I FSK 203/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-10-28
NSApodatkoweWysokansa
VATkarta podatkowazwolnienie podmiotowepodatek dochodowyinterpretacja przepisówNSAskarga kasacyjnarozstrzygnięcie organudecyzja podatkowa

NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że podatnik nie mógł korzystać ze zwolnienia VAT, jeśli nie spełniał warunków do opodatkowania kartą podatkową, nawet jeśli faktycznie opłacał podatek.

Sprawa dotyczyła prawa podatnika do zwolnienia z podatku od towarów i usług (VAT) za pierwsze trzy miesiące 2001 roku. Podatnik argumentował, że był zwolniony, ponieważ opłacał podatek dochodowy w formie karty podatkowej na podstawie decyzji z poprzedniego roku. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że zwolnienie VAT jest możliwe tylko w zakresie działalności faktycznie objętej opodatkowaniem kartą podatkową, a podatnik nie spełniał warunków do tej formy opodatkowania w 2001 roku, co potwierdziła ostateczna decyzja organu podatkowego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną Andrzeja Z. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę podatnika na decyzję Izby Skarbowej w P. dotyczącą podatku od towarów i usług za styczeń-marzec 2001 roku. Podatnik twierdził, że był zwolniony z VAT na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, ponieważ opłacał podatek dochodowy w formie karty podatkowej. Argumentował, że decyzja ustalająca wysokość karty podatkowej na 2000 rok obowiązywała do czasu otrzymania decyzji na 2001 rok, a on otrzymał decyzję odmowną dopiero pod koniec marca 2001 roku. Sąd pierwszej instancji oraz NSA uznali, że kluczowym warunkiem zwolnienia z VAT jest faktyczne podleganie opodatkowaniu kartą podatkową, a nie tylko opłacanie podatku na podstawie decyzji z poprzedniego roku. Ponieważ ostateczna decyzja organu podatkowego z marca 2001 roku odmówiła podatnikowi opodatkowania kartą podatkową na cały 2001 rok z powodu nieprowadzenia działalności wymienionej w art. 23 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, podatnik nie mógł korzystać ze zwolnienia VAT. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że błędna wykładnia przepisów nie została skutecznie wykazana, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych nie mogły być uwzględnione z uwagi na brak odpowiednich podstaw w skardze kasacyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie może korzystać ze zwolnienia od VAT, jeśli nie spełnia warunków do opodatkowania kartą podatkową w danym roku, nawet jeśli faktycznie opłacał podatek dochodowy na podstawie decyzji z poprzedniego roku.

Uzasadnienie

Zwolnienie z VAT jest możliwe tylko w zakresie działalności faktycznie objętej opodatkowaniem kartą podatkową. Skoro ostateczna decyzja organu podatkowego odmówiła podatnikowi opodatkowania kartą podatkową na dany rok z powodu nieprowadzenia działalności wymienionej w przepisach, traci on prawo do zwolnienia VAT za ten okres.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50 art. 14 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Zwalnia od podatku podatników opłacających podatek dochodowy w formie karty podatkowej, w zakresie działalności objętej tą formą opodatkowania.

Pomocnicze

Dz.U. 1998 nr 144 poz. 930 art. 23 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Enumeratywnie wymienia rodzaje działalności, które mogą być objęte opodatkowaniem w formie karty podatkowej.

Dz.U. 1998 nr 144 poz. 930 art. 24 § ust. 3

Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Reguluje obowiązek opłacania podatku dochodowego w następnym roku podatkowym w wysokości stawki z poprzedniego roku do dnia otrzymania decyzji dotyczącej kolejnego roku.

Dz.U. 1998 nr 144 poz. 930 art. 29 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Stanowi, że jeśli podatnik nie zgłosi likwidacji działalności do końca roku podatkowego objętego kartą podatkową, uważa się, że prowadzi nadal działalność opodatkowaną w tej formie.

Dz.U. 1998 nr 144 poz. 930 art. 30 § ust. 3

Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Normuje datę rozpoczęcia prowadzenia ksiąg rachunkowych lub ewidencji przychodów w razie doręczenia decyzji odmawiającej zastosowania opodatkowania kartą podatkową.

Dz.U. 1998 nr 144 poz. 930 art. 36

Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Nakłada obowiązek zawiadamiania urzędu skarbowego o utracie warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej.

Dz.U. nr 153 poz. 1270 art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. nr 153 poz. 1270 art. 183 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. nr 153 poz. 1270 art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. nr 153 poz. 1270 art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 212

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podatnik nie spełniał warunków do opodatkowania kartą podatkową w 2001 roku, co zostało potwierdzone ostateczną decyzją organu podatkowego. Zwolnienie z VAT jest warunkowane faktycznym podleganiem opodatkowaniu kartą podatkową w zakresie działalności objętej tą formą opodatkowania. Decyzja odmawiająca opodatkowania kartą podatkową na dany rok jest wiążąca dla całego tego roku.

Odrzucone argumenty

Podatnik był zwolniony z VAT, ponieważ opłacał podatek dochodowy w formie karty podatkowej na podstawie decyzji z poprzedniego roku, która obowiązywała do czasu otrzymania decyzji na rok bieżący. Decyzja Urzędu Skarbowego z 22 marca 2001 r. odmawiająca karty podatkowej nie mogła obowiązywać wstecznie od 1 stycznia 2001 r. WSA oparł się na okolicznościach nieustalonych w toku postępowania dowodowego (niezawiadomienie o utracie warunków do karty podatkowej).

Godne uwagi sformułowania

zwolnienie od podatku od towarów i usług [...] obejmuje podatników opłacających podatek dochodowy w formie karty podatkowej tylko w zakresie działalności objętej tą formą opodatkowania formą tą mogą być objęte tylko te rodzaje działalności, które są enumeratywnie wymienione w art. 23 ust. 1 ustawy podatnik, który traci prawo do korzystania z opodatkowania w podatku dochodowym w formie karty podatkowej za okres wsteczny, traci również prawo do zwolnienia podmiotowego w podatku od towarów i usług za taki sam okres.

Skład orzekający

Jan Zając

przewodniczący

Juliusz Antosik

sprawozdawca

Edmund Łój

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja warunków korzystania ze zwolnienia VAT przez podatników opodatkowanych kartą podatkową oraz znaczenie decyzji odmawiającej tej formy opodatkowania."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2001 roku; przepisy dotyczące karty podatkowej i VAT mogły ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące powiązania zwolnienia z VAT z formą opodatkowania podatkiem dochodowym (karta podatkowa), co jest istotne dla wielu przedsiębiorców.

Czy opłacanie karty podatkowej gwarantuje zwolnienie z VAT? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 203/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Edmund Łój
Jan Zając /przewodniczący/
Juliusz Antosik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Po 1696/02 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2004-10-21
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
art. 14 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Dz.U. 1998 nr 144 poz 930
art. 23 ust. 1, art. 36
Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
Tezy
Zwolnienie od podatku od towarów i usług, o których mowa w art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ obejmuje podatników opłacających podatek dochodowy w formie karty podatkowej tylko w zakresie działalności objętej tą formą opodatkowania, zaś formą tą mogą być objęte tylko te rodzaje działalności, które są enumeratywnie wymienione w art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne /Dz.U. nr 144 poz. 930 ze zm./.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zając, Sędziowie NSA Juliusz Antosik (spr.), Edmund Łoj, Protokolant Dariusz Rosiak, po rozpoznaniu w dniu 28 października 2005 r. na rozprawie w Wydziale I Izby Finansowej skargi kasacyjnej Andrzeja Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 października 2004 r. sygn. akt I SA/Po 1696/02 w sprawie ze skargi Andrzeja Z. na decyzję Izby Skarbowej w P. z dnia 10 czerwca 2002 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec 2001 roku 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od Andrzeja Z. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w P. kwotę 1.800 zł. /tysiąc osiemset/ tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 października 2004 r., I SA/Po 1696/02, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Andrzeja Z. na decyzję Izby Skarbowej w P. z dnia 10 czerwca 2002 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty i marzec 2001 r.
Decyzją tą została utrzymana w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w P. z 18 marca 2002 r., w której Urząd stwierdził, że A. Z. nie mógł w 2001 r. korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, gdyż nie spełnił warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej i decyzją z 22 marca 2001 r. odmówiono mu opodatkowania w formie karty podatkowej na 2001 r. w zakresie działalności polegającej na handlu artykułami nieżywnościowymi /w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podano, że artykułami żywnościowymi, jednak z decyzji organów podatkowych, znajdujących się w aktach, wynika, że chodzi o handel artykułami żywnościowymi/. Ponieważ wartość sprzedaży towarów przekroczyła u podatnika w 2000 r. kwotę, o której mowa w art. 14 ust. 1 pkt 1 wymienionej ustawy, podatnik nie mógł też korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie tego przepisu. Podstawę opodatkowania za poszczególne miesiące organ I instancji określił na podstawie wystawionych przez podatnika rachunków, zwiększając ją o sprzedaż bezrachunkową wynoszącą, według oświadczenia pełnomocnika podatnika, 18% całości obrotu. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania, Izba stwierdziła, że podatnik nie prowadził działalności wymienionej w art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, uprawniającej do płacenia zryczałtowanego podatku dochodowego w formie karty podatkowej, tym samym nie miał prawa do korzystania ze zwolnienia podmiotowego w podatku od towarów i usług, mimo dokonywanych przez niego wpłat tytułem karty podatkowej za styczeń, luty i marzec 2001 r.
W skardze do sądu administracyjnego A. Z. podniósł, że z mocy art. 24 ust. 3 wymienionej ustawy z dnia 20 listopada 1998 r., w 2001 r. do czasu otrzymania decyzji ustalającej wysokość podatku dochodowego na ten rok lub decyzji odmownej był obowiązany do opłacania podatku dochodowego w formie karty podatkowej według stawki określonej w decyzji ustalającej wysokość na 2000 r. Ponieważ decyzję o odmowie opłacania podatku w formie karty podatkowej otrzymał dopiero w końcu marca, z mocy art. 30 ust. 3 tej ustawy przestał opłacać podatek dochodowy w formie karty podatkowej dopiero z dniem 1 kwietnia 2001 r. Dlatego uważa, że z mocy art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług do końca marca 2001 r. był zwolniony od podatku od towarów i usług.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalając skargę, podkreślił, że w 2001 r. ze zwolnienia podmiotowego /zgodnie z powołanym art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT/ mogli korzystać podatnicy opłacający podatek w formie karty podatkowej w zakresie działalności objętej tą formą opodatkowania, przy spełnieniu całego szeregu jeszcze innych warunków przewidzianych w tej ustawie. Zatem pierwszym zasadniczym warunkiem ewentualnego korzystania przez skarżącego z powyższego zwolnienia podmiotowego było bycie podatnikiem w formie karty podatkowej. Następnie Sąd zauważył, że podatnik nie kwestionuje, iż w 2001 r. /a też i w 2000 r./ nie spełniał warunków do tego, by opłacać od prowadzonej działalności gospodarczej podatek dochodowy w formie karty podatkowej. Także uprzednio Urząd Skarbowy w P. decyzją deklaratoryjną z 22 marca 2001 r. stwierdził min. brak warunków do opodatkowania działalności gospodarczej A. Z. w 2001 r. podatkiem dochodowym w formie karty podatkowej; decyzja ta stała się ostateczna. Po powołaniu się na art. 212 Ordynacji podatkowej, Sąd stwierdził, że organy podatkowe obu instancji, wydając zaskarżone decyzje w sprawie podatku od towarów i usług, były związane powyższą decyzją odmowną w sprawie zastosowania w 2001 r. opodatkowania skarżącego w formie karty podatkowej. Sąd wskazał także na to, że zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. podatnicy opodatkowani w formie karty podatkowej są z mocy prawa obowiązani do zawiadamiania urzędu skarbowego w ściśle określonych terminach min.
o utracie warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej, zatem jest niedopuszczalne, by skarżący niewykonaniem swych obowiązków co do informacji o utracie prawa do opodatkowania w formie karty podatkowej obciążał administrację podatkową i domagał się jednocześnie, by jego działanie naruszające przepisy prawa były premiowane przyznaniem mu zwolnienia podatkowego. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że organy podatkowe obu instancji nie naruszyły obowiązującego prawa podatkowego, określając skarżącemu podatek od towarów i usług za trzy pierwsze miesiące 2001 r., gdyż podatnik, który traci prawo do korzystania z opodatkowania w podatku dochodowym w formie karty podatkowej za okres wsteczny, traci również prawo do zwolnienia podmiotowego w podatku od towarów i usług za taki sam okres.
W skardze kasacyjnej od tego wyroku A. Z., powołując się na art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2000 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ w związku z art. 24 ust. 3, art. 29 ust. 1 i art. 30 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne /Dz.U. nr 144 poz. 930 ze zm./ oraz przez niewłaściwe zastosowanie art. 36 tej ustawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono stan faktyczny sprawy, poczynając od złożenia przez skarżącego w dniu 28 listopada 1998 r. wniosku /w deklaracji PIT-16/ o zastosowanie w 1999 r. opodatkowania w formie karty podatkowej. Podano, że Urząd Skarbowy w P. uwzględnił ten wniosek i 1 marca 1999 r. wydał decyzję ustalającą wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej, kolejną decyzję na 2000 r. wydał 18 lutego 2000 r., natomiast w 2001 r. odmówił zastosowania opodatkowania w formie karty podatkowej. Zdaniem strony skarżącej, sprzeczny z obowiązującym prawem jest pogląd WSA, że mimo faktycznego opłacania podatku dochodowego w formie karty podatkowej za styczeń-marzec 2001 r., A. Z. nie mógł w tym okresie korzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, gdyż jego działalność nie była w tym okresie objęta kartą podatkową. Zwolnienie to, zdaniem skarżącego, obowiązuje dopóty, dopóki pozostaje w obrocie prawnym decyzja obejmująca działalność podatnika opodatkowaniem w formie karty podatkowej; w myśl art. 24 ust. 3 wymienionej ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. decyzja o objęciu opodatkowaniem w formie karty podatkowej w poprzednim roku podatkowym pozostaje w obrocie prawnym do dnia otrzymania decyzji dotyczącej kolejnego roku podatkowego, natomiast art. 29 ust. 1 tej ustawy w zdaniu drugim stanowi, że jeżeli do końca każdego roku podatkowego objętego opodatkowaniem w formie karty podatkowej podatnik nie zgłosił likwidacji działalności, uważa się, że prowadzi nadal działalność opodatkowaną w tej formie. A ponieważ skarżący do końca 2000 r. nie zgłosił likwidacji działalności, przeto prowadzona przez niego w 2001 r. działalność z mocy prawa /art. 24 ust. 3 i art. 29 ust. 1 cyt. ustawy/ była objęta opodatkowaniem w formie karty podatkowej; potwierdza to, zdaniem skarżącego, również treść art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. W ocenie strony skarżącej, decyzja Urzędu Skarbowego z 18 lutego 2000 r. rozstrzygała o sposobie opodatkowania działalności prowadzonej przez A. Z. również w 2001 r., a przestała obowiązywać dopiero z upływem ostatniego dnia miesiąca, w którym została mu doręczona decyzja odmawiająca zastosowania opodatkowania w formie karty podatkowej; skoro w obrocie prawnym pozostawała decyzja obejmująca działalność A. Z. kartą podatkową i skoro opłacił on w tej formie podatek dochodowy za styczeń-marzec 2001 r., to z mocy art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług był zwolniony w tym okresie od tego podatku. Zdaniem strony skarżącej, pogląd WSA, jakoby decyzja z 22 marca 2001 r. obowiązywała od 1 stycznia 2001 r. jest nietrafny, bowiem Urząd Skarbowy był już uprzednio związany decyzją z 18 lutego 2000 r. Ponadto decyzja wydana na podstawie art. 30 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. nigdy nie będzie decyzją deklaratoryjną, bowiem decyzja taka tworzy określony stan prawny, a nie stwierdza istnienie określonych okoliczności.
Strona skarżąca także podniosła, że chybiony jest postawiony przez WSA zarzut niedopełnienia przez A. Z. obowiązków nałożonych na niego art. 36 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. - przez niezawiadomienie urzędu skarbowego o utracie warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej - ponieważ we wniosku o zastosowanie karty podatkowej z listopada 1998 r. podał on dane zgodne ze stanem faktycznym, a dane te w latach 1999, 2000 i 2001 nie uległy zmianie. W tym zakresie, zdaniem strony skarżącej, WSA nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego, a więc wyrok został wydany nie tylko aa podstawie okoliczności nieustalonej w toku postępowania dowodowego, ale również ewidentnie sprzecznej ze stanem faktycznym; dane te, zawarte w znajdującym się w Urzędzie Skarbowym wniosku w deklaracji PIT-16, są zgodne ze stanem faktycznym. Ponadto podniesiono, że w ustawie z dnia 20 listopada 1998 r. nie ma przepisu, w myśl którego decyzja wydana na podstawie art. 30 ust. 2 w stosunku do podatnika, o którym mowa w art. 30 ust. 3 tej ustawy, powodowałaby obowiązek opłacania podatku dochodowego w innej formie niż karta podatkowa za okres wsteczny, a istnieją tylko dwie możliwości wstecznego wyłączenia z opodatkowania w formie karty podatkowej - przez stwierdzenie nieważności decyzji obejmującej działalność podatnika kartą podatkową oraz przez stwierdzenie wygaśnięcia tej decyzji z powodu zaistnienia którejś z okoliczności wymienionych w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r.
Dyrektor Izby Skarbowej, odpowiadając na skargę kasacyjną, wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty skargi kasacyjnej zostały oparte wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego, czyli na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./. Mianowicie zarzucono:
1/ błędną wykładnię art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ w związku z przytoczonymi przepisami ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne /Dz.U. nr 144 poz. 930 ze zm./,
2/ niewłaściwe zastosowanie art. 36 powołanej ustawy z dnia 20 listopada 1998 r.
Jeżeli chodzi o pierwszy z tych zarzutów, to przede wszystkim należy zauważyć, że błędna wykładnia to mylne rozumienie treści przepisu, a zatem, stawiając tego rodzaju zarzut, należy podać, w czym wyraża się mylne rozumienie danego przepisu przez sąd, a także podać, jak ten przepis powinien być właściwie rozumiany. Przepis art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym stanowił, że zwalnia się od podatku podatników opłacających podatek dochodowy w formie karty podatkowej, w zakresie działalności objętej tą formą opodatkowania, z uwzględnieniem art. 18 ust. 3 /to ostatnie zastrzeżenie nie miało zastosowania w rozpatrywanej sprawie/. W skardze kasacyjnej nie sprecyzowano, w czym miałoby wyrażać się błędne rozumienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wymienionego przepisu ani jak należy rozumieć go według strony skarżącej. Należy jednak zauważyć, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej został sformułowany pogląd, że wystarczającą przesłanką zwolnienia skarżącego od podatku od towarów i usług za pierwsze trzy miesiące 2001 r. na podstawie wymienionego przepisu art. 14 ust. 1 pkt 2 jest faktyczne opłacanie przez niego podatku dochodowego za te miesiące w kwotach wynikających z decyzji /z dnia 18 lutego 2000 r./ ustalającej wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej na poprzedni rok podatkowy, czyli 2000, która - zdaniem strony skarżącej powołującej się na art. 24 ust. 3 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne - pozostaje w obrocie prawnym do dnia otrzymania decyzji dotyczącej kolejnego roku podatkowego.
Wobec tego, należy rozważyć, czy przesłanką zastosowania zwolnienia, przewidzianego w art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, jest faktyczne opłacanie przez podatnika podatku dochodowego w formie karty podatkowej /mimo niespełniania wszystkich wymogów, w szczególności mimo nieprowadzenia działalności wymienionej w art. 23 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne/, czy też rzeczywiste podleganie opodatkowaniu podatkiem dochodowym w formie karty podatkowej /"bycie podatnikiem w formie karty podatkowej", jak to określił Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku/. Naczelny Sąd Administracyjny opowiada się za tym drugim stanowiskiem, mimo że w art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym używa się sformułowania o podatnikach opłacających -a nie podlegających - opodatkowaniu podatkiem dochodowym w formie karty podatkowej. Należy jednak mieć na uwadze także pozostałą część tego przepisu, a mianowicie zwrot "w zakresie działalności objętej tą formą opodatkowania". Oznacza on, że omawiane zwolnienie od podatku od towarów i usług obejmuje podatników opłacających podatek dochodowy w formie karty podatkowej tylko w zakresie działalności objętej tą formą opodatkowania, zaś formą tą mogą być objęte tylko te rodzaje działalności, które są enumeratywnie wymienione w art. 23 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne; stosownie do wstępnej części tego przepisu, "zryczałtowany podatek dochodowy w formie karty podatkowej mogą płacić podatnicy prowadzący działalność..." i tu w jedenastu punktach wymienia się poszczególne rodzaje działalności. Wynika z tego, że niewymieniony w powołanym przepisie art. 23 ust. 1 rodzaj działalności nie może być objęty opodatkowaniem w formie karty podatkowej; także z art. 25 ust. 1 in initio wymienionej ustawy wynika wprost, że opodatkowaniu w tej formie podlegają podatnicy prowadzący działalność, o której mowa w art. 23.
Tak więc, skoro ostateczną decyzją organu podatkowego /w rozpatrywanej sprawie powołaną decyzją Urzędu Skarbowego w P. z dnia 22 marca 2001 r./ odmówiono skarżącemu opodatkowania w formie karty podatkowej na 2001 r. /z powodu nieprowadzenie działalności wymienionej w art. 23 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne - organ podatkowy ustalił, że skarżący prowadził handel artykułami nieżywnościowymi w miejscu stałym, a nie obnośnie lub obwoźnie, jak tego wymaga pkt 3 tego ustępu/, nie mógł on być uznany za podatnika podlegającego w tym roku opodatkowaniu podatkiem dochodowym w formie karty podatkowej. i to w całym 2001 r., a więc i w pierwszych trzech miesiącach tego roku, wszak wymieniona decyzja z 22 marca 2001 r. odmawiała skarżącemu opodatkowania w formie karty podatkowej na cały 2001 r., ponieważ od początku tego roku skarżący nie prowadził żadnego z rodzajów działalności wymienionych w art. 23 ust. 1 wymienionej ustawy. Nie można przy tym podzielić wyrażonego w skardze kasacyjnej stanowiska, że decyzja ustalająca wysokość karty podatkowej za poprzedni rok /2000/ obowiązuje do końca miesiąca roku następnego, w którym to miesiącu doręczono decyzję odmawiającą zastosowania opodatkowania w formie karty podatkowej. Obie te decyzje /na 2000 i na 2001 r./ dotyczą tylko lat podatkowych, na które zostały wydane. Nie ma przy tym znaczenia, jaki charakter przypisze się decyzji odmawiającej zastosowania opodatkowania w formie karty podatkowej /konstytutywny czy deklaratoryjny/; istotne jest, że przesłanką jej wydania jest uprzednie stwierdzenie przez organ podatkowy warunków do zastosowania wymienionej formy opodatkowania - jeżeli więc z tego powodu organ podatkowy odmawia zastosowania opodatkowania w formie karty podatkowej na dany rok, to odmowa ta dotyczy całego tego roku.
Natomiast z powołanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 24 ust. 3 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne wynika jedynie obowiązek opłacania podatku dochodowego w następnym roku podatkowym w wysokości stawki tego podatku w formie karty podatkowej określonej w decyzji ustalającej jej wysokość na rok poprzedni - w okresie do dnia otrzymania decyzji ustalającej wysokość tego podatku; tylko w takim wypadku zapłacony podatek zalicza się na poczet podatku wynikającego z nowej decyzji. Me oznacza to jednak, że na mocy decyzji obowiązującej w poprzednim roku podatnik powinien być uznany za podatnika objętego opodatkowaniem w formie karty podatkowej także w roku następnym. Z kolei przepis art. 30 ust. 3 wymienionej ustawy normuje tylko kwestię daty rozpoczęcia prowadzenia ksiąg rachunkowych lub podatkowej albo ewidencji przychodów w razie doręczenia decyzji odmawiającej zastosowania opodatkowania w formie karty podatkowej, z czego wcale nie wynika, że przed tą datą /czyli pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym została doręczona wymieniona decyzja/ podatnik powinien być - mimo niespełnienia warunków do zastosowania opodatkowania w formie karty podatkowej -uznawany za podlegającego tej formie opodatkowania.
Jeżeli natomiast chodzi o pozostałe przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne /art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1/, powołane w skardze kasacyjnej w powiązaniu z zarzutem naruszenia art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, to zarzut ich naruszenia mógłby być badany jedynie przy rozpatrywaniu zgodności z prawem decyzji odmawiającej zastosowania opodatkowania podatkiem dochodowym w formie karty podatkowej, a nie decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług. Przepis art. 29 ust. ł ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne stanowi w szczególności /w zdaniu drogim/, że jeżeli do końca każdego roku podatkowego objętego opodatkowaniem w formie karty podatkowej podatnik nie zgłosił likwidacji działalności, uważa się, że prowadzi nadal działalność opodatkowaną w tej formie, zaś art. 30 ust. 1 tej ustawy - że urząd skarbowy, uwzględniając wniosek o zastosowanie karty podatkowej, wydaje decyzję ustalającą wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej, odrębnie na każdy rok podatkowy. Z powołanych przepisów wynika, że naruszenie ich mogłoby nastąpić wyłącznie przez niezgodne z ich treścią wydanie decyzji odmawiającej zastosowania opodatkowania podatkiem dochodowym w formie karty podatkowej /przewidzianej w art. 30 ust. 2 tej ustawy/, jednakże decyzja ta - jako niemieszcząca się w granicach rozpatrywanej sprawy wyznaczonej przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego pierwszej instancji, którym była decyzja w przedmiocie podatku od towarów i usług - nie mogła być przedmiotem badania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego /p. art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/, a następnie sądu kasacyjnego.
Z powyższych względów pierwszy zarzut skargi kasacyjnej należy uznać za niezasadny.
Niezasadny jest także drugi zarzut - dotyczący niewłaściwego zastosowania art. 36 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Przede wszystkim należy zauważyć, że niewłaściwe zastosowanie to tzw. błąd w subsumcji, czyli błędne uznanie, że ustalony stan faktyczny odpowiada albo nie odpowiada hipotezie danej normy prawnej. Zaś o błędzie w subsumcji można mówić, gdy stan faktyczny został prawidłowo ustalony i nie jest kwestionowany przez strony, a w rozpatrywanej sprawie tak nie jest. Strona skarżąca naruszenia wskazanego przepisu prawa materialnego upatruje w wydaniu zaskarżonego wyroku na podstawie okoliczności /niezawiadomienie przez skarżącego urzędu skarbowego o utracie warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej/ nieustalonej w toku postępowania dowodowego i ewidentnie sprzecznej ze stanem faktycznym. Z tak sformułowanego uzasadnienia zarzutu wynika, że strona skarżąca w istocie rzeczy stawia zarzuty natury procesowej, sprowadzające się w istocie do tego, że Wojewódzki Sąd Administracyjny oparł się na okoliczności nieustalonej ani przez organy podatkowe, ani przez ten Sąd. Jednakże strona skarżąca nie podnosi zarzutu naruszenia żadnego przepisu postępowania, w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, którego dopuścił się Wojewódzki Sąd Administracyjny /np. art. 133 par. 1 tej ustawy - przez oparcie się na okoliczności faktycznej niewynikającej z akt sprawy/, a brak takiego zarzutu w skardze kasacyjnej uniemożliwia jego uwzględnienie, gdyż zgodnie z art. 183 par. 1 tej ustawy Naczelny Sąd Administracyjny, poza przypadkami nieważności postępowania sądowego, które w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą, jest związany granicami skargi kasacyjnej, w tym także powołaną w niej podstawą.
Wobec tego, skarga kasacyjna, jako niemająca usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI