I FSK 1999/22

Naczelny Sąd Administracyjny2024-05-22
NSApodatkoweWysokansa
VATpodatek naliczonyzwrot podatkurozliczenia okresowedecyzja podatkowauchylenie decyzjiskarga kasacyjnaprawo procesowesądownictwo administracyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną organu podatkowego, potwierdzając, że uchylenie decyzji dotyczącej wcześniejszych okresów rozliczeniowych miało wpływ na późniejsze rozliczenia VAT.

Sprawa dotyczyła podatku VAT za okres od grudnia 2015 r. do maja 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że miała ona wpływ na późniejsze rozliczenia. Organ podatkowy w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, argumentując, że uchylenie decyzji dotyczącej wcześniejszych okresów nie było prawomocne. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że uchylenie decyzji z dnia 11 maja 2021 r. (dotyczącej rozliczeń za maj i czerwiec 2015 r.) miało kluczowe znaczenie dla prawidłowości późniejszych rozliczeń, a brak prawomocności tej decyzji nie wykluczał jej wpływu na późniejsze postępowanie.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2015 r. do maja 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając, że prawidłowość rozliczeń za późniejsze okresy zależała od rozstrzygnięć dotyczących wcześniejszych okresów, w szczególności za maj i czerwiec 2015 r. Organ podatkowy wniósł skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym nierozpoznanie istoty sprawy i oparcie rozstrzygnięcia na nieprawomocnym wyroku uchylającym decyzję organu odwoławczego dotyczącą wcześniejszych okresów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu. Sąd podkreślił, że uchylenie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 11 maja 2021 r. (dotyczącej rozliczeń za maj i czerwiec 2015 r.) miało kluczowe znaczenie dla prawidłowości rozliczeń za okres od grudnia 2015 r. do maja 2019 r. Sąd wskazał, że skoro decyzja dotycząca wcześniejszych okresów została wyeliminowana z obrotu prawnego, to rozliczenie dokonane tą decyzją nie mogło kształtować późniejszych rozliczeń. NSA zwrócił uwagę, że wyrok WSA z dnia 25 lutego 2022 r., który uchylił decyzję organu z dnia 11 maja 2021 r., został następnie utrzymany w mocy przez NSA wyrokiem z dnia 22 maja 2024 r. (sygn. akt I FSK 1582/22). Sąd uznał, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo uwzględnił wpływ uchylenia wcześniejszej decyzji na późniejsze rozliczenia, a zarzuty organu kasacyjnego dotyczące braku wskazówek co do dalszego postępowania były niezasadne, gdyż z wypowiedzi Sądu wynikało, że organ powinien uwzględnić deklaracje podatkowe w sytuacji braku skutecznego zakwestionowania nadwyżki podatku naliczonego przechodzącej z rozliczenia za czerwiec 2015 r.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, uchylenie decyzji organu odwoławczego dotyczącej wcześniejszych okresów rozliczeniowych, nawet jeśli nie jest prawomocne, ma wpływ na prawidłowość rozliczeń za późniejsze okresy, jeśli organ podatkowy uwzględnił skutki tej decyzji przy wydawaniu późniejszej decyzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ podatkowy, wydając decyzję dotyczącą późniejszych okresów, ma obowiązek uwzględnić skutki swojej wcześniejszej decyzji, która następnie została uchylona. Uchylenie tej wcześniejszej decyzji, nawet jeśli nieprawomocne, oznacza, że rozliczenie dokonane tą decyzją nie mogło kształtować późniejszych rozliczeń. NSA podkreślił, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo uwzględnił wpływ uchylenia wcześniejszej decyzji na późniejsze rozliczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.p.t.u. art. 99 § ust. 12

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Zobowiązanie podatkowe, kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że organ podatkowy określi je w innej wysokości.

O.p. art. 21 § par. 3a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Jeżeli organ podatkowy stwierdzi, że w złożonej deklaracji wykazano nieprawidłową kwotę zwrotu podatku lub kwotę podatku naliczonego przeniesionego do rozliczenia lub kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do odliczenia w następnych okresach rozliczeniowych, w deklaracji nie wykazano tych kwot albo podatnik nie złożył deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa prawidłową wysokość zwrotu podatku lub nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do odliczenia w następnych okresach rozliczeniowych.

Pomocnicze

O.p. art. 208 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

W przypadku, gdy zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek przedawnienia, organ uchyla decyzję i umarza postępowanie.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2 i § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchylenie decyzji organu odwoławczego dotyczącej wcześniejszych okresów rozliczeniowych VAT, nawet jeśli nie jest prawomocne, ma wpływ na prawidłowość rozliczeń za późniejsze okresy, jeśli organ podatkowy uwzględnił skutki tej decyzji przy wydawaniu późniejszej decyzji. Organ podatkowy, wydając decyzję dotyczącą późniejszych okresów, ma obowiązek uwzględnić skutki swojej wcześniejszej decyzji, która następnie została uchylona. Uchylenie tej wcześniejszej decyzji, nawet jeśli nieprawomocne, oznacza, że rozliczenie dokonane tą decyzją nie mogło kształtować późniejszych rozliczeń.

Odrzucone argumenty

Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a i z art. 170 p.p.s.a., poprzez nierozpoznanie istoty sprawy co do meritum i ograniczenie zawartych w uzasadnieniu wyroku rozważań wyłącznie do kwestii faktu wydania wobec skarżącej nieprawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2022 r. o sygnaturze akt III SA/Wa 1590/21, w sytuacji gdy od powołanego wyżej wyroku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie wniósł w dniu 16 maja 2022 r. skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, co powoduje, że uchylenie decyzji organu odwoławczego z dnia 11 maja 2021 r. nie wynika z prawomocnego orzeczenia sądu i nie było wiążące dla Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę. Sąd pierwszej instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 153 p.p.s.a poprzez wydanie orzeczenia, które w uzasadnieniu wyroku nie zawiera wskazania co do dalszego postępowania, gdy w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ podatkowy, w sytuacji, gdy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2022 r. o sygnaturze akt III SA/Wa 1590/21 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie wniósł w dniu 16 maja 2022 r. skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, co powoduje, że uchylenie decyzji organu odwoławczego z dnia 11 maja 2021 r. nie wynika z prawomocnego orzeczenia sądu.

Godne uwagi sformułowania

Organ odwoławczy zauważa, że w sytuacji gdy okazuje się, że wielkość podatku naliczonego do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy powinna ulec zmianie w porównaniu do wielkości wykazanej w deklaracji, organ podatkowy jest uprawniony do określenia w decyzji prawidłowej kwoty różnicy podatku stanowiącej za kontrolowany okres rozliczeniowy, tzw. nadwyżki VAT naliczonego nad należnym. W konsekwencji decyzja z dnia 11.05.2021 r. [...] za wcześniejsze okresy rozliczeniowe rzutuje na rozliczenie VAT w kolejnych okresach. Skoro przy wydawaniu decyzji za okres późniejszy, organ ma prawo, a wręcz obowiązek, uwzględniać swoje ustalenia z postępowania odnoszącego się do okresu poprzedniego (a wynik tych ustaleń ma bezpośredni wpływ na treść decyzji odnoszącej się do okresów następujących po okresie uprzednio zweryfikowanym), to uchylenie wyrokiem z dnia 25 lutego 2022 r., III SA/Wa 1590/22, decyzji organu odwoławczego z dnia 11 maja 2021 r. dotyczącej rozliczenia skarżącej za miesiące maj i czerwiec 2015 r. musiało doprowadzić do uchylenia także rozstrzygnięcia za następne okresy rozliczeniowe.

Skład orzekający

Danuta Oleś

przewodniczący

Marek Zirk-Sadowski

członek

Zbigniew Łoboda

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wpływ uchylenia decyzji organu podatkowego dotyczącej wcześniejszych okresów rozliczeniowych na rozliczenia za okresy późniejsze, nawet jeśli uchylenie nie jest prawomocne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ podatkowy uwzględnia skutki swojej wcześniejszej decyzji przy wydawaniu późniejszej decyzji, a następnie ta wcześniejsza decyzja zostaje uchylona.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak jedno uchylenie decyzji może wpłynąć na całą linię rozliczeń podatkowych, podkreślając znaczenie powiązań między okresami rozliczeniowymi i konsekwencje błędów proceduralnych organów.

Jedno uchylenie decyzji VAT może zrujnować całe rozliczenie. NSA wyjaśnia, jak sądy patrzą na powiązane okresy podatkowe.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 1999/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-05-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Danuta Oleś /przewodniczący/
Marek Zirk-Sadowski
Zbigniew Łoboda /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
III SA/Wa 2571/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-07-07
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2174
art. 99 ust. 12
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 21 par. 3a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Oleś, Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski, Sędzia NSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 2571/21 w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 6 września 2021 r. nr 1401-IOV-4.4103.5.2021.JM w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od grudnia 2015 r. do maja 2019 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz A. W. kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 2571/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 6 września 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od grudnia 2015 r. do maja 2019 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej - "p.p.s.a."), uchylił zaskarżoną decyzję.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że w dniu 17 czerwca 2019 r. skarżąca złożyła
w Urzędzie Skarbowym Warszawa-[...] deklarację podatkową VAT-7 za maj 2019 r., w której wykazała kwotę różnicy podatku w wysokości 215.865 zł podlegającą zwrotowi w terminie 180 dni. Kwota ta stanowiła sumę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy wykazanej w deklaracjach VAT-7 od czerwca 2015 r., tj. 211.889 zł i podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT wystawionych na rzecz skarżącej przez Kancelarię Podatkową D., Kancelarię Doradztwa Podatkowego A. oraz V., dotyczących zakupu usług księgowych, kosztów oraz reprezentacji przed sądem i organem podatkowym.
Postanowieniem z dnia 30 września 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa-[...] wszczął z urzędu postępowanie podatkowe wobec skarżącej
w zakresie podatku od towarów i usług za okres od lipca 2015 r. do maja 2019 r.
Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, decyzją z dnia 14 grudnia 2020 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa-[...] określił skarżącej
w podatku od towarów i usług kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do odliczenia w następnym okresie rozliczeniowym za miesiące od lipca 2015 r. do maja 2019 r., każdorazowo w wysokości 0 zł oraz kwotę zwrotu podatku za maj 2019 r.
w wysokości 0 zł.
Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa-[...] wskazał, że wobec skarżącej przeprowadzone zostało postępowanie podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług za okres od maja do czerwca 2015 r., w wyniku którego zakwestionowano w całości wartość podatku naliczonego, co skutkuje zawyżeniem nadwyżki podatku do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w kwocie 211.889 zł. Ponadto organ stwierdził, że brak było podstaw do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych na rzecz skarżącej przez Kancelarię Podatkową D., Kancelarię Doradztwa Podatkowego A. oraz V. W tym kontekście organ zauważył, że skarżąca w złożonych deklaracjach za okres od lipca 2015 r. do maja 2019 r. nie wykazała żadnej sprzedaży. Nabywane przez skarżącą usługi nie miały bezpośredniego, czy nawet pośredniego związku z prowadzoną przez nią działalnością opodatkowaną.
Po rozpatrzeniu wniesionego od powyższej decyzji odwołania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, wskazaną na początku decyzją z dnia
6 września 2021 r.: - uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej okresów od lipca do listopada 2015 r. i w tym zakresie umorzył postępowanie;
- uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej okresów od grudnia 2015 r. do maja 2019 r. i w tym zakresie dokonał ponownego rozliczenia podatku od towarów i usług.
Organ odwoławczy stwierdził, że zobowiązania podatkowe skarżącej za okresy od lipca do listopada 2015 r. wygasły na skutek przedawnienia z dniem
31 grudnia 2020 r., w związku z czym, stosownie do art. 208 § 1 ustawy z dnia
29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej - "O.p."), zasadnym stało się uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej
ww. okresów i umorzenie postępowania w sprawie w tym zakresie.
Odnosząc się do pozostałych okresów rozliczeniowych Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa-[...] niezasadnie zakwestionował prawo skarżącej do odliczenia podatku wynikającego z faktur VAT wystawionych przez Kancelarię Podatkową D., Kancelarię Doradztwa Podatkowego A. oraz V., dokumentujących nabycie usług księgowych i usług świadczonych przez doradców podatkowych. Niezależnie od tego organ odwoławczy dostrzegł jednak, że na kwotę do zwrotu w wysokości 215.865 zł, wykazaną w deklaracji VAT-7 za maj 2019 r., poza podatkiem naliczonym wynikającym z ww. faktur VAT, składała się nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w kwocie 211.889 zł, wykazana w deklaracjach VAT-7 od czerwca 2015 r. Tymczasem Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa-[...] decyzją z dnia 14 grudnia 2020 r. określił skarżącej kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do odliczenia w następnym okresie rozliczeniowym za maj i czerwiec 2015 r. w kwocie 0 zł. Organ pierwszej instancji, wydając wspomnianą decyzję, uwzględnił więc rozliczenie dokonane w ww. decyzji za czerwiec 2015 r. Jednak na skutek odwołania skarżącej, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, decyzją z dnia 11 maja 2021 r., uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa-[...] z dnia 14 grudnia 2020 r. w całości i określił za maj 2015 r. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do odliczenia następnym okresie rozliczeniowym w wysokości 76 zł oraz za czerwiec 2015 r. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do odliczenia w następnym okresie rozliczeniowym w wysokości 169 zł. W sytuacji gdy okazuje się, że wielkość podatku naliczonego do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy powinna ulec zmianie w porównaniu do wielkości wykazanej w deklaracji, organ podatkowy jest uprawniony do określenia w decyzji prawidłowej kwoty różnicy podatku stanowiącej za kontrolowany okres rozliczeniowy, tzw. nadwyżki VAT naliczonego nad należnym. W konsekwencji decyzja z dnia 11 maja 2021 r. za wcześniejsze okresy rozliczeniowe rzutuje na rozliczenie VAT w kolejnych okresach.
Podsumowując, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie wskazał, że w związku z uznaniem, iż skarżącej przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez Kancelarię Podatkową D., Kancelarię Doradztwa Podatkowego A. oraz V., weryfikacja prawidłowości wysokości zadeklarowanych kwot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za okresy od lipca 2015 r. do maja 2019 r. i wysokości zadeklarowanej kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za maj 2019 r. jest jedynie pochodną określenia decyzją z dnia 11 maja 2021 r. prawidłowej wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres za czerwiec 2015 r.
w wysokości 169 zł.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. W. zarzuciła naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i procesowego. Skarżąca zwróciła uwagę, że do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie została złożona skarga na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 11 maja 2021 r. określającą wysokość nadwyżki w podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2015 r. odmiennie niż wynika to ze złożonej przez nią deklaracji. Ponieważ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie jako punkt wyjścia dla określenia wysokości kwot zwrotu nadwyżki podatku VAT przyjmuje rozstrzygnięcie wynikające właśnie z tej właśnie decyzji, odrębne rozpatrywanie tych spraw może doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków.
Uchylając zaskarżoną decyzję wskazanym na początku wyrokiem z dnia 7 lipca 2022 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga była zasadna.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że dokonana przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie weryfikacja rozliczenia wykazanego przez stronę w deklaracji VAT-7 za maj 2019 r. wynikała w zasadzie wyłącznie z faktu,
iż w decyzji podatkowej dotyczącej poprzednich okresów rozliczeniowych, a przede wszystkim rozliczenia za maj i czerwiec 2015 r., określono inną kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, w tym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. To niewątpliwie mogło stanowić powód do zweryfikowana sposobu rozliczenia przez skarżącą kwoty podatku "z przeniesienia" z poprzedniego okresu rozliczeniowego za okresy późniejsze od lipca 2015 r. do maja 2019 r. Jednakże organ nie mógł uwzględnić przy wydawaniu wspominanej decyzji skutków skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez A. W. na decyzję z dnia 11 maja 2021 r., mimo iż wynik rozstrzygnięcia zapadłego przed Sądem ma bezpośredni wpływ na prawidłowość decyzji kontrolowanej
w niniejszej sprawie. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
w wyroku z dnia 25 lutego 2022 r., III SA/Wa 1590/21, uchylił decyzję z dnia 11 maja 2021 r.
Sąd zauważył, że podając motywy wyroku z dnia 25 lutego 2022 r., III SA/Wa 1590/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził przede wszystkim, że organ przy wydawaniu kontrolowanej decyzji nie dość wnikliwie przeanalizował, czy postępowanie karnoskarbowe w odniesieniu do skarżącej nie zostało wszczęte w sposób instrumentalny w kontekście uchwały składu 7 sędziów NSA z dnia 24 maja 2021 r., sygn. akt I FPS 1/21, w której stwierdzono konieczność poddania analizie na gruncie konkretnej sprawy zasadność zastosowania przepisu art. 70 § 6 pkt 1 w związku z art. 70c O.p. Skutki wydania tego wyroku dla rozpoznawanej sprawy są takie, że skoro przy wydawaniu decyzji za okres późniejszy, organ ma prawo, a wręcz obowiązek, uwzględniać swoje ustalenia z postępowania odnoszącego się do okresu poprzedniego (a wynik tych ustaleń ma bezpośredni wpływ na treść decyzji odnoszącej się do okresów następujących po okresie uprzednio zweryfikowanym), to uchylenie wyrokiem z dnia 25 lutego 2022 r., III SA/Wa 1590/22, decyzji organu odwoławczego z dnia 11 maja 2021 r. dotyczącej rozliczenia skarżącej za miesiące maj i czerwiec 2015 r. musiało doprowadzić do uchylenia także rozstrzygnięcia za następne okresy rozliczeniowe.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, a także
o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W skardze kasacyjnej zawarto oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
Skarżący organ, powołując art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucił naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a, art. 134 § 1 p.p.s.a, art. 141 § 4 p.p.s.a w zw. z art. 153 p.p.s.a i z art. 170 p.p.s.a., poprzez nierozpoznanie istoty sprawy co do meritum i ograniczenie zawartych w uzasadnieniu wyroku rozważań wyłącznie do kwestii faktu wydania wobec skarżącej nieprawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego
2022 r. o sygnaturze akt III SA/Wa 1590/21, w sytuacji gdy od powołanego wyżej wyroku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie wniósł w dniu 16 maja 2022 r. skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, co powoduje, że uchylenie decyzji organu odwoławczego z dnia 11 maja 2021 r. nie wynika z prawomocnego orzeczenia sądu i nie było wiążące dla Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 153 p.p.s.a poprzez wydanie orzeczenia, które w uzasadnieniu wyroku nie zawiera wskazania co do dalszego postępowania, gdy w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ podatkowy, w sytuacji, gdy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego
2022 r. o sygnaturze akt III SA/Wa 1590/21 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w Warszawie wniósł w dniu 16 maja 2022 r. skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, co powoduje, że uchylenie decyzji organu odwoławczego z dnia 11 maja 2021 r. nie wynika z prawomocnego orzeczenia sądu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. W. podniosła, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie.
W dniu 22 grudnia 2022 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek A. W. o zasądzenie zwrotu kosztów za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna organu podatkowego nie była zasadna.
Wstępnie trzeba przypomnieć, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w § 2 art. 183 p.p.s.a. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (por. uchwała NSA z 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09).
Przede wszystkim nie był zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. i w zw. z art. 170 p.p.s.a. W tych ramach organ wywodzi, że Sąd pierwszej instancji zaniechał oceny okoliczności dotyczących przedmiotowych okresów rozliczeniowych, natomiast skoncentrował się i uwzględnił stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1590/21, który odnosił się do wcześniejszego okresu rozliczeniowego.
Należy przypomnieć, że w przedmiotowej sprawie w decyzji z dnia 14 grudnia 2020 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa-[...] zakwestionował stronie prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez Kancelarię Podatkową D. w W. i Kancelarię Doradztwa Podatkowego A. w [...], a także V., dotyczących nabycia usług księgowych oraz reprezentacji przed sądem administracyjnym i organem podatkowym. Wpływ na rozliczenie podatku miało także zakwestionowanie kwoty nadwyżki podatku naliczonego przenoszonej od rozliczenia za czerwiec 2015 r.
W wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie uchylił decyzję organu pierwszej instancji, albowiem doszedł do przekonania, że skarżąca zachowała prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez wymienione podmioty. Organ odwoławczy stwierdził również, że na kwotę podatku do odliczenia, na którą składa się żądana do zwrotu za maj 2019 r. nadwyżka podatku naliczonego, obok kwot podatku z wymienionych faktur wystawionych na udokumentowanie świadczenia usług księgowych i reprezentacji prawnej, składa się kwota nadwyżki z przeniesienia pochodząca z rozliczenia czerwca 2015 r., podczas gdy decyzją z dnia 11 maja 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie podważył rozliczenie za miesiące maj i czerwiec 2015 r., co należało uwzględnić przy określeniu rozliczenia za przedmiotowe okresy. Wprost Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie stwierdził (str. 19 decyzji): "Organ odwoławczy zauważa, że w sytuacji gdy okazuje się, że wielkość podatku naliczonego do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy powinna ulec zmianie w porównaniu do wielkości wykazanej w deklaracji, organ podatkowy jest uprawniony do określenia w decyzji prawidłowej kwoty różnicy podatku stanowiącej za kontrolowany okres rozliczeniowy, tzw. nadwyżki VAT naliczonego nad należnym. W konsekwencji decyzja z dnia 11.05.2021 r. nr [...], UNP: [...] za wcześniejsze okresy rozliczeniowe rzutuje na rozliczenie VAT w kolejnych okresach".
Z powyższego wynika, że organ odwoławczy kluczową dla rozstrzygnięcia kwestę postrzegał w okoliczności wydania decyzji z dnia 11 maja 2021 r. i modyfikacji na jej podstawie rozliczenia podatku od towarów i usług za czerwiec 2015 r., które należało uwzględnić w zaskarżonym obecnie rozstrzygnięciu, dotyczącym miesięcy od grudnia 2015 r. do maja 2019 r. Poza tą problematyką w przedmiotowej sprawie nie było zagadnień wymagających oceny działania organu w kontekście określonych przepisów u.p.t.u., albowiem organ odwoławczy nie podważył w inny sposób rozliczeń strony, jak tylko w postaci uwzględnia skutków swojej decyzji dotyczącej czerwca 2015 r.
W kontekście powyższego nie jest zasadne stanowisko organu, który obecnie zarzuca Sądowi pierwszej instancji, że ten uwzględnił okoliczność uchylenia decyzji z dnia 11 maja 2021 r., dotyczącej rozliczenia podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2015 r., skoro miała ona przesądzające znaczenie dla określenia rozliczeń za przedmiotowe okresy. Nie można uznać, że fakt określenia decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 21 maja 2021 r. (dotyczącej podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2015 r.) nadwyżki podatku naliczonego przechodzącej na dalsze okresy powinien i mógł mieć znaczenie dla organu podatkowego przy wydaniu obecnie zaskarżonej decyzji, zaś fakt uchylenia tej decyzji nie powinien mieć znaczenia dla Sądu kontrolującego zgodność z prawem decyzji dotyczącej rozliczenia okresów od grudnia 2015 r. do maja 2019 r. Wbrew przekonaniu skarżącego kasacyjnie organu, Sąd pierwszej instancji uwzględnił przy rozstrzygnięciu zakres sprawy taki, jaki określony został w zaskarżonej decyzji.
Przypomnieć należy, że według art. 99 ust. 12 u.p.t.u., zobowiązanie podatkowe, kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1, przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że organ podatkowy określi je w innej wysokości. Natomiast stosownie do art. 21 § 3a O.p., jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że w złożonej deklaracji wykazano nieprawidłową kwotę zwrotu podatku lub kwotę podatku naliczonego przeniesionego do rozliczenia lub kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług do odliczenia w następnych okresach rozliczeniowych, w deklaracji nie wykazano tych kwot albo podatnik nie złożył deklaracji, mimo ciążącego na nim obowiązku, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa prawidłową wysokość zwrotu podatku lub nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do odliczenia w następnych okresach rozliczeniowych.
Z powyższego wynika, że w sytuacji zakwestionowania przez organ podatkowy rozliczenia podatku, określonego w złożonej przez podatnika deklaracji, organ podatkowy rozliczenie to kształtuje w drodze decyzji. Jeżeli jednak następuje przedawnienie zobowiązania podatkowego i decyzja organu ulega uchyleniu, to wtedy kwotę zobowiązania podatkowego przyjąć trzeba w takiej wysokości, jaka wynika z rozliczenia dokonanego w drodze deklaracji podatkowej (por. także wyrok NSA z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt I FSK 874/13).
Ponieważ w przedmiotowej sprawie z obrotu prawnego wyeliminowana została decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 11 maja 2021 r. dotycząca rozliczenia podatku od towarów i usług za maj oraz czerwiec 2015 r., w związku z oceną braku skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, to rozliczenie tą decyzją dokonane nie mogło kształtować określenia podatku od towarów i usług w przedmiotowych okresach. Trzeba odnotować, że wyrokiem z dnia 22 maja 2024 r., sygn. akt I FSK 1582/22, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1590/21, którym uchylona została wymieniona obok decyzja organu z dnia 11 maja 2021 r.
Nie zasługiwał na uwzględnienie kolejny zarzut, a mianowicie naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 153 tej ustawy. Organ argumentuje, że w wyroku Sąd pierwszej instancji nie zawarł wskazań co do dalszego postępowania. Otóż z całości wypowiedzi Sądu pierwszej instancji wynikają wskazówki dla organu podatkowego. Skoro bowiem nie podważono skutecznie rozliczenia podatku w postaci kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym przechodzącej z rozliczenia za czerwiec 2015 r. na kolejne okresy rozliczeniowe, to organ nie może dokonać rozliczenia przedmiotowych okresów z pominięciem deklaracji podatkowych.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego miało umocowanie w art. 204 pkt 2 i art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a.
Zbigniew Łoboda Danuta Oleś Marek Zirk-Sadowski
Sędzia NSA Sędzia NSA Sędzia NSA

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI