I FSK 1878/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-11
NSApodatkoweŚredniansa
podatek VATzaległość podatkowazaliczenie wpłatypostępowanie upadłościowezawieszenie postępowaniasądy administracyjneNSAsyndyk

Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie kasacyjne z uwagi na ogłoszenie upadłości osoby fizycznej będącej stroną postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie kasacyjne w sprawie dotyczącej zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej. Powodem zawieszenia było ogłoszenie upadłości osoby fizycznej będącej skarżącym, co zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i Prawa upadłościowego wymaga wstąpienia syndyka do postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną P. S. od wyroku WSA w Gliwicach, postanowił zawiesić postępowanie. Podstawą do zawieszenia było stwierdzenie, że wobec skarżącego zostało ogłoszone postępowanie upadłościowe osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd zawiesza postępowanie z urzędu, gdy w stosunku do strony wszczęto postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Przepis ten, stosowany odpowiednio do postępowania przed NSA na mocy art. 193 p.p.s.a., ma na celu umożliwienie syndykowi masy upadłości wstąpienia do postępowania i zajęcia stanowiska procesowego. Sąd podkreślił, że po ogłoszeniu upadłości postępowania dotyczące masy upadłości mogą być prowadzone wyłącznie przez syndyka lub przeciwko niemu, co oznacza, że syndyk posiada wyłączną legitymację procesową w takich sprawach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd jest zobligowany do zawieszenia postępowania z urzędu, jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 124 § 1 pkt 4) oraz Prawa upadłościowego (art. 144) nakładają na sąd obowiązek zawieszenia postępowania w sytuacji ogłoszenia upadłości strony, ponieważ legitymację procesową w sprawach dotyczących masy upadłości przejmuje syndyk.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 124 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości.

p.u. art. 144 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące zawieszenia postępowania mają odpowiednie zastosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

p.u. art. 144 § ust. 2

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Syndyk działa na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ogłoszenie upadłości osoby fizycznej jako podstawa do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

sąd zawiesza postępowanie z urzędu jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości formalnie stroną postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości jest syndyk, który działa na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym

Skład orzekający

Marek Olejnik

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty zawieszenia postępowania w sądach administracyjnych w przypadku ogłoszenia upadłości strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ogłoszenia upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne proceduralne konsekwencje ogłoszenia upadłości dla toczących się postępowań sądowych, co jest istotne dla praktyków prawa.

Upadłość strony wstrzymuje postępowanie sądowe: kluczowe zasady dla prawników.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 1878/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marek Olejnik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
I SA/Gl 1072/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-03-21
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Zawieszono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 124 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 1072/23 w sprawie ze skargi P. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 15 maja 2023 r., nr 2401-IEW2.7010.30.2023.3 UNP: 2401-23-112140 w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług postanawia: zawiesić postępowanie.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 21 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 1072/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę P. S. (dalej: "Skarżący", "Strona") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 15 maja 2023 r., nr 2401-IEW2.7010.30.2023.3 UNP: 2401-23-112140 w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług.
Skargę od powyższego wyroku wniósł Skarżący.
W toku czynności zmierzających do wyznaczenia niniejszej sprawy na rozprawę, Naczelny Sąd Administracyjny odnotował, że obwieszczeniem nr [...] z Krajowego Rejestru Zadłużonych, wobec Skarżącego wydane zostało postanowienie z 23 stycznia 2025 r. przez Sąd Rejonowy w G., XII Wydział Gospodarczy, sygn. akt [...] o ogłoszeniu upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, w którym wyznaczono syndyka.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 124 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd zawiesza postępowanie z urzędu jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Zgodnie z art. 124 § 2 p.p.s.a., w przypadkach wymienionych w § 1 pkt 1, 4 i 7 zawieszenie ma skutek od dnia zdarzeń, które je spowodowały. Zdarzenia te nie wstrzymują jednak wydania orzeczenia, jeżeli nastąpiły po zamknięciu rozprawy. Przepisy te, na mocy art. 193 p.p.s.a., mają odpowiednie zastosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego - jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości - ma na celu umożliwienie syndykowi masy upadłości wstąpienia do postępowania sądowego i zajęcia stanowiska procesowego. Tego typu czynność może być dokonana jedynie poprzez oświadczenie złożone expressis verbis.
Stosując art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a. należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 794 ze zm., dalej: "p.u."), które mają charakter szczególny w stosunku do przepisów Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 144 ust. 1 p.u., po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Z regulacji powyższej wynika, że formalnie stroną postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości jest syndyk, który działa na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym (art. 144 ust. 2 p.u.). Zatem z chwilą ogłoszenia upadłości upadły traci legitymację procesową w stosunku do postępowań dotyczących masy upadłości (wszczętych również przed ogłoszeniem upadłości), choć pozostaje nich stroną w znaczeniu materialnoprawnym. Dlatego też wyłączną legitymację procesową w zakresie postępowań podatkowych dotyczących masy upadłości ma syndyk.
Reasumując, w świetle art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a. i z art. 144 p.u. sąd administracyjny jest zobligowany do zawieszenia postępowania z urzędu ze względu na powzięcie wiadomości o powołaniu syndyka masy upadłości w postępowaniu upadłościowym wobec skarżącego, osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej.
W tych okolicznościach, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a. z urzędu zawiesił postępowanie kasacyjne.
-----------------------
2

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI