I FSK 1969/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi byłych wspólników spółki cywilnej na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o określeniu zobowiązania podatkowego w VAT za II-IV kwartał 2015 r. oraz o solidarnej odpowiedzialności wspólników za zaległości podatkowe. Podstawą decyzji było stwierdzenie, że spółka nienależnie pomniejszyła podatek należny o podatek naliczony z faktur wystawionych przez firmę B, która nie prowadziła rzeczywistej działalności gospodarczej, a jedynie wystawiała faktury niedokumentujące rzeczywistych zdarzeń. Sąd uznał, że organy prawidłowo zakwestionowały prawo do odliczenia VAT, ponieważ spółka nie dochowała należytej staranności przy wyborze kontrahenta. Ustalono, że firma B nie posiadała magazynów, pracowników ani środków transportu, a jej działalność była fasadowa. Zeznania wspólników i właściciela firmy B zawierały liczne sprzeczności i nie wyjaśniały kluczowych aspektów współpracy, takich jak pochodzenie towaru czy szczegóły transakcji. Sąd podkreślił, że płatności gotówkowe na znaczne kwoty, brak pisemnych umów i zamówień, a także brak weryfikacji statusu VAT kontrahenta (który został wykreślony z rejestru VAT) świadczą o braku dobrej wiary i niedochowaniu należytej staranności. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, potwierdzając zasadność orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej wspólników.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy prawa do odliczenia VAT z powodu nierzetelnych faktur i braku należytej staranności przy wyborze kontrahenta, a także odpowiedzialność wspólników spółki cywilnej za zaległości podatkowe.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, jednak zasady dotyczące należytej staranności i odpowiedzialności podatkowej mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez kontrahenta, który nie prowadził rzeczywistej działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez kontrahenta, który nie prowadził rzeczywistej działalności gospodarczej, jeśli podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o nierzetelności faktur lub o tym, że transakcja wiąże się z oszustwem podatkowym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że faktury wystawione przez firmę B nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji, a spółka cywilna nie dochowała należytej staranności przy wyborze kontrahenta, co wyłącza prawo do odliczenia VAT na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT.
Czy organy podatkowe mogą wykorzystać materiały dowodowe zebrane w toku postępowania wobec kontrahenta podatnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy podatkowe mogą wykorzystać materiały dowodowe zebrane w toku postępowania wobec kontrahenta, w tym decyzje wydane na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, jako dowody w postępowaniu podatkowym.
Uzasadnienie
Wykorzystanie materiałów z postępowania wobec kontrahenta jest dopuszczalne na podstawie art. 180 § 1 i art. 181 Ordynacji podatkowej, a decyzja wydana wobec kontrahenta na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT stanowi dowód urzędowy.
Czy byli wspólnicy spółki cywilnej odpowiadają solidarnie za zaległości podatkowe spółki po jej rozwiązaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, byli wspólnicy spółki cywilnej odpowiadają solidarnie za zaległości podatkowe spółki powstałe w czasie jej istnienia oraz po jej rozwiązaniu, zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepisy Ordynacji podatkowej (art. 107 § 1, art. 115 § 1 i § 2) oraz Kodeksu cywilnego (art. 864 k.c.), które regulują odpowiedzialność wspólników spółki cywilnej za zobowiązania spółki.
Przepisy (22)
Główne
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
u.p.t.u. art. 86 § 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury w przypadku gdy stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności.
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 86 § 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
o.p. art. 107 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie.
o.p. art. 107 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych.
o.p. art. 115 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Wspólnik spółki cywilnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki.
o.p. art. 115 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przepis § 1 stosuje się również do odpowiedzialności byłego wspólnika za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie, gdy był on wspólnikiem, oraz zaległości powstałe w czasie, gdy był on wspólnikiem. Za zobowiązania podatkowe powstałe po rozwiązaniu spółki odpowiadają osoby będące wspólnikami w momencie rozwiązania spółki.
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 86 § 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
o.p. art. 107 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 107 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 115 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 115 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 108 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podmiot, który wystawił fakturę, obowiązany jest do zapłaty podatku wykazanego w tej fakturze.
u.p.t.u. art. 108 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.t.u. art. 108 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktury wystawione przez firmę B nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych. • Spółka cywilna nie dochowała należytej staranności przy wyborze kontrahenta. • Wspólnicy spółki cywilnej ponoszą solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów VAT i odmowę prawa do odliczenia podatku. • Naruszenie przepisów postępowania poprzez nierozpatrzenie wyczerpujące materiału dowodowego, pominięcie zeznań świadków i innych dowodów. • Naruszenie prawa do obrony i rzetelnego procesu poprzez wykorzystanie dowodów z innej kontroli. • Dokonywanie przez organ subiektywnych ocen działania podatnika i kreowanie własnych zasad. • Zaniechanie wskazania w uzasadnieniu decyzji konkretnych faktów, dowodów i przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom.
Godne uwagi sformułowania
organy są uprawnione odmówić podatnikowi prawa do odliczenia podatku naliczonego, jeżeli obiektywne przesłanki wskazują, że wiedział on lub powinien był wiedzieć, iż transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała się z przestępstwem lub nadużyciem w zakresie podatku od wartości dodanej. • skutki lekkomyślnego czy niestarannego doboru i weryfikowania kontrahentów, a także dostarczanych przez nich towarów w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie mogą być przerzucane przez podatników podatku VAT na budżet państwa, a w konsekwencji na wszystkich obywateli. • w "złej wierze" jest ten, kto wie (ma pozytywną wiedzę) o istotnym i rzeczywistym stanie faktycznym, a także ten, kto takiej wiedzy nie posiada wskutek swego niedbalstwa.
Skład orzekający
Agnieszka Krawczyk
sprawozdawca
Cezary Koziński
przewodniczący
Paweł Janicki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy prawa do odliczenia VAT z powodu nierzetelnych faktur i braku należytej staranności przy wyborze kontrahenta, a także odpowiedzialność wspólników spółki cywilnej za zaległości podatkowe."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, jednak zasady dotyczące należytej staranności i odpowiedzialności podatkowej mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne weryfikowanie kontrahentów w obrocie gospodarczym, nawet w przypadku spółek cywilnych, i jakie mogą być konsekwencje braku należytej staranności w kontekście podatku VAT.
“Fikcyjny kontrahent i VAT: jak brak staranności wspólników spółki cywilnej kosztował ich miliony.”
Dane finansowe
WPS: 8 457 868 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.