I FSK 200/09

Naczelny Sąd Administracyjny2010-03-30
NSApodatkoweŚredniansa
wyłączenie sędziegobezstronnośćakta sprawypostępowanie sądowoadministracyjneNSAwniosek o wyłączeniezarzuty proceduralneVAT

NSA odmówił wyłączenia sędziów od rozpoznania sprawy, uznając, że zarzuty dotyczące manipulacji aktami sądowymi nie uzasadniają wątpliwości co do ich bezstronności.

Strony wniosły o wyłączenie sędziów NSA, zarzucając im manipulowanie aktami sprawy poprzez doszywanie dokumentów bez powiadomienia stron i sądu niższej instancji. Sędziowie złożyli wyjaśnienia, zaprzeczając zarzutom. NSA uznał, że odnalezienie dokumentów w aktach i kwestie techniczne związane z ich porządkowaniem nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego, gdyż nie ma dowodów na naruszenie bezstronności.

Wniosek o wyłączenie sędziów Arkadiusza Cudaka, Tomasza Kolanowskiego i Janusza Zubrzyckiego został złożony przez I. L. i K. L. z powodu rzekomych okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. Jako podstawę wniosku podano obawę, że dołączone do akt sprawy dokumenty, które nie zostały wcześniej doręczone przez WSA w Warszawie, mogły zostać usunięte lub nie uwzględnione w postępowaniu. Wnioskodawcy zarzucili sędziom rażące naruszenie prawa poprzez doszywanie dokumentów do akt bez powiadomienia WSA i stron, zamiast złożenia wniosku o odtworzenie akt. Sędziowie złożyli wyjaśnienia, w których zaprzeczyli tym zarzutom, oświadczając, że nie wprowadzali żadnych dodatkowych dokumentów do akt i że nie zachodzą przesłanki do ich wyłączenia. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przepis art. 19 P.p.s.a., podkreślił, że wątpliwość co do bezstronności musi być uzasadniona i oparta na obiektywnych okolicznościach, a nie subiektywnych przekonaniach strony. Sąd uznał, że odnalezienie dokumentów w aktach i kwestie techniczne związane z ich porządkowaniem nie mają związku ze stosunkiem sędziów do stron i nie mogą stanowić podstawy do wyłączenia sędziego. Wobec braku uzasadnionych podstaw, NSA postanowił odmówić wyłączenia sędziów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, okoliczności o charakterze technicznym, związane z porządkowaniem akt sądowych, nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego, jeśli nie ma dowodów na naruszenie jego bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że odnalezienie dokumentów w aktach i kwestie techniczne związane z ich wszyciem lub ponumerowaniem należą do sfery biurowości sądowej i nie mają związku z jakimkolwiek stosunkiem sędziów do stron postępowania. Brak dowodów na manipulację aktami lub naruszenie procedur przez sędziów wyklucza uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 19

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wyłączenie sędziego następuje na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wątpliwość musi być uzasadniona i oparta na obiektywnych okolicznościach.

p.p.s.a. art. 22 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga o wyłączeniu sędziego postanowieniem.

p.p.s.a. art. 22 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga o wyłączeniu sędziego postanowieniem.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 18

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa bezwzględne przesłanki wyłączenia sędziego.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy rozpoznawania wniosków o wyłączenie sędziego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwestie techniczne związane z porządkowaniem akt sądowych nie uzasadniają wątpliwości co do bezstronności sędziego. Brak obiektywnych dowodów na manipulację aktami lub naruszenie prawa przez sędziów.

Odrzucone argumenty

Doszywanie dokumentów do akt bez powiadomienia stron i sądu niższej instancji stanowi rażące naruszenie prawa. Istnieje obawa, że dołączone dokumenty mogą zostać usunięte lub nie uwzględnione w postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności okoliczność musi faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć charakteru potencjalnego nie jest wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiarygodności w bezstronność sędziego wynikająca z nadmiernej wrażliwości lub przeczuleń strony kwestie o charakterze technicznym należące do sfery biurowości sądowej

Skład orzekający

Małgorzata Niezgódka - Medek

przewodniczący

Maciej Jaśniewicz

sprawozdawca

Maria Dożynkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego i interpretacja przesłanek wątpliwości co do bezstronności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zarzutów proceduralnych związanych z aktami sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania sądowego - wyłączenia sędziego, co jest istotne dla prawników. Choć fakty są proceduralne, interpretacja przepisów jest klarowna.

Czy drobne błędy w aktach sprawy mogą prowadzić do wyłączenia sędziego? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 200/09 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2010-03-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-02-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Niezgódka - Medek /przewodniczący/
Maciej Jaśniewicz /sprawozdawca/
Maria Dożynkiewicz
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Sygn. powiązane
III SAB/Wa 12/08 - Wyrok WSA w Warszawie z 2008-07-15
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Odmówiono wyłączenia sędziego
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 19, art. 18, art. 22 § 1 i § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA : Małgorzata Niezgódka-Medek Sędzia NSA: Maria Dożynkiewicz Sędzia WSA (del): Maciej Jaśniewicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku I. L. i K. L. o wyłączenie sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie ze skargi kasacyjnej I. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2008 r., sygn. akt III SAB/Wa 12/08 w sprawie ze skargi K. L. i I. L. na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie podatku od towarów i usług postanawia odmówić wyłączenia sędziów Arkadiusza Cudaka, Tomasza Kolanowskiego i Janusza Zubrzyckiego od rozpoznania sprawy. /-/ M. Jaśniewicz /-/ M. Niezgódka-Medek /-/ M. Dożynkiewicz
Uzasadnienie
W niniejszej sprawie skarżący I. L. i uczestniczka K. L. pismem z dnia 9 marca 2010 r. złożyli wniosek o wyłączenie sędziów Arkadiusza Cudaka, Tomasza Kolanowskiego i Janusza Zubrzyckiego motywując go istnieniem okoliczności tego rodzaju, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w stosunku do wnioskodawców. Uzasadniając wskazali, że pismem z dnia 22.01.2010 r. wnieśli o skompletowanie akt sądowych w sprawach I FSK 199/09 i I FSK 200/09 o brakujące dokumenty, które nie zostały doręczone przez WSA w Warszawie. Zapoznając się w dniu 19.02.2010 r. z aktami spraw I FSK 199/09 i I FSK 200/09 I. L. stwierdził, że część dokumentów została wprowadzona do sprawy poprzez ich przyszycie zszywaczem do tylnej obwoluty akt WSA w Warszawie w sprawie III SAB/Wa 11/08. Zdaniem wnioskodawców zachodzi obawa, że dołączone i nie zaewidencjonowane przez wymienionych we wniosku sędziów dokumenty mogą być usunięte i nie uwzględnione w tym postępowaniu. Skład orzekający, zdaniem wnioskodawców, wprowadzając brakujące dokumenty do akt Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dopuścił się rażącego naruszenia prawa, gdyż zaniechał powiadomienia WSA w Warszawie o brakujących dokumentach, a winien był złożyć do tego Sądu wniosek o odtworzenie części zaginionych akt, tj. o brakujące dokumenty. Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że jest dysponentem akt WSA w Warszawie winien wszcząć postępowanie celem odtworzenia akt o brakujące dokumenty powiadamiając strony postępowania jak i WSA w Warszawie, a nie wprowadzać bez ich wiedzy oryginały brakujących dokumentów.
Pismem z dnia 23 marca 2010 r. Sędzia NSA Janusz Zubrzycki złożył wyjaśnienie, że nie zachodzą żadne okoliczności przewidziane w art. 19 ustawy z dnia 30.08.2008 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), które mogłyby wywoływać wątpliwości co do jego bezstronności, a także oświadczył, iż nie istnieją także przyczyny, które stosownie do treści art.18 p.p.s.a. wyłączałyby go od rozpoznania niniejszej sprawy. Odnosząc się do treści wniosku wyjaśnił, że wbrew twierdzeniom skarżącego nie wprowadzał do akt żadnych dodatkowych dokumentów.
Pismem z dnia 18 marca 2010 r. Sędzia NSA Arkadiusz Cudak złożył wyjaśnienie, że nie zachodzą żadne okoliczności przewidziane w art. 19 p.p.s.a., które mogłyby wywoływać wątpliwości co do jego bezstronności, a także oświadczył, iż nie istnieją także przyczyny, które stosownie do treści art.18 p.p.s.a. wyłączałyby go od rozpoznania niniejszej sprawy. Odnosząc się do treści wniosku wyjaśnił, że wbrew twierdzeniom skarżącego nie wprowadzał do akt żadnych dodatkowych dokumentów.
Pismem z dnia 29 marca 2010 r. Sędzia WSA Tomasz Kolanowski złożył wyjaśnienie, że nie zachodzą żadne okoliczności przewidziane w art. 19 p.p.s.a., które mogłyby wywoływać wątpliwości co do jego bezstronności, a także oświadczył, iż nie istnieją także przyczyny, które stosownie do treści art.18 p.p.s.a. wyłączałyby go od rozpoznania niniejszej sprawy. Odnosząc się do treści wniosku wyjaśnił, że wbrew twierdzeniom skarżącego nie wprowadzał do akt żadnych dodatkowych dokumentów.
Naczelny Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w art.18 p.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Z przepisu tego wynika, że wyłączenie sędziego następuje nie tylko z mocy ustawy w przypadku zaistnienia przesłanek enumeratywnie wskazanych w art. 18 p.p.s.a. (wyłączenie bezwzględne - iudex inhabilis), ale również na wniosek strony (uczestnika postępowania) lub sędziego w sytuacji zaistnienia okoliczności w nim wskazanych ( wyłączenie względne iudex suspectus). Jak wynika z treści art. 19 p.p.s.a. określenie tzw. przesłanek względnych nastąpiło poprzez użycie ogólnego sformułowania zaistnienia okoliczności uprawdopodobniającej uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności danego sędziego w konkretnej sprawie. Oznacza to, że będą to wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, dające podstawę do sformułowania uzasadnionych zastrzeżeń, co do bezstronności sędziego, przy rozstrzyganiu danej sprawy, w tym także okoliczności objęte art. 19 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym do 5 grudnia 2006r. (tj. wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią, a jedną ze stron lub jej przedstawicielem, charakteryzujące się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej o charakterze pozytywnym lub negatywnym, której podstawą jest stosunek pokrewieństwa, przyjaźni, znajomości, zależności służbowej, gospodarczej, społecznej, itp.). Podkreślenia wymaga, iż okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć charakteru potencjalnego, tj. być jedynie uprawdopodobniona. Ponadto okoliczność ta może wystąpić zarówno w trakcie, jak i jeszcze przed wszczęciem danego postępowania. Wyjaśnić także należy, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego lub sędziów w danej sprawie musi być realna, a zatem nie jest wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiarygodności w bezstronność sędziego wynikająca z nadmiernej wrażliwości lub przeczuleń strony. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania co do bezstronności sędziego. Wobec powyższego wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się także z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie stanowi okoliczności uzasadniającej wątpliwość, co do bezstronności sędziów fakt odszukania przez wnioskodawcę w aktach przedkładanych składowi orzekającemu dokumentów, czy braku ich odpowiedniego ponumerowania i wszycia. Są to kwestie o charakterze technicznym należące do sfery biurowości sądowej. Nie mają one nic wspólnego z jakimkolwiek stosunkiem sędziów do strony lub uczestniczki postępowania sądowoadministracyjnego. Z oświadczeń złożonych przez sędziów wynika niezbicie, iż nie dokonywali oni żadnych czynności w stosunku do żadnych dokumentów, które znajdują się w aktach postępowania sądowego. Również lektura akt nie dostarcza żadnych argumentów, na potwierdzenie tezy o wprowadzaniu, wszywaniu czy przyszywaniu dokumentów przez sędziów lub na ich zarządzenie. Tym samym brak takich czynności nie może uprawniać do przyjęcia tezy, że wyimaginowane przez skarżącego i uczestniczkę rzekome czynności członków składu orzekającego miałyby stać się dowodem na istnienie okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów w rozpatrywanej sprawie.
Ponadto nie zaistniały w ocenie Sądu także inne okoliczności, które uzasadniałyby złożony wniosek.
Z tych względów Sąd na podstawie art.22 § 1 i § 2 p.p.s.a. w zw. z art.193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
/-/ M. Jaśniewicz /-/ M. Niezgódka-Medek /-/ M. Dożynkiewicz

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI