I FSK 2002/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę podatniczki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie. Sprawa dotyczyła określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2013 r. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 122, 187 § 1, 180, 123 § 1, 190 § 2, 191 Ordynacji podatkowej, poprzez zaniechanie przeprowadzenia istotnych dowodów (np. przesłuchania świadków, okazania dokumentów) oraz nieprawidłową ocenę zebranych dowodów. Kwestionowała ustalenia organów, że transakcje zakupu prętów żebrowanych, walcówki i pyłu cynku od firm A. POL sp. z o.o. i P.H.U. J.R. oraz dostawy towarów i usług transportowych na rzecz innych podmiotów w rzeczywistości nie miały miejsca. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że skład orzekający jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie może doszukiwać się naruszeń przepisów, które nie zostały uzasadnione. NSA podzielił stanowisko WSA i organów podatkowych, że zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków, dokumenty i materiały z postępowań karnych, jednoznacznie wskazuje na fikcyjność transakcji. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny, a skarżąca nie podjęła działań weryfikujących wiarygodność kontrahentów, którzy dopiero rozpoczęli działalność i wykazywali wysokie obroty. Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała rzeczywistego nabycia towarów ani ich sprzedaży, a jej działalność w tym zakresie ograniczała się do przyjmowania i wystawiania faktur nieodzwierciedlających zdarzeń gospodarczych. W związku z tym, zastosowanie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT, odmawiającego prawa do obniżenia podatku naliczonego w przypadku faktur niepotwierdzających rzeczywistych transakcji, było uzasadnione. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące wykorzystania protokołu przesłuchania A.D. z postępowania karnego oraz zaniechania przesłuchania innych świadków, wskazując na brak naruszenia przepisów i wystarczający materiał dowodowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie oceny fikcyjnych transakcji VAT, weryfikacji kontrahentów oraz dopuszczalności dowodów z innych postępowań.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z obrotem towarami handlowymi i brakiem rzeczywistej działalności gospodarczej.
Zagadnienia prawne (4)
Czy faktury VAT dokumentujące transakcje, które w rzeczywistości nie miały miejsca, mogą stanowić podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, faktury VAT niepotwierdzające faktycznych zdarzeń gospodarczych nie uprawniają odbiorcy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły fikcyjność transakcji zakupu towarów handlowych przez skarżącą od wskazanych kontrahentów. Brak było dowodów potwierdzających rzeczywiste nabycie towarów, a kontrahenci nie prowadzili faktycznej działalności gospodarczej. W związku z tym, zastosowanie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT było uzasadnione.
Czy organ podatkowy może korzystać z dowodów zgromadzonych w postępowaniu karnym, w tym protokołu przesłuchania podejrzanego, w postępowaniu podatkowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy ma prawo korzystać z dowodów uzyskanych z innych postępowań (podatkowych lub karnych), o ile nie narusza to przepisów prawa i reguł postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że włączenie do materiału dowodowego protokołu przesłuchania A.D. z postępowania karnego nie stanowi naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, zgodnie z art. 180 § 1, który dopuszcza jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem. Nie wykazano naruszenia reguł postępowania.
Czy sąd administracyjny jest zobowiązany do samodzielnego poszukiwania naruszeń przepisów, jeśli skarżący kasacyjnie nie uzasadnił ich w sposób wystarczający?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie jest uprawniony do doszukiwania się w czym konkretnie naruszenie przepisów się przejawiało, jeśli zarzuty nie zostały uzasadnione.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że niektóre zarzuty skargi kasacyjnej w ogóle nie zostały uzasadnione (art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a.), a z uwagi na związanie granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), NSA nie jest uprawniony do samodzielnego analizowania tych kwestii.
Czy zaniechanie przeprowadzenia przez organ podatkowy wskazanych przez stronę dowodów (np. przesłuchania świadków) stanowi naruszenie przepisów postępowania, jeśli strona nie skorzystała z możliwości uczestniczenia w tych dowodach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli strona została prawidłowo zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu, a z prawa tego nie skorzystała, zarzut naruszenia przepisów w tym zakresie nie znajduje uzasadnienia.
Uzasadnienie
Sąd odniósł się do zarzutu naruszenia art. 123 § 1 i art. 190 § 2 Ordynacji podatkowej, wskazując, że skarżąca została prawidłowo zawiadomiona o przesłuchaniu świadków, ale z prawa tego nie skorzystała, co czyni zarzut bezzasadnym.
Przepisy (14)
Główne
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1 i ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepisy dotyczące prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.
u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a)
Ustawa o podatku od towarów i usług
Określa przypadki, w których prawo do obniżenia kwoty podatku należnego nie powstaje, w tym gdy faktury nie potwierdzają rzeczywistego zdarzenia gospodarczego.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 108 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Dotyczy obowiązku zapłaty podatku od towarów i usług, nawet jeśli faktura została wystawiona przez podmiot nieuprawniony lub dokumentuje czynności nierzeczywiste.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA (granice skargi kasacyjnej).
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
o.p. art. 122
Ustawa Ordynacja podatkowa
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
o.p. art. 123 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Czynny udział strony w postępowaniu.
o.p. art. 180 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Dopuszczalność dowodów.
o.p. art. 187 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
o.p. art. 190 § § 2
Ustawa Ordynacja podatkowa
Dowód z zeznań świadka.
o.p. art. 191
Ustawa Ordynacja podatkowa
Ocena dowodów.
u.p.t.u. art. 15
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja podatnika.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia (art. 1 § 1 i 2, art. 3 § 1 i § 2 pkt 1, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 151 p.p.s.a.) poprzez niewłaściwą kontrolę zgodności z prawem decyzji organu. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 122, 187 § 1, 180 w zw. z art. 235 o.p.) poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nieprzeprowadzenie wskazanych dowodów. • Naruszenie przepisów (art. 122, 123 § 1, 190 § 2 w zw. z art. 235 o.p.) poprzez poczynienie ustaleń faktycznych w oparciu o protokół przesłuchania podejrzanego w postępowaniu karnym i zaniechanie przesłuchania go w charakterze świadka. • Naruszenie przepisów (art. 123 § 1, 190 § 2 o.p.) poprzez zaaprobowanie przez organ drugiej instancji uniemożliwienia stronie wzięcia udziału w przesłuchaniu świadków. • Naruszenie przepisów (art. 191 w zw. z art. 235 o.p.) poprzez nieprawidłową ocenę zebranych dowodów. • Poczynienie błędnych ustaleń faktycznych dotyczących braku rzeczywistości transakcji zakupu i sprzedaży towarów.
Godne uwagi sformułowania
podmioty te w rzeczywistości stwarzały pozory podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, ograniczając się tylko do wystawiania fikcyjnych faktur. • skarżąca nie podjęła żadnych działań zmierzających do sprawdzenia wiarygodności kontrahentów • Działalność skarżącej ograniczała się jedynie do przyjmowania, a następnie wystawiania faktur VAT nieodzwierciedlających faktycznych zdarzeń gospodarczych. • miał on pełną świadomość, że uczestniczy w nielegalnym procederze, że był tylko "słupem".
Skład orzekający
Danuta Oleś
przewodniczący sprawozdawca
Bartosz Wojciechowski
członek
Elżbieta Olechniewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie oceny fikcyjnych transakcji VAT, weryfikacji kontrahentów oraz dopuszczalności dowodów z innych postępowań."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z obrotem towarami handlowymi i brakiem rzeczywistej działalności gospodarczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu fikcyjnych transakcji VAT i agresywnej interpretacji przepisów przez organy podatkowe. Pokazuje, jak ważne jest udowodnienie rzeczywistości gospodarczej i należyta staranność w wyborze kontrahentów.
“Fikcyjne faktury VAT: Jak sądy oceniają transakcje, które nigdy nie miały miejsca?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.