaconej od energii elektrycznej zużytej przez zakład energochłonny w 2019 r. zatem nieuzasadnione jest twierdzenie, że przyznając zwrot we wnioskowanej wysokości, dojdzie do bezpodstawnego wzbogacenia spółki;
2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
• art. 151 w zw. z 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 31d ust. 1, 2 i 3 u.p.a. przez oddalenie skargi, w sytuacji, gdy zasługiwała ona na uwzględnienie ze względu na naruszenie przez Dyrektora prawa materialnego, w zakresie i w sposób określony w pkt 1 powyżej - co istotnie wpłynęło na wynik sprawy, gdyż dostrzeżenie przez WSA w Szczecinie uchybienia prawa materialnego skutkowałoby uwzględnieniem skargi, a nie jej oddaleniem;
• art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 i 2, art. 120 w zw. z art 121, art. 122 i art. 2a Ordynacji podatkowej poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez Dyrektora przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w konsekwencji czego decyzję utrzymano w mocy pomimo zaistnienia przesłanek do jej uchylenia;
• art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak przedstawienia wyczerpującego uzasadnienia prawnego wyroku w zakresie pełnego ustosunkowania się do argumentacji przedstawionej w skardze, skutkiem czego nie sposób poznać zasadniczych podstaw wydanego wyroku a skutkiem tego ograniczone zostały prawa skarżącej do sądu.
Mając powyższe na uwadze, spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a., ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oraz o zasądzenie od organu na rzecz spółki zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W piśmie procesowym z 29 listopada 2024 r. spółka powołała się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "TSUE" lub "Trybunał") z 13 czerwca 2024 r. w sprawie C-266/23 oraz przedstawiła nową argumentację na poparcie swoich twierdzeń.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw, gdyż zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Strona skarżąca kwestionuje wyrok Sądu, akceptujący rozstrzygnięcia organów podatkowych, w których zwrot części zapłaconej akcyzy dla przedsiębiorstwa energochłonnego winien być dokonany z zastosowaniem wzoru wynikającego z art. 31d ust. 3 u.p.a. z uwzględnieniem stawki zapłaconej akcyzy w 2019 r. w zgodzie z art. 31d ust. 1 i ust. 3 oraz art. 89 ust. 3 tej ustawy.
W skardze kasacyjnej skarżąca argumentuje, iż organy podatkowe dokonały błędnej wykładni ww. przepisów, co wadliwie zaakceptował Sąd pierwszej instancji.
W myśl art. 31d ust. 1 u.p.a zakładowi energochłonnemu wykorzystującemu energię elektryczną, który łącznie spełnia warunki określone w ust. 1-3 (nieistotne z punktu widzenia istoty sporu w tej sprawie) przysługuje zwolnienie od akcyzy, realizowane przez zwrot części zapłaconej akcyzy od energii elektrycznej wykorzystanej przez ten zakład. Zgodnie zaś z art. 31d ust. 3 u.p.a. kwotę zwrotu części zapłaconej akcyzy, o której mowa w ust. 1, zwanej dalej "kwotą zwracanej częściowo akcyzy", oblicza się według następującego wzoru:
[pic]
w którym poszczególne symbole oznaczają:
Z - kwotę zwracanej częściowo akcyzy (w złotych),
K - udział kosztów wykorzystanej energii elektrycznej w wartości produkcji sprzedanej, wyrażony w procentach (%), w roku podatkowym, za który składany jest wniosek, o którym mowa w ust. 5,
W - kurs euro w stosunku do złotego, obowiązujący w pierwszym dniu roboczym października roku poprzedzającego rok, w którym rozpoczął się rok podatkowy, za który składany jest wniosek, o którym mowa w ust. 5, opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej,
E - łączne zużycie energii elektrycznej wyrażone w megawatogodzinach (MWh) w roku podatkowym, za który składany jest wniosek, o którym mowa w ust. 5.
Z dniem 1 maja 2021 r. art. 31d ust. 3 u.p.a. został z zmieniony na mocy ustawy z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 694), w ten sposób, iż ww. wzorze zamieszczonym w art. 31d ust. 3 u.p.a. cyfry "20" zastąpiono symbolem "S", oznaczającym stawkę akcyzy na energię elektryczną określoną w art. 89 ust. 3 u.p.a.
Zgodnie zaś z art. 89 ust. 3 u.p.a. stawka akcyzy na energię elektryczną wynosi 5 zł za megawatogodzinę (MWh). Stawka ta została wprowadzona na mocy ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2538) i obowiązuje od 1 stycznia 2019 r. Wcześniej obowiązywała bowiem stawka w wysokości 20 zł za megawatogodzinę.
Na potrzeby zwolnienia wynikającego z art. 31d ust. 1 u.p.a. wprowadzono definicję zakładu energochłonnego (art. 31d ust. 2 u.p.a.), przez który rozumie się podmiot, u którego udział kosztów wykorzystanej energii elektrycznej w wartości produkcji sprzedanej w roku podatkowym, za który składany jest wniosek o zwrot akcyzy od energii, wynosi ponad 3%. Przy czym w niniejszej sprawie nie było kwestionowane, iż spółka spełnia to kryterium.
Przyjmuje się, iż zwolnienie od akcyzy na podstawie art. 31d u.p.a. ma charakter zwolnienia częściowego, tzn. zwrotowi nie podlega cała akcyza od energii elektrycznej zużywanej przez zakład energochłonny, ale tylko jej część. Zwrotowi podlega akcyza od tej części energii elektrycznej, która przekroczyła próg energochłonności. W efekcie akcyza, która była zawarta w cenie energii elektrycznej do limitu 3%, w ogóle nie podlega zwrotowi. W pozostałej części zwrotowi podlega 85% kwoty akcyzy. Pomniejszenie wysokości zwrotu o 15% związane jest z tym, że taki procent energii elektrycznej jest zwolniony od akcyzy ze względu na jej pochodzenie z odnawialnych źródeł energii. W rezultacie wysokość zwrotu nie może być większa niż akcyza faktycznie zapłacona w cenie przez zakład energochłonny zużywający tę energię (S. Parulski [w:] Akcyza. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 31d), co znajduje odzwierciedlenie w treści art. 31d ust. 11 u.p.a., zgodnie z którym kwota zwracanej częściowo akcyzy nie może być wyższa od kwoty akcyzy zapłaconej od energii elektrycznej wykorzystanej przez zakład energochłonny w trakcie roku podatkowego, za który składany jest wniosek, o którym mowa w ust. 5.
Organy podatkowe dokonując na rzecz spółki częściowego zwrotu podatku akcyzowego za 2019 r. w wysokości innej niż żądana we wniosku, zastosowały stawkę akcyzy w wysokości obowiązującej w 2019 r., czyli 5 zł/MWh, natomiast odmówiły zwrotu według stawki wcześniej obowiązującej, a więc w wysokości 20 zł/MWh.
W skardze kasacyjnej spółka kwestionuje taki sposób działania organów podatkowych, zarzucając przede wszystkim błędną wykładnię art. 31d 1, ust. 2 i ust. 3 u.p.a. Jej zdaniem, jest ona uprawniona do uzyskania wnioskowanego zwrotu w pełnej wysokości przy zastosowaniu wzoru określonego w art. 31d ust. 3 u.p.a. według brzmienia tego przepisu obowiązującego w dniu składania wniosku, a więc z uwzględnieniem cyfry "20", co wynika z literalnego brzmienia art. 31d ust. 3 u.p.a., w tym zamieszczonego w tym przepisie wzoru. Strona podnosi, że organy podatkowe samodzielnie wykreowały wzór, którego ustawodawca nie przewidział.
Oceniając tak sformułowany zarzut wskazać należy, iż w sprawie nie jest sporne, że spółka należną akcyzę za poszczególne miesiące 2019 r. płaciła według stawki tego podatku wynikającej z art. 89 ust. 3 u.p.a., a więc w wysokości 5 zł/MWh. Dokonując wyliczenia kwoty zwrotu w oparciu o ww. przedstawiony wzór zawarty w art. 31d ust. 3 u.p.a., strona w istocie żąda zwrotu podatku, którego w rzeczywistości nie zapłaciła. Fakt ten podkreślany jest zarówno organy podatkowe jak i Sąd pierwszej instancji.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z treści art. 31d ust. 1 u.p.a. jednoznacznie wynika, że zwolnienie od akcyzy realizowane jest przez zwrot części zapłaconej akcyzy od energii elektrycznej wykorzystanej przez zakład energochłonny. W takiej sytuacji uwzględnienie żądania spółki doprowadziłoby do zwrócenia akcyzy, w kwocie wyższej niż przez nią uiszczona.
Pojęcie zapłaconej akcyzy użyte w art. 31d ust. 1 u.p.a. należy odnieść do przepisu o stawce tego podatku, czyli do art. 89 ust. 3 tej ustawy, gdyż zapłata tego podatku następuje według stawki określonej właśnie w tym przepisie. Natomiast wynikający z art. 31d ust. 3 u.p.a. wzór wskazuje, w jaki sposób oblicza się kwotę zwrotu zapłaconej akcyzy. Podkreślenia wymaga, że nie jest to abstrakcyjna kwota, lecz część zapłaconej akcyzy. Tym samym skoro zapłata akcyzy następuje według określonej stawki, to przy obliczaniu kwoty zwrotu części zapłaconej akcyzy musi być uwzględniona okoliczność zapłaty akcyzy właśnie według tej określonej stawki. W niniejszej sprawie zapłata akcyzy przez spółkę za poszczególne miesiące 2019 r. następowała według stawki 5 zł za megawatogodzinę.
Co istotne, zastosowanie we wzorze określonym w art. 31d ust. 3 u.p.a. komponentu w postaci: "(20 - 0,5 x W)" oznacza ograniczenie limitu zwrotu do kwoty zapewniającej utrzymanie minimalnego poziomu opodatkowania wynikającego z dyrektywy 2003/96/WE w wysokości 0,5 EUR/MWh, co w przypadku stawki akcyzy obowiązującej w 2019 r., tj. 5 zł/MWh oznacza zwrot w wysokości 2,86 zł/MWh (5 - 0,5 x 4,2796). Nie uwzględnienie natomiast we wzorze nowej, obniżonej stawki akcyzy i zastosowanie uprzednio obowiązującej stawki w wysokości 20 zł/MWh skutkowałoby wyliczeniem kwoty zwrotu w wysokości 17,86 zł/MWh (20 - 0,5 X 4,2796). Wyliczenie dokonane z zastosowaniem niezmienionego wzoru na obliczenie kwoty zwracanej częściowo akcyzy za rok podatkowy 2019, skutkowałoby dokonaniem zwrotu w kwocie przekraczającej dopuszczalny limit (należnej jedynie od 85% ilości ponad 3% próg energochłonności i przy utrzymaniu minimalnego poziomu opodatkowania w wysokości 0,5 EUR/MWh).
Powyższy pogląd zgodny jest z prezentowanym w wyroku NSA z 25 marca 2025 r., sygn. akt I FSK 1923/21 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl), który Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę w pełni akceptuje i przyjmuje za własny.
Powtórzyć za tym wyrokiem należy, iż zwolnienie z podatku akcyzowego na podstawie art. 31d ust. 1 u.p.a. realizowane poprzez zwrot tego podatku przy zastosowaniu wzoru zawartego w art. 31d ust. 3 tej ustawy, odnosi się wyłącznie do kwoty akcyzy wcześniej uiszczonej przez podatnika tego podatku, będącego zakładem energochłonnym, z uwzględnieniem obowiązującej stawki podatku akcyzowego wynikającej z art. 89 ust. 3 u.p.a.
W świetle przedstawionej oceny, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi kasacyjnej, zarówno tych proceduralnych, jak i zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 31d ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 11 u.p.a. w powiązaniu z art. 17 ust. 1 Dyrektywy.
Nie może odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Wbrew zapatrywaniu strony skarżącej zaskarżony wyrok spełnia kryteria wyznaczone w powołanym przepisie, w tym przede wszystkim pozwala na poznanie zasadniczych powodów którymi kierował się Sąd pierwszej instancji oddalając skargę spółki.
Odnosząc się końcowo do treści pisma strony skarżącej z 29 listopada 2024 r. i podnoszonej tam argumentacji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie mogą one stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku. Po pierwsze, w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania przywołany przez skarżącą wyrok TSUE z 13 czerwca 2024 r. w sprawie C-266/23, gdyż przy obliczaniu wskaźnika energochłonności (będącego jednym z komponentów wzoru do obliczenia kwoty zwrotu podatku akcyzowego) organ odwoławczy uwzględnił kwoty opłat związanych z dystrybucją energii elektrycznej - tak jak przewiduje ten wyrok. W takiej sytuacji, nie ma podstaw, aby Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od związania wynikającego z art. 183 § 1 p.p.s.a. Po drugie, w myśl art. 133 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają na podstawie akt sprawy. W aktach niniejszej sprawy nie znajdują się wskazywane przez spółkę faktury VAT dotyczące nabycia energii elektrycznej, gdyż nie były objęte jej wnioskiem z 30 listopada 2020 r. Powód, dla którego tak się stało nie ma znaczenia, a istotny jest tylko fakt, iż faktury te nie były objęte rozstrzygnięciami organów podatkowych, a w konsekwencji nie były poddane kontroli Sądu pierwszej instancji.
Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego zostało wydane na podstawie art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a.
Sędzia WSA (del) Sędzia NSA Sędzia NSA
Dominik Mączyński Janusz Zubrzycki Danuta Oleś (spr.)

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę