I FSK 1977/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą podatku VAT za 2013 rok, potwierdzając, że faktury dokumentujące usługi transportowe były fikcyjne, a postępowanie karne skarbowe nie miało instrumentalnego charakteru.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił skargi na decyzje Dyrektora IAS w Rzeszowie w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy w 2013 roku. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych oraz prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez L. T., które jego zdaniem dokumentowały rzeczywiste transakcje. NSA uznał skargę kasacyjną za niezasadną, stwierdzając, że faktury były fikcyjne, a wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało na celu jedynie przedłużenia terminu przedawnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który oddalił skargi na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie dotyczące podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień i grudzień 2013 r. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 70c O.p. poprzez błędne uznanie, że nie doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych, gdyż wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie nastąpiło w warunkach nadużycia prawa i miało realną podstawę. Zarzucił również naruszenie art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT poprzez niewłaściwe zastosowanie, skutkujące odmową prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez L. T., które zdaniem skarżącego dokumentowały rzeczywiste transakcje. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za niezasadną. Sąd stwierdził, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego było konsekwencją wcześniejszej kontroli podatkowej i postępowania podatkowego, a nie miało instrumentalnego charakteru. Analiza faktur wystawionych przez L. T. wykazała, że nie dokumentowały one rzeczywistych transakcji, co potwierdziły wcześniejsze orzeczenia NSA w podobnych sprawach. Sąd uznał, że skarżący nie był uprawniony do odliczenia podatku naliczonego z tych faktur. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli postępowanie karne skarbowe jest wszczęte instrumentalnie, bez uzasadnionych podstaw faktycznych. W tej sprawie jednak wszczęcie postępowania karnego skarbowego było konsekwencją wcześniejszej kontroli podatkowej i postępowania podatkowego, a nie miało instrumentalnego charakteru.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego było uzasadnione ustaleniami kontroli podatkowej i postępowania podatkowego, a nie miało na celu jedynie formalne zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Powołana uchwała NSA I FPS 1/21, która wprowadziła wymóg wykazywania braku instrumentalnego charakteru, została podjęta po wydaniu decyzji w tej sprawie, co wykluczało jej zastosowanie przez organ drugiej instancji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (29)
Główne
O.p. art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70 § § 6 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
ustawa o VAT art. 86 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 210 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 123 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 180 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 1-6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c O.p. poprzez błędne uznanie, że nie doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych z uwagi na instrumentalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego. Naruszenie art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT poprzez niewłaściwe zastosowanie, skutkujące odmową prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących fikcyjne transakcje. Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. w zw. z przepisami O.p. i ustawy o VAT, poprzez nieprawidłową kontrolę sądową decyzji organów podatkowych.
Godne uwagi sformułowania
nie można było twierdzić, że celem wszczęcia postępowania karnego skarbowego było jedynie stworzenie formalnych podstaw w oparciu o art. 70 § 6 pkt 1 O.p. do prowadzenia postępowania podatkowego w celu uzyskania dowodów świadczących o tym, że skarżący w sposób nieprawidłowy rozliczył podatek od towarów i usług wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało instrumentalnego charakteru w znaczeniu tego pojęcia, które wynika z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 maja 2021 r. sygn. akt I FPS 1/21 nie jest prawdopodobne, żeby skarżący w swej działalności zdecydował się na transport artykułów spożywczych autolawetą, gdyż wymagałoby to wykonywania dodatkowych czynności w celu zabezpieczenia przewożonych towarów względy ekonomiczne także w sposób oczywisty podważały rzeczywisty charakter zakwestionowanych usług wyrokiem z 2 sierpnia 2023 r., sygn. akt II FSK 160/21 oddalona została skarga kasacyjna od wyroku Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 11 maja 2020 r. sygn.. akt I SA/Rz 482/20, którym sąd oddalił skargę skarżącego W. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2013. W wyroku tym zawarta została ocena prawna, według której faktury VAT wystawione w roku 2013 na rzecz skarżącego przez L. T. są fakturami wykazującymi w swej treści usługi transportowe, które w ogóle nie zostały wykonane.
Skład orzekający
Bartosz Wojciechowski
przewodniczący
Sylwester Golec
sprawozdawca
Włodzimierz Gurba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że fikcyjne faktury nie dają prawa do odliczenia VAT, a wszczęcie postępowania karnego skarbowego musi mieć uzasadnienie faktyczne, a nie być jedynie narzędziem do przedłużenia terminu przedawnienia. Orzeczenie potwierdza wiążącą moc ocen prawnych z wcześniejszych wyroków NSA w podobnych sprawach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z przedawnieniem i fikcyjnymi fakturami. Interpretacja art. 70 § 6 pkt 1 O.p. może być rozwijana w kontekście nowych uchwał NSA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii w podatku VAT: przedawnienia i prawa do odliczenia VAT z fikcyjnych faktur. Orzeczenie NSA potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą i stanowi ważny przykład dla podatników i doradców podatkowych.
“Fikcyjne faktury VAT i sztuczne przedłużanie terminu przedawnienia – NSA nie pozostawia wątpliwości.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FSK 1977/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-03-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-09-30 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Bartosz Wojciechowski /przewodniczący/ Sylwester Golec /sprawozdawca/ Włodzimierz Gurba Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I SA/Rz 243/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2021-06-24 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 900 art. 70 § 1, art. 70 § 6 pkt 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054 art. 86 ust. 1, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, Sędzia NSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Włodzimierz Gurba, Protokolant Weronika Kaszuba, po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Rz 243/21 w sprawie ze skarg W. K. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 26 stycznia 2021 r.: - nr 1801-IOV-1.4103.44.2019, - nr 1801-IOV-1.4103.45.2019, - nr 1801-IOV-1.4103.46.2019, - nr 1801-IOV-1.4103.51.2019, - nr 1801-IOV-1.4103.47.2019, - nr 1801-IOV-1.4103.48.2019 w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień i grudzień 2013 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od W. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie kwotę 3.600 (słownie: trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie 1. Wyrok sądu pierwszej instancji 1.1. Wyrokiem z 24 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 243/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił sześć skarg W. K. (dalej: skarżący, strona) na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z 26 stycznia 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień i grudzień 2013 r. (wyrok dostępny jest w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych CBOSA na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). 2. Skarga kasacyjna 2.1. W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: P.p.s.a.) naruszenie prawa materialnego: 1. art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.; dalej: O.p.), w zw. z art. 2 Konstytucji RP oraz w zw. art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, będące skutkiem błędnego uznania, że nie doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych za poszczególne okresy rozliczeniowe będące przedmiotem zaskarżonych decyzji wskutek przyjęcia, że powołanie się przez organy podatkowe pierwszej i drugiej instancji na zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z uwagi na wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie nastąpiło w warunkach nadużycia prawa przez te organy; 2. art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70 § 1 i art. 70c O.p., w zw. z art. 2 Konstytucji RP oraz w zw. art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przewidziany w nim skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego następuje pomimo braku realnej aktywności organu prowadzące postępowanie karne skarbowe po jego wszczęciu; 3. art. 86 ust. 1 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. Nr 177 poz. 1054 ze zm.; dalej: ustawa o VAT) w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, będące konsekwencją przyjęcia, iż skarżący nie był uprawniony do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego oraz zwrotu różnicy podatku, na skutek błędnego przyjęcia, że faktury wystawione na rzecz skarżącego przez L. T. nie dokumentują rzeczywistych transakcji pomiędzy wymienionymi w nich podmiotami, co skutkowało odmową przyznania skarżącemu prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez L. T. pomimo, że nie było podstaw do kwestionowania prawa skarżącego do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z tych faktur; 2. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 2 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 145 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 70 § 1 i § 6 pkt 1 i art. 70c O.p., w zw. z art. 2 Konstytucji RP oraz w zw. art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez nieprawidłowe dokonanie kontroli sądowoadministracyjnej decyzji organów podatkowych wobec niedostrzeżenia mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przez organy podatkowe pierwszej i drugiej instancji art. 70 § 1 O.p. i nadużycia instytucji z art. 70 § 6 pkt 1 O.p., co skutkowało oddaleniem skarg skarżącego, pomimo zaistnienia podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji oraz utrzymanych nimi w mocy decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowań w sprawach z uwagi na przedawnienie zobowiązań podatkowych będących przedmiotem tych decyzji; 2 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 145 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4, w zw. z art. 70 § 1 i § 6 pkt 1 i art. 70c O.p. oraz w zw. art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez nieprawidłowe dokonanie kontroli sądowoadministracyjnej decyzji organów podatkowych wobec niedostrzeżenia mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przez organy podatkowe pierwszej i drugiej instancji reguł sporządzania uzasadnienia decyzji, polegającego na braku wskazania okoliczności faktycznych i przesłanek koniecznych dla dokonania oceny, czy w sprawie nie doszło do nadużycia zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 O.p., podczas gdy bez brakujących elementów uzasadnienia nie było możliwości przeprowadzenia przez sąd prawidłowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonych decyzji; 2 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 145 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT oraz w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez nieprawidłowe dokonanie kontroli sądowoadministracyjnej decyzji organów podatkowych wobec niedostrzeżenia mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przez organy podatkowe przepisów art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT, co skutkowało oddaleniem skarg skarżącego, pomimo podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji i utrzymanych nimi w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenia postępowania w sprawach; 2 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 145 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 123 § 1, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 O.p. oraz w zw. art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez nieprawidłowe dokonanie kontroli sądowoadministracyjnej decyzji organów podatkowych wobec niedostrzeżenia mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przez organy podatkowe przepisów art. 122, art. 123 § 1, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 O.p. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków będących odbiorcami towarów handlowych od skarżącego, opierając się w tym zakresie głównie na wyjaśnieniach L. T. złożonych w innym postępowaniu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało uznaniem, że faktury wystawione przez L. T. na rzecz skarżącego nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, podczas gdy tak uzupełniony materiał dowodowy pozwoliłby na dokładne wyjaśnienie istotnych w sprawie okoliczności w zakresie usług świadczonych przez L. T. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonych decyzji organów podatkowych pierwszej i drugiej instancji i umorzenie postępowania podatkowego lub uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. 2.2. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy na rozprawie, w granicach wyznaczonych jej zarzutami i wnioskami (art. 183 § 1 w zw. z art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 176 P.p.s.a.) biorąc pod uwagę z urzędu przesłanki nieważności postępowania (art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a.) stwierdził, że skarga kasacyjna jest niezasadna. Nie stwierdzono też podstaw do odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 P.p.s.a. (zob. uchwała NSA z 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09; publ. CBOSA). 3.2. Niniejsze uzasadnienie wyroku ograniczone jest do oceny zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, gdyż stosownie do art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 P.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną (zob. wyrok NSA z 23.05.2023 r., II OSK 1780/20; publ. CBOSA). Z tego względu uzasadnianie wyroku oddalającego skargę kasacyjną, nie musi zawierać opisu przebiegu postępowania i wydanych w sprawie rozstrzygnięć, które to elementy są obligatoryjne w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji. 3.3. Nie są zasadne zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej, które odnoszą się do naruszenia przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych. W rozpoznanej sprawie postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte na podstawie ustaleń kontroli podatkowej zakończonej protokołem, który został doręczony skarżącemu 30 lipca 2018 r. W protokole tym zostały utrwalone ustalenia z kontroli podatkowej, które wskazywały na to, że skarżący w deklaracjach VAT-7 za maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień i grudzień 2013 r. dokonał odliczenia podatku naliczonego z faktur stwierdzających czynności, które nie zostały w ogóle dokonane. Ustalenia te były oparte na dowodach zgromadzonych w toku kontroli podatkowej. W tej sytuacji nie można było twierdzić, że celem wszczęcia postępowania karnego skarbowego, które miało miejsce 19 listopada 2019 r. było jedynie stworzenie formalnych podstaw w oparciu o art. 70 § 6 pkt 1 O.p. do prowadzenia postępowania podatkowego w celu uzyskania dowodów świadczących o tym, że skarżący w sposób nieprawidłowy rozliczył podatek od towarów i usług za miesiące od stycznia do kwietnia 2013 r. Wniosek ten potwierdza także okoliczność, że decyzje organu pierwszej instancji zostały wydane na początku 2019 r., co świadczy o tym, że od wszczęcia postępowania karnego skarbowego do wydania decyzji upłynęło niewiele czasu. W tym stanie rzeczy nie ulega wątpliwości, ze wszczęcie postępowania karnego skarbowego dotyczącego zobowiązań podatkowych, których dotyczy zaskarżony wyrok było konsekwencją wcześniejszego prowadzenia kontroli podatkowe i postępowania podatkowego oraz zebrania w tych postępowaniach dowodów świadczących o nierzetelnym charakterze rozliczeń podatkowych skarżącego. Dlatego należało stwierdzić, że wszczęcie tego postępowania oparte było na uzasadnionych podstawach faktycznych związanych z niniejszą sprawą. Oznacza to, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego postanowieniem z dnia 19 listopada 2019 r. nie miało instrumentalnego charakteru w znaczeniu tego pojęcia, które wynika z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 maja 2021 r. sygn. akt I FPS 1/21. Powołana uchwała została podjęta po wydaniu decyzji, które były zaskarżone w niniejszej sprawie, gdyż decyzje te zostały wydane 26 stycznia 2021 r. W tej sytuacji organ drugiej instancji nie mógł wypełnić wytycznych wynikających z tej uchwały, według których organ w decyzji powinien był wykazać brak instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnego skarbowego, które stosownie do art. 70 § 6 pkt 1 O.p. umożliwiło wydanie zaskarżonych decyzji po upływie terminu wynikającego z art. 70 § 1 O.p. Dlatego też nie mógł stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonych decyzji brak odniesienia się przez organ drugiej instancji do kwestii instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego dotyczącego zobowiązań podatkowych występujących w niniejszej sprawie. Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśnił w sposób dokładny przesłanki, dla których nie można było uznać za zasadne twierdzeń skarżącego, że wszczęcie w niniejszej sprawie postępowania karnego skarbowego miało jedynie stworzyć formalne pozory wystąpienia przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Argumentacja sądu w tym zakresie oparta jest na wskazanych powyżej okolicznościach i jest w pełni słuszna. W tym stanie rzeczy nie były zasadne podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70 § 1 i art. 70c O.p. oraz zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) i art. 145 § 3 w zw. z art. 70 § 6 pkt 1, art. 70 § 1, art. 70c i art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. 3.4. Argumentacja zawarta w skardze kasacyjnej nie daje też uzasadnionych podstaw do zakwestionowania zawartej w zaskarżonym wyroku oceny prawnej poprawności dokonania ustaleń faktycznych, które zostały przyjęte za podstawę faktyczną zaskarżonych decyzji. L. T., który wystawił na rzecz skarżącego faktury VAT i miał być wykonawcą usług transportowych wykazanych w tych fakturach, w swej działalności gospodarczej zajmował się handlem samochodami, które sprowadzał z zagranicy. W toku postępowania ustalono, że większość przejazdów w ramach swej działalności wykonał samochodem autolawetą. Paliwo do tego samochodu zakupywał w stacjach paliw położonych przy granicy w dużym oddaleniu od miejsca wykonywania działalności przez skarżącego. Okoliczności te, które zostały ustalone przez organ, zasadnie przez sąd pierwszej instancji uznane zostały za świadczące o tym, że L. T. nie mógł wykonywać na rzecz skarżącego w okolicy D. usług transportu artykułów spożywczych. Sam L. T. i skarżący nie wskazali szczegółów wykonania tych usług. Nie ujawnili kto i w jaki sposób usługi te wykonywał. Skarżący w toku postępowania po tym, jak organ ustalił, że L. T. większość przejazdów wykonał autolawetą, zaczął twierdzić, że zakwestionowane faktury dokumentowały transport wózka widłowego z siedziby jego firmy do magazynu w S., gdzie wózek ten miał być wykorzystywany do rozładunków i załadunków, a także transport tego wózka z powrotem do siedziby firmy skarżącego. Według skarżącego autolawetą miały być też przewożone artykuły spożywcze, które do tego były odpowiednio przygotowywane poprzez pakowanie w folię. Zdaniem sądu drugiej instancji, twierdzenia te zasadnie zostały uznane przez organ i sąd pierwszej instancji, jako wersja zdarzeń stworzona pod wpływem powyższych ustaleń wskazujących na to, że L. T. wykonywał działalność autolawetą, która jest pojazdem nieprzystosowanym do przewozu artykułów spożywczych. Oceniając te twierdzenia Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie jest prawdopodobne, żeby skarżący w swej działalności zdecydował się na transport artykułów spożywczych autolawetą, gdyż wymagałoby to wykonywania dodatkowych czynności w celu zabezpieczenia przewożonych towarów np. skrobi przed zniszczeniem przez czynniki atmosferyczne a także podjęcia dodatkowych czynności związanych z mocowaniem przewożonych towarów do platformy atolawety, która nie nadaje się do przewozu artykułów spożywczych w opakowaniach takich jak, kartony czy palety. Niewiarygodne jest też przewożenie oliwy w zbiornikach plastikowych o pojemności 1000 l. Twierdzenia te są nieprawdopodobne także z tego względu, że skarżący dysponował sześcioma samochodami typu bus, które są dedykowane do wykonywania transportu takich towarów, jak artykuły spożywcze w fabrycznych opakowaniach przeznczonych do sprzedaży detalicznej. Skarżący zatrudniał też kierowców. Zatem dysponował środkami do wykonywania we własnym zakresie transportu artykułów spożywczych, które przewozić miał L. T. Także twierdzenie, że L. T. wykonywał na rzecz skarżącego usługę prowadzenia jego pojazdów i rozwożenia nimi towarów handlowych, należało uznać za niewiarygodne, gdyż ta wersja zdarzeń także była wynikiem wykazania przez organ, że L. T. w swej działalności poruszał się głównie autolawetą wykonując przejazdy w miejscach znacznie oddalonych od miejsc wykonywania działalności przez skarżącego, co ewidentnie nie pasowało do wersji o rzekomym świadczeniu usług na rzecz skarżącego w okolicach D. Wcześniej L. T. nie wskazywał na wykonywanie takich usług. Zasadnie też organ i sąd wskazali, że podana przez skarżącego konieczność przewozów wózka widłowego na krótkie odległości za kwotę ponad 100 tys. zł brutto rocznie uzasadniała zakup wózka przez skarżącego, który byłby wielokrotnie tańszy od ceny zakwestionowanych usług. Oznacza to, że względy ekonomiczne także w sposób oczywisty podważały rzeczywisty charakter zakwestionowanych usług. Przesłuchani pracownicy przedsiębiorstwa skarżącego nie potwierdzili wykonywania usług transportu wózka autolawetą. Stwierdzili, że nie byli świadkami takich przewozów, pomimo tego, że według zakwestionowanych faktur miało być ich wiele. W świetle tych okoliczności wskazane w skardze kasacyjnej zeznania świadków, którzy twierdzili, że L. T. rozwoził towary na rzecz skarżącego, należało uznać za niewiarygodne. Zeznania te mogły też świadczyć o tym, że L. T. wykonywał w przedsiębiorstwie skarżącego czynności kierowcy, jednakże nie były to czynności polegające wykonywaniu usług transportowych jego pojazdami. 3.5. Niewiarygodne są twierdzenia zawarte w skardze kasacyjnej, według których L. T. miał podpisać protokół z jego przesłuchania w dniu 16 listopada 2017 r., który nie zwierał jego zeznań złożonych przed pracownikami organu, lecz treść wpisaną wcześniej przez pracowników organu przy nieobecności L. T. Twierdzenia te nie mają oparcia w żadnych dowodach i z tego powodu należy je traktować jako gołosłowne. Wniosek ten uzasadnia okoliczność niezgłoszenia bezpośrednio do protokołu uwag, co do sposobu przeprowadzenia przesłuchania i sporządzenia protokołu. W późniejszym czasie zastrzeżenia takie nie były składane przez L. T. Także niezasadne są twierdzenia, że w czasie przeznczonym na to przesłuchanie nie można było zaprotokołować odpowiedzi udzielnych na pytania zawarte w tym protokole. Mając na uwadze, że odpowiedzi te w większości są krótkie i lakoniczne oraz to, że organ pytania zawarte w protokole mógł przygotować przed przesłuchaniem, nie można wykluczyć możliwości sporządzenia tego protokołu w przedziale czasu wskazanym w skardze kasacyjnej jako zbyt krótki na to żeby można było w tym okresie czasu przeprowadzić przesłuchanie i je zaprotokołować. 3.6. Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny sad Administracyjny miał na uwadze też to, że wyrokiem z 2 sierpnia 2023 r., sygn. akt II FSK 160/21 oddalona została skarga kasacyjna od wyroku Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 11 maja 2020 r. sygn.. akt I SA/Rz 482/20, którym sąd oddalił skargę skarżącego W. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2013. W wyroku tym zawarta została ocena prawna, według której faktury VAT wystawione w roku 2013 na rzecz skarżącego przez L. T. są fakturami wykazującymi w swej treści usługi transportowe, które w ogóle nie zostały wykonane. Faktury , do których odnosi się ta ocena prawna są to faktury, których zgodność z rzeczywistością została zakwestionowana w niniejszej sprawie w zaskarżonych decyzjach oraz w powołanym na wstępie wyroku sądu pierwszej instancji z 24 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 239/21. Ocena prawna zawarta w wyroku z 2 sierpnia 2023 r., sygn. akt II FSK 160/21 na podstawie art. 170 P.p.s.a jest wiążąca także w niniejszej sprawie. Dlatego w rozpoznanej sprawie zgodnie z tym wyrokiem należało stwierdzić, że faktury zakwestionowane w niniejszej sprawie, których wystawcą był L. T. nie dokumentują czynności, które zostały wykonane w rzeczywistości. W niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności faktyczne i prawne pozwalające na uznanie, że ocena prawna zawarta w powołanym wyroku nie mogła być wiążąca przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy. Takimi okolicznościami mogło być ujawnienie nowych faktów, które nie były przedmiotem oceny zawartej w powołanym wyroku, które świadczyłyby o tym, że zakwestionowane faktury wykazują rzeczywiste czynności. Na odejście od oceny prawnej zawartej w powołanym wyroku pozwalałaby zmiana stanu prawnego, która nastąpiłaby po wydaniu tego wyroku i powodowałaby, że poczynione w sprawie ustalenia faktyczne miałyby inną treść, jednakże w niniejszej sprawie takie zmiany prawa nie wystąpiły (zob. B. Dauter, A Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, publ. LEX). 3.7. Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, iż w rozpoznanej sprawie organy podatkowe w sposób zgodny z prawem przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i na podstawie prawidłowo ustalonych faktów wyjaśniły wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. W wyniku tego w zaskarżonych decyzjach i w wyroku sądu pierwszej instancji zasadnie uznano, że usługi wykazane w fakturach wystawionych na rzecz skarżącego przez L. T. nie zostały wykonane w ogóle. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że nie jest zasadny podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 145 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 123 § 1, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 O.p. oraz w zw. art. 134 § 1 P.p.s.a. 3.8. Skoro skarżącemu nie udało się podważyć skutecznie zawartej w zaskarżonym wyroku oceny prawnej faktur wystawionych przez L. T., jako faktur wykazujących całkowicie fikcyjne usługi, to nie był zasadny zarzut niezasadnego odmówienia skarżącemu prawa do odliczenia podatku naliczonego wykazanego w tych fakturach. Dlatego nie był zasadny zarzut wydania zaskarżonego wyroku z naruszeniem art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną i na podstawie art. 184 P.p.s.a ją oddalił. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. Na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. sąd miarkował zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, gdyż w rozpoznanej sprawie jednym wyrokiem oddalono skargi wniesione na sześć decyzji wymiarowych, w związku z czym w sprawie została wniesiona jedna skarga kasacyjna i jedna odpowiedź na skargę kasacyjną. We wszystkich sprawach, załatwionych decyzjami wymienionymi w sentencji zaskarżonego wyroku, występowało to samo zagadnienie będące przedmiotem sporu pomiędzy skarżącym i organami podatkowymi, do którego pełnomocnik organu odniósł się w odpowiedzi na skargę. W tym stanie rzeczy dla celów ustalenia zwrotu kosztów postępowania niezasadne było traktowanie spraw załatwionych decyzjami wymienionymi w niniejszym wyroku, jako odrębnych spraw sądowoadministracyjnych. |Sędzia WSA (del.) |Sędzia NSA |Sędzia NSA | |Włodzimierz Gurba |Bartosz Wojciechowski |Sylwester Golec |
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI