Orzeczenie · 2025-03-19

I FSK 2018/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-03-19
NSApodatkoweWysokansa
rachunek VATprawo upadłościowezaległości podatkoweVATsyndyk masy upadłościprzekazanie środkówkolejność zaspokojeniaprzepisy szczególne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą syndykowi masy upadłości G. W. zgody na przekazanie środków z rachunku VAT z powodu zaległości podatkowych. WSA uznał, że prawo upadłościowe regulujące kolejność zaspokojenia wierzycieli ma pierwszeństwo przed przepisami podatkowymi, a organ podatkowy nie może uzurpować sobie prawa do zmiany tej kolejności. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną organu za zasadną. NSA stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA było lakoniczne i nie wyjaśniało podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Co ważniejsze, NSA przyjął, że przepisy dotyczące rachunków VAT (art. 108b ust. 5 ustawy o VAT w zw. z art. 62b ust. 2 ustawy Prawo bankowe) mają charakter przepisów szczególnych wobec Prawa upadłościowego i nie przewidują wyjątków dla masy upadłości. W przypadku zaległości podatkowych, środki na rachunku VAT nie mogą być przekazane na rachunek rozliczeniowy syndyka. NSA powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, w tym wyrok TSUE potwierdzający zgodność tych przepisów z prawem unijnym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie prymatu przepisów o rachunku VAT nad Prawem upadłościowym w kontekście zaległości podatkowych syndyka masy upadłości.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy podatnik (w tym masa upadłości) posiada zaległości podatkowe.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepisy dotyczące rachunku VAT, w tym ograniczenia w dysponowaniu środkami z niego, mają pierwszeństwo przed przepisami Prawa upadłościowego w zakresie kolejności zaspokojenia wierzycieli?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy dotyczące rachunku VAT mają charakter przepisów szczególnych wobec Prawa upadłościowego i nie przewidują wyjątków dla masy upadłości w przypadku zaległości podatkowych.

Uzasadnienie

NSA uznał, że art. 108b ust. 5 ustawy o VAT w zw. z art. 62b ust. 2 ustawy Prawo bankowe są przepisami szczególnymi wobec Prawa upadłościowego. Ustawodawca nie przewidział wyjątków od tych przepisów w przypadku ogłoszenia upadłości, co oznacza, że środki z rachunku VAT nie mogą być przekazane na rachunek rozliczeniowy syndyka, jeśli podatnik posiada zaległości podatkowe.

Czy uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające i czy prawidłowo oceniło wpływ stwierdzonych uchybień na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku WSA było lakoniczne, nie wyjaśniało podstawy prawnej rozstrzygnięcia i nie wykazało, dlaczego stwierdzone uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

NSA zarzucił WSA naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 153 P.p.s.a., wskazując na brak wystarczających rozważań prawnych w uzasadnieniu wyroku, które odnosiłyby się do przepisów materialnoprawnych i wykazywały wpływ uchybień na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA w całości i oddalono skargę syndyka masy upadłości.

Przepisy (11)

Główne

u.o.v.a.t. art. 108b § ust. 5

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepis szczególny wobec prawa upadłościowego, ograniczający możliwość przekazania środków z rachunku VAT w przypadku zaległości podatkowych.

u.p.b. art. 62b § ust. 2 pkt 2 lit. a

Ustawa Prawo bankowe

Wskazuje na rodzaje należności, których zapłata może być realizowana z rachunku VAT.

P.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.u. art. 342 § ust. 1 pkt 2

Ustawa Prawo upadłościowe

Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że przepisy te dają pierwszeństwo zaspokojeniu w postępowaniu upadłościowym nad przepisami o VAT.

O.p. art. 122

Ustawa Ordynacja podatkowa

Naruszenie zasady prawdy obiektywnej przez organ odwoławczy.

O.p. art. 210 § § 4

Ustawa Ordynacja podatkowa

Naruszenie obowiązku wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchybienie obowiązkowi wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

P.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek związania sądu pierwszej instancji wykładnią prawną dokonaną przez NSA.

P.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy dotyczące rachunku VAT (art. 108b ust. 5 u.o.v.a.t. i art. 62b ust. 2 u.p.b.) mają charakter przepisów szczególnych wobec Prawa upadłościowego. • Brak wyjątków w przepisach o VAT dla masy upadłości w przypadku zaległości podatkowych. • Uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe (lakoniczne, nie wyjaśniało podstawy prawnej i wpływu uchybień na wynik sprawy).

Odrzucone argumenty

Argumentacja WSA, że Prawo upadłościowe ma pierwszeństwo przed przepisami o VAT w kwestii zaspokojenia wierzycieli. • Argumentacja WSA, że organ podatkowy uzurpuje sobie prawo do zmiany kolejności zaspokojenia wierzycieli.

Godne uwagi sformułowania

przepisy ustawy o VAT w zakresie mechanizmu podzielnej płatności nie przewidują żadnych wyłączeń z uwagi na istotę, cele i zasady Prawa upadłościowego • przepisy prawa dotyczące rachunków VAT, będących rachunkami o określonym przeznaczeniu, nie zawierają szczególnych unormowań na wypadek ogłoszenia upadłości podatnika podatku od towarów i usług.

Skład orzekający

Małgorzata Niezgódka - Medek

przewodniczący

Ryszard Pęk

sprawozdawca

Janusz Zubrzycki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prymatu przepisów o rachunku VAT nad Prawem upadłościowym w kontekście zaległości podatkowych syndyka masy upadłości."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy podatnik (w tym masa upadłości) posiada zaległości podatkowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem upadłościowym a podatkowym, co jest częstym problemem w praktyce. Wyrok NSA wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące dysponowania środkami z rachunku VAT w sytuacji niewypłacalności.

Syndyk masy upadłości nie może swobodnie dysponować środkami z rachunku VAT, gdy istnieją zaległości podatkowe.

Dane finansowe

WPS: 2530,01 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst