I FSK 1985/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną organu podatkowego za zasadną w kwestii skuteczności doręczenia wezwania podatnikowi.
Sprawa dotyczyła odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania od decyzji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie organu, uznając doręczenie wezwania za nieskuteczne z powodu nieprawidłowości w procedurze awizowania. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że zwrotne potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym, a zarzuty dotyczące doręczenia powinny być weryfikowane poprzez procedurę reklamacyjną u operatora pocztowego, a nie prywatne oświadczenia.
Sprawa trafiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania. Kluczową kwestią było ustalenie, czy wezwanie do uzupełnienia braków formalnych odwołania, wysłane przez organ podatkowy, zostało skutecznie doręczone stronie. WSA uznał, że doręczenie nie było skuteczne, ponieważ organ nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w zakresie procedury awizowania i doręczania przesyłki przez pocztę, a strona przedstawiła oświadczenie listonosza kwestionujące prawidłowość doręczenia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA błędne przyjęcie, że wezwanie nie zostało skutecznie doręczone w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. NSA przychylił się do stanowiska organu, uznając, że zwrotne potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym korzystającym z domniemania prawdziwości. Wskazał, że podważenie takiego dokumentu powinno nastąpić poprzez oficjalną procedurę reklamacyjną u operatora pocztowego, a nie prywatne oświadczenie. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, podkreślając, że WSA powinien uwzględnić prawidłową interpretację przepisów dotyczących doręczeń i dowodów urzędowych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki pocztowej, opatrzone stosownymi pieczątkami i podpisami, ma walor dokumentu urzędowego i stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone, korzystając z domniemania prawdziwości.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że dokumenty urzędowe, w tym pocztowe dowody doręczenia, korzystają z domniemania prawdziwości. Podważenie ich treści wymaga przeprowadzenia przeciwdowodu, najlepiej w ramach oficjalnej procedury reklamacyjnej u operatora pocztowego, a nie za pomocą prywatnych oświadczeń.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
Ordynacja podatkowa art. 150
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 162 § § 1
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 162 § § 2
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 169 § § 1
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 194 § § 1
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 194 § § 3
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Ordynacja podatkowa art. 122
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 144 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 148 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa COVID-19 art. 2 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zwrotne potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym korzystającym z domniemania prawdziwości. Podważenie dokumentu urzędowego wymaga oficjalnej procedury reklamacyjnej, a nie prywatnego oświadczenia. Organ podatkowy prawidłowo uznał doręczenie za skuteczne na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru.
Odrzucone argumenty
WSA błędnie uznał, że doręczenie nie było skuteczne z powodu nieprawidłowości w procedurze awizowania. WSA błędnie nakazał organowi przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w oparciu o prywatne oświadczenie listonosza. Organ naruszył przepisy Ordynacji podatkowej (art. 122, 187 § 1) poprzez brak wystarczającego postępowania wyjaśniającego.
Godne uwagi sformułowania
zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki korzysta z domniemania prawdziwości nie można tego dokonywać w całkowicie dowolny sposób nie wystąpiła z reklamacją do operatora pocztowego, a w to miejsce przedstawiła pismo z 6 września 2018 r. zawierające oświadczenie listonosza nie można treści dokumentu urzędowego podważać za pomocą dokumentu prywatnego, którego prawdziwość i rzetelność nie została niczym potwierdzona
Skład orzekający
Marek Olejnik
przewodniczący
Danuta Oleś
sprawozdawca
Agnieszka Jakimowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie znaczenia dokumentów urzędowych (zwrotne potwierdzenie odbioru) w postępowaniu podatkowym oraz zasad podważania ich treści."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji doręczeń przez Pocztę Polską i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w tym zakresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowego aspektu postępowania podatkowego – skuteczności doręczeń, co ma bezpośrednie przełożenie na prawa i obowiązki podatników. Interpretacja NSA w tej kwestii jest istotna dla praktyki prawniczej.
“Czy listonosz może zniweczyć skuteczne doręczenie? NSA wyjaśnia znaczenie dokumentów urzędowych.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 1985/19 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-12-02 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-10-17 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Agnieszka Jakimowicz Danuta Oleś /sprawozdawca/ Marek Olejnik /przewodniczący/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane I FSK 1299/20 - Wyrok NSA z 2024-06-11 I SA/Sz 114/19 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2019-06-18 III SA/Wa 1985/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-01-23 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 800 art. 150, art. 194 par. 1 i 3 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Marek Olejnik, Sędzia NSA Danuta Oleś (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Agnieszka Jakimowicz, po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt I SA/Sz 114/19 w sprawie ze skargi D.Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 7 grudnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, 2) zasądza od D.Z. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie kwotę 460 (słownie: czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z 18 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 114/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżone przez D.Z. postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z 7 grudnia 2018 r. wraz z poprzedzającym je postanowieniem tego organu działającego w pierwszej instancji w przedmiocie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania. Z uzasadnienia powyższego wyroku wynika, iż 19 marca 2018 r. do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie wpłynęło odwołanie D.Z. (dalej: "strona" lub "skarżący") od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z 2 lutego 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2013 r. W piśmie z tego samego dnia strona poinformowała organ pierwszej instancji o wypowiedzeniu pełnomocnictwa radcy prawemu M.G. oraz o zwolnieniu go z działania na jej rzecz przez okres dwóch tygodni od wypowiedzenia pełnomocnictwa. Z uwagi na stwierdzone braki formalne ww. odwołania, pismem z 18 maja 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie wezwał stronę do uzupełnienia odwołania w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego wezwania z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku będzie skutkowało pozostawieniem odwołania bez rozpatrzenia stosownie do art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r., poz.800, dalej: "Ordynacja podatkowa"). Przesyłka zawierająca ww. wezwanie, jak wynika z umieszczonych na niej adnotacjach doręczyciela, została dwukrotnie awizowana, tj. 21 maja 2018 r. i 29 maja 2018 r. a następnie zwrócona do nadawcy z adnotacją: "zwrot nie podjęto w terminie". Wobec braku uzupełnienia braków formalnych tego odwołania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie postanowieniem z 23 lipca 2018 r., pozostawił je bez rozpatrzenia. Postanowienie to, dwukrotnie awizowane, również nie zostało przez stronę odebrane. W dniu 12 września 2018 r. w siedzibie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie, strona złożyła wniosek z 11 września 2018 r. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych ww. odwołania wraz z pełnomocnictwem i odwołaniem. W treści powyższego wniosku strona wskazała, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych odwołania przesłano na jej adres. W czasie wizyty w placówce Poczty Polskiej [...] w sierpniu 2018 r., podczas odbierania innej przesyłki, strona dowiedziała się, że w systemie Poczty Polskiej widnieje jeszcze jedna przesyłka, która już tego dnia została odesłana do nadawcy - Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie. Po uzyskaniu tej informacji pełnomocnik strony udał się do tego organu w celu zapoznania się z aktami sprawy. Na miejscu ustalił, że poza nieodebraną przez stronę przesyłką z lipca 2018 r. w aktach sprawy jest jeszcze nieodebrana przesyłka z maja 2018 r. zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych odwołania. Strona wskazała, że odpowiedzialnym za doręczanie przesyłek na adres strony przy ul. [...] jest pracownik Poczty Polskiej J.K. Do wniosku dołączono równocześnie oświadczenie J.K. z 6 września 2018 r., w którym listonosz ten wskazał na sposób postępowania w celu doręczenia korespondencji w sytuacji niezastania adresata w domu pod ww. adresem. Z treści tego oświadczenia wynikało po pierwsze, że listonosz pozostawił pierwsze awizo ww. przesyłki w ogrodzeniu, ponieważ furtka była zamknięta a skrzynka pocztowa umiejscowiona jest na drzwiach wejściowych do budynku oddalonych około 5 metrów od ogrodzenia. Po drugie zaś, że awiz powtórnych listonosz nie doręczał pod wskazany adres. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie postanowieniem z 8 listopada 2018 r. odmówił stronie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych odwołania zostało stronie skutecznie doręczone 5 czerwca 2018 r. w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Ponadto organ uznał, że strona uchybiła, wynikającemu z art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej 7-o dniowemu terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania. Jak bowiem wskazał organ 18 sierpnia 2018 r. pełnomocnik strony, podczas wizyty w siedzibie organu, dowiedział się o wystosowanym do strony ww. wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych odwołania jak i postanowieniu organu o pozostawieniu tego odwołania bez rozpatrzenia. Organ podatkowy podkreślił, że wniosek strony z 11 września 2018 r. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania został złożony osobiście w siedzibie organu 12 września 2018 r. Mając na uwadze powyższe okoliczności organ uznał, że skoro strona nie spełniła warunku z art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej i nie dochowała terminu do wniesienia podania o przywrócenie terminu zasadna jest odmowa przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania. Po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez stronę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie z 8 listopada 2018 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie strona zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że bieg terminu do wniesienia podania o przywrócenie terminu rozpoczął się w dniu, w którym skarżący dowiedział się o treści pisma, które nie zostało mu doręczone w wyniku niedopełnienia obowiązków przez listonosza, podczas gdy treść naruszonego przez organ przepisu wyraźnie wskazuje, iż podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, czym było powzięcie wiedzy przez stronę o przyczynie nieprawidłowego doręczenia mu przesyłki przez listonosza. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał skargę za zasadną. Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że w pierwszej kolejności zasadnym okazało się rozważenie prawidłowości stanowiska organów w zakresie skuteczności doręczenia skarżącemu wezwania, albowiem w przypadku uznania, że doręczenie to nie było skuteczne uznać należy tym samym, że termin do uzupełnienia braków formalnych odwołania nie upłynął. Tym samym wniosek o jego przywrócenie zakwalifikować należało będzie jako bezprzedmiotowy. Sąd za nieprawidłowe uznał stanowisko organów w zakresie przyjęcia, że wezwanie zostało doręczone skarżącemu skutecznie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, albowiem przyjęto je przedwcześnie, tj. bez wyjaśnienia niezbędnych dla prawidłowego procesu subsumpcji okoliczności stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu, brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie doręczenia skarżącemu wezwania z 18 maja 2018 r. nastąpiło z naruszeniem art. 122 i art.187 § 1 Ordynacji podatkowej, a naruszenie to mogło doprowadzić do uchybienia art. 150 § 2, § 3 i § 4 oraz art. 162 § 1 tej ustawy. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności związanych z doręczeniem ww. wezwania nie pozwalało na ocenę prawidłowości doręczenia, a tym samym stwierdzenia, że doszło do uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie. Wyrok zaskarżył w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 144 § 1 pkt 1 oraz art. 148 § 1 i art. 150 § 1 pkt 1 - § 4 w związku z art. 122, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej przez błędne przyjęcie przez WSA w Szczecinie, iż wezwanie z 18 maja 2018 r. do uzupełnienia braków formalnych odwołania nie zostało stronie doręczone skutecznie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej z upływem 4 czerwca 2018 r. bez wyjaśnienia niezbędnych okoliczności sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy bowiem doprowadziło do uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z 7 grudnia 2018 r. oraz poprzedzającego je postanowienia z 8 listopada 2018 r., podczas gdy jak wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru wezwania, przesyłka była dwukrotnie awizowana, doręczyciel zawiadomił podatnika o miejscu pozostawienia pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru jednakże nie została podjęta przez skarżącego w terminie, 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 150 i art. 194 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej przez błędne uznanie, iż przedłożony przez skarżącego dokument prywatny - pismo z 6 września 2018 r., podpisane przez J.K może stanowić dowód przeciw dokumentom urzędowym tj. prawidłowo wystawionemu zwrotnemu poświadczeniu odbioru, korzystającemu z domniemania prawdziwości oraz wiarygodności twierdzeń w nim zawartych z którego wynikało, iż przesyłka została dwukrotnie prawidłowo awizowana 21 maja 2018 r. oraz 29 maja 2018 r., w sytuacji gdy strona nie zainicjowała oficjalnej procedury reklamacyjnej, 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122 i art. 187 § 1, art. 150 § 2, § 3 i § 4 oraz art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie przez Sąd, iż organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy w związku z tym nakazanie organowi przeprowadzenie dowodów m.in. w postaci przesłuchania doręczyciela w charakterze świadka w celu potwierdzenia prawdziwości jego oświadczenia z 6 września 2018 r. czy uzyskania stosownych informacji od Poczty Polskiej podczas gdy zwrotne potwierdzenie odbioru wezwań z 18 maja 2018 r. nie zawiera żadnych nieprawidłowości, jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej stanowiło dowód tego, co zostało w nim stwierdzone, co miało istotny wpływ na wynik sprawy bowiem prowadziło do uchylenia ww. postanowień, 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 122 i art. 187 § 1, art. 150 § 2, § 3, § 4 oraz art. 162 § 1 i § 2, art 194 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż doszło do naruszenia powyższych przepisów, podczas gdy w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy organ nie naruszył wskazanych wyżej przepisów. Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), w granicach wyznaczonych przez art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna organu podatkowego zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie kontroli Sądu poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z 7 grudnia 2018 r. wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania, przy czym zasadniczą kwestią sporną jest prawidłowość doręczenia skarżącemu pisma z 18 maja 2018 r. zawierającego wezwanie do uzupełnienia braków odwołania, pod rygorem pozostawienia tego odwołania bez rozpatrzenia. W tym zakresie prawidłowo wskazał Sąd pierwszej instancji, iż z akt sprawy wynika, tj. z koperty i zwrotnego potwierdzenia odbioru, iż wezwanie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z 18 maja 2018 r. zostało przesłane na adres zamieszkania skarżącego ul. [...]. Wezwanie to, pomimo dwukrotnego awizowania 21 maja 2018 r. oraz 29 maja 2018 r. nie zostało przez skarżącego odebrane i wróciło do nadawcy z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Ustawowy 14-dniowy termin przechowywania przesyłki w placówce pocztowej operatora pocztowego upłynął 4 czerwca 2018 r. i ta data w przekonaniu organu podatkowego winna wyznaczać dzień skutecznego doręczenia wezwania jak i wyznaczać początek biegu dniowego terminu do uzupełnienia braków formalnych powyższego odwołania. Jak zasadnie przy tym wskazał organ odwoławczy - i co zaakceptował Sąd pierwszej instancji - wszelkie adnotacje na zwróconej przesyłce (zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru), opatrzone stosownymi pieczątkami i podpisami, mają walor dokumentu urzędowego i mogą stanowić dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Zwrotne potwierdzenie odbioru korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż strona skarżąca w toku postępowania dotyczącego przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania wskazywała na nieprawidłowości w doręczeniu jej wezwania w tym zakresie. Twierdziła m.in., że korespondencja doręczana na adres jej zamieszkania, w przypadku nieobecności domowników, nie jest doręczana przez listonosza z zachowaniem wymogów art. 150 Ordynacji podatkowej. Wskazywała na okoliczności, z których wynikać miało, że w czasie próby dokonania doręczenia jej wezwania listonosz nie zastał nikogo z domowników. Zaprzeczała, aby w drzwiach mieszkania pozostawiono pierwsze awizo, a także faktowi drugiego awizowania przesyłki. Zdaniem skarżącego, wskazywane okoliczności zostały potwierdzone przez doręczyciela spornej przesyłki, pracownika Poczty Polskiej, w przedłożonym do sprawy oświadczeniu z 6 września 2018 r. Z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, iż dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Zgodnie z art. 194 § 2 tej ustawy, przepis § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzonych przez inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom wymienionym w tych przepisach (art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej potwierdzającym fakt i datę doręczenia, zgodnie z danymi umieszczonymi na tym dokumencie (por. wyroki NSA: z 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 1186/16; z 17 maja 2022 r., sygn. akt II FSK 686/20 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Na tej podstawie fakt doręczenia określonej osobie (w tym także zastępczego) i to w określonej dacie przesyłki korzysta z domniemań prawdziwości oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych, czyli wiarygodności. Skutkiem tego jest, iż organ podatkowy dokonując oceny okoliczności związanych z doręczeniem przesyłki nie może odrzucić co do zasady istnienia faktu jej doręczenia stwierdzonego w takim zwrotnym poświadczeniu odbioru. Co oczywiste istnieje możliwość przeprowadzania przeciwdowodu wobec domniemań wynikających z takiego dokumentu, jednak nie można tego dokonywać w całkowicie dowolny sposób. Jak przyjmuje się w judykaturze, takim przeciwdowodem może być reklamacja uzyskana od operatora pocztowego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe, który dokonywał określonego doręczenia (tak wyroki NSA: z 16 grudnia 2016 r. sygn. akt II FSK 3421/14; z 5 sierpnia 2021 r., sygn. akt II FSK 504/21; z 24 marca 2022 r., sygn. akt I FSK 2128/18 - publ. CBOSA). W rozpoznawanej sprawie strona nie wystąpiła z reklamacją do operatora pocztowego, a w to miejsce przedstawiła pismo z 6 września 2018 r. zawierające oświadczenie listonosza J.K., w którym wskazał on na sposób postępowania w celu doręczenia korespondencji w sytuacji niezastania adresata w domu pod ww. adresem. Co istotne w sprawie, strona skarżąca sama twierdziła, że będąc w sierpniu 2018 r. w placówce Poczty Polskiej nr [...] i odbierając inną skierowaną do niej przesyłkę, dowiedziała się, że w systemie Poczty Polskiej widnieje jeszcze jedna przesyłka, która już tego dnia została odesłana do nadawcy, tj. Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie. Skoro zatem strona skarżąca miała świadomość istnienia nieprawidłowości w doręczaniu jej przesyłek przez Pocztę Polską, to powinna niezwłocznie wszcząć w tym zakresie odpowiednie postępowanie reklamacyjne, zamiast pozyskiwania poza jakimkolwiek trybem prywatnego dokumentu. Jak już wskazano powyżej nie ulega wątpliwości, że informacja (reklamacja) uzyskana od operatora pocztowego może być przeciwdowodem, o jakim mowa w art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, podlegającym ocenie na zasadzie art. 191 tej ustawy. Nie można jednak treści dokumentu urzędowego, korzystającego na podstawie art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej z domniemania prawdziwości oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych, podważać za pomocą dokumentu prywatnego, którego prawdziwość i rzetelność nie została niczym potwierdzona. Rację ma autor skargi kasacyjnej twierdząc, iż skoro w niniejszej sprawie organ podatkowy dysponował prawidłowo wypełnionym i posiadającym niezbędne adnotacje zwrotnym potwierdzeniem odbioru przesyłki zawierającej wezwanie z 18 maja 2018 r., to uprawniony był do przyjęcia fikcji prawnej doręczenia w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, co też w niniejszej sprawie uczynił. Naczelny Sąd Administracyjny nie akceptuje tym samym stanowiska Sądu pierwszej instancji, który uznał, iż "oświadczenie, wbrew stanowisku organów, może stanowić dowód przeciwny w stosunku do znajdującego się w aktach ww. koperty i zwrotnego potwierdzenia odbioru doręczenia powyższego wezwania, pod warunkiem jednakże, że zostanie ono zweryfikowane przez organ" (str. 13 uzasadnienia wyroku"). Istotne jest przy tym, że ewentualne wykazanie w ramach postępowania reklamacyjnego nieprawidłowości w doręczeniu przesyłki przez listonosza mogłoby skutkować jego odpowiedzialnością dyscyplinarną, natomiast składanie oświadczenia w tym zakresie - poza taką procedurą, w piśmie prywatnym - nie niesie takiego ryzyka, co może mieć wpływ na treść takiego oświadczenia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny nie zaakceptował stanowiska Sądu pierwszej instancji, iż brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie doręczenia skarżącemu wezwania z 18 maja 2018 r. nastąpiło z naruszeniem art. 122 i art.187 § 1 Ordynacji podatkowej, co czyni zasadnymi zarzuty skargi kasacyjnej, w tym związane z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 150 i art. 194 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej. Ponownie rozpatrując sprawę Sąd pierwszej instancji uwzględni powyższą ocenę i dokona kontroli zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z 8 listopada 2018 r. w zakresie zachowania przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z 2 lutego 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2013 r. Uznając skargę kasacyjną organu podatkowego za zasadną, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 w związku z art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Sędzia WSA (del.) Sędzia NSA Sędzia NSA Agnieszka Jakimowicz Marek Olejnik Danuta Oleś (spr.)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI